Peyrestortes

Peyrestortes
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Okzitania
Departamendua	Ekialdeko Pirinioak
Barruti	Perpignaneko barrutia
Kantonamendu	canton of Rivesaltes
Alkatea	Alain Dario (en)
Izen ofiziala	Peyrestortes
Posta kodea	66600
Geografia
Koordenatuak	42°45′18″N 2°51′13″E / 42.755°N 2.8536°E / 42.755; 2.8536
Azalera	7,96 km²
Altitudea	35 m, 97 m eta 55 m
Mugakideak	Espira-de-l'Agly, Rivesaltes, Perpinyà, Saint-Estève eta Baixas
Demografia
Biztanleria	1.927 (2023ko urtarrilaren 1a)
993 (%54,9)   (%45,1) 815
Dentsitatea	242 bizt/km²
mairie-peyrestortes.fr

Peyrestortes (frantsesez eta ofizialki: Peyrestortes) Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.927 biztanle zituen 7,96 km²-ko azaleran.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Espira-de-l'Agly, Rivesaltes, Perpinyà, Saint-Estève eta Baixas.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Peyrestortes

Rivesaltes (2,1 km)

Espira-de-l'Agly (2,9 km)

Baixas (3,7 km)

Saint-Estève (5,1 km)

Pia (5,7 km)

Cases-de-Pène (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,9 °C-koa da, 15,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 571 mm-koa da, urtarrilean 5,6 euri-egun eta uztailean 2,7 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Perpignan udalerrian dago, 2,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 16 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 578,3 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM66136001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Perpignan », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_66136001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11 °C-koa da, 1956ko otsailaren 10an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1924ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM66136001" />.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

2023 erroldaren arabera, Peyrestortes udalerrian 1.866 biztanle zeuden eta 832 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,24 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 33,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Udalerrian 550 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (231). Guraso bakarreko 122 familietatik 89etan ama zen guraso bakarra. 220 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 170k seme-alaba bakarra zuten etxean, 120k bi, eta 40k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 231 bikoteetatik 41tan (% 17,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiago zituzten 1.517 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 28,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,4). 80 urte edo gehiagoko 134 biztanleetatik 94 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 40 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,1 izatezko bikotean eta % 8,4 PACS bidez lotuta). % 25,5 ezkongabeak ziren, % 7,3 alargunak eta % 6,8 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,4), enplegatuak (% 21,3), erdi-mailako lanbideak (% 16,5), eskulangileak (% 14,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,4) Ekialdeko Pirinioak departamenduko batez bestekoaren (% 38,0) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.<ref name="menages" />

2023 erroldaren arabera, udalerrian 948 etxebizitza zeuden. Horietatik 832 egoitza nagusi ziren, 23 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 94 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (714), eta apartamentuak gutxi ziren (230). Egoitza nagusietatik 554 beren jabearen bizilekuak ziren, 261 alokairuan zeuden, 139 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (244).<ref name="etxebizitzak" />

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (272). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (661 etxebizitzatan). 620 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 401 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 375tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

2023 urtean 15-64 urteko 1.096 biztanleetatik 871 aktibo ziren (% 79,5), horietako 759 lanean (% 69,3) eta 112 langabezian (aktiboen % 12,9).

225 ez-aktibotik 80 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,6), 60 erretiraturik zeuden (% 26,7) eta 86 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,2).

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

Udalerrian 215 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 759 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.880 eurokoa zen.

2007an zeuden 49 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 20 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 7 margolariak, 7 zurginak, 1 iturgina, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.^[5]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m² baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 2 arropa dendak ziren.^[6]

2000. urtean Peyrestortes udalerrian 63 nekazaritza-ustiategi zeuden, 400 hektarea erabiltzen.^[7]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

• (Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.