Orsay
| Orsay | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Île-de-France | ||||||||||
| Departamendua | Essonne | ||||||||||
| Alkatea | David Ros (en)  | ||||||||||
| Izen ofiziala | Orsay | ||||||||||
| Posta kodea | 91400 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 48°41′53″N 2°11′15″E / 48.6981°N 2.1875°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 7,97 km² | ||||||||||
| Altitudea | 90 m, 51 m, 160 m eta 113 m | ||||||||||
| Mugakideak | Saclay, Les Ulis, Bures-sur-Yvette, Gif-sur-Yvette, Palaiseau eta Villebon-sur-Yvette | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 16.498 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 2.070 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Kempen, Dogondoutchi eta Vila Nova de Paiva | ||||||||||
| mairie-orsay.fr | |||||||||||
.svg)
Orsay Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 16.498 biztanle zituen 7,97 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saclay, Les Ulis, Bures-sur-Yvette, Gif-sur-Yvette, Palaiseau eta Villebon-sur-Yvette.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Orsay
Bures-sur-Yvette (1,9 km)
Les Ulis (2,3 km)Villebon-sur-Yvette (2,9 km)Saclay (3,7 km)Saint-Aubin (3,9 km)Gif-sur-Yvette (3,9 km)Villejust (4,0 km)
Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 15,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 659 mm-koa da, urtarrilean 11 euri-egun eta uztailean 8 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Gometz-le-Châtel udalerrian dago, 4,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 734,7 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM91275001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Gometz-le-Chat. », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_91275001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,8 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,2 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 17an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1964ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM91275001" />.
Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 8.427 gizon, 8.230 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa
|
|---|
|
Ez da "insee_91471 eta 78471" zutabea aurkitu "Jaiotzak eta heriotzak - Essonne - 2008-2025.tab"-n (INE kodea gaizki dago, edo ez dago daturik area horretarako).
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da. |
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Orsay udalerrian 15.496 biztanle zeuden eta 7.439 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,08 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 4.066 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.814). Guraso bakarreko 451 familietatik 326etan ama zen guraso bakarra. 2.055 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 784k seme-alaba bakarra zuten etxean, 909k bi, eta 318k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.814 bikoteetatik 111tan (% 6,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 14.223 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 23,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,5).<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,0 izatezko bikotean eta % 5,4 PACS bidez lotuta). % 36,1 ezkongabeak ziren, % 5,6 alargunak eta % 4,5 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: goi-mailako langileak (% 39,5), erretiratuak (% 24,0), erdi-mailako lanbideak (% 11,7), bestelakoak (% 11,6). Talde nagusia (goi-mailako langileak, % 39,5) Essonne departamenduko batez bestekoaren (% 19,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.<ref name="menages" />
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 8.374 etxebizitza zeuden. Horietatik 7.448 egoitza nagusi ziren, 296 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 630 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (4.410), etxeak baino gehiago (3.855). Egoitza nagusietatik 4.429 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.826 alokairuan zeuden, 221 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 193 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.457).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.923). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.937 etxebizitzatan). 5.639 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.645 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.239tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 11.231 biztanleetatik 7.906 aktibo ziren (% 70,4), horietako 7.296 lanean (% 65,0) eta 610 langabezian (aktiboen % 7,7).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
3.325 ez-aktibotik 2.583 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 77,7), 386 erretiraturik zeuden (% 11,6) eta 356 bestelako ez-aktibo ziren (% 10,7).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 10.415 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 7.296 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 36.910 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 76,3, ez-soldatapekoen errenta % 3,1, langabezia-sariak % 2,3. |
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 877 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 11 janari enpresak ziren, 16 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 16 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 67 eraikuntza enpresak ziren, 163 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 19 garraio enpresak ziren, 50 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 61 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 45 finantziazio enpresak ziren, 44 higiezinen enpresak ziren, 194 zerbitzu enpresak ziren, 140 administrazio publikoko enpresak ziren eta 48 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[4]
2009an zeuden norbanakoentzako 167 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 14 banku bulegoak, 3 funerariak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 3 autoeskolak, 10 igeltseroak, 6 margolariak, 6 zurginak, 10 iturginak, 11 argiketariak, 12 eraikuntza enpresak, 12 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 4 aldi baterako lan enpresak, 44 jatetxeak, 18 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.[5]
2009an zeuden 57 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 8 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 10 okindegiak, 4 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 arraindegi zen, 3 liburu dendak, 11 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 4 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 2 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.[6]
2000. urtean Orsay udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, minbiziaren aurkako zentru 1 bat, 2 urgentzia zentro, amatasun-klinika 1 bat, 6 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 4 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Orsay udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 2 hezkuntza orokorreko lizeo.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.348 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.504.
6 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 2 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitateak ziren, 2 unibertsitate-insitutoak, 1 ingenieritza eskola bat eta 1 bestelako goi-mailako ikasketa zentro bat zen.
Oharrak
Erreferentziak
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
Kanpo estekak
- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
