Osetia
Osetia (osetieraz Ир, Ирыстон, Ir, Iryston; errusieraz Осетия, Osetiya; georgieraz: ოსეთი, Oset'i) Kaukaso Handiko lurraldea da, gaur egun Errusiaren eta Georgiaren artean banatua dagoena: Ipar Osetia-Alania (Errusia) eta Hego Osetia (Georgia).
Historia
Hunoek Volga eta Don ibaien ibarretan bizi ziren alanoen erreinua desegin ondoren (K. o.350-374) Kaukasoan geratu ziren alanoen ondorengoak dira gaur egungo osetiarrak.
XII. mendean kristau egin ziren. XIII. mendean, tartariarren inperioa Osetian barrena hedatu zenean, osetiarrak mendietan babestu ziren. Errusiaren eta Otomandar Inperioaren arteko gerraren ondoren (1768-1774) Osetia Errusia garailearen mendean geratu zen. Errusiaren kolonizazioa iparraldean hasi zen, 1784an Vladikavkazeko gotorlekua eraiki zutenez gero batez ere. 1919-1920 urteetan boltxebikeak eta Armada Zuriak Osetiako lurraldea beretzeko borrokatu ondoren, 1921etik aurrera, Kaukasiako Sobietar Errepublika Sozialista (SES) autonomoaren barruan geratu zen.
1922an Hego Osetiako lurralde autonomoa sortu zen Georgiako SESren barruan. 1924an Ipar Osetia Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federalaren (SESF) barruko lurralde autonomo bilakatu zen, eta 1936tik aurrera, SES autonomo. 1992az geroztik Ipar Osetia Errusiako Federazioko errepublika autonomoetako bat da.
1990ean Georgiako lehendakari Zviad Gamsakhurdiak Hego Osetiaren autonomia galarazi zuen, eta osetiarrak lurraldetik egotzi nahiaz salatua izan zen. Hego Osetia eta Georgiaren arteko harremanek okerrera egin zuten, eta gerra zibila piztu zen lurraldean, hildako eta erbesteratu asko eragin dituena. 1991eko abenduan osetiar herriaren Kongresuak Hego Osetiaren eta Ipar Osetiaren batasuna eta Errusiarekiko lotura aldarrikatu zituen.
Erreferentziak
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
