Rians (Var)

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 2.051 gizon, 2.198 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Rians
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
Departamendua	Var
Barruti	Brignoleseko barrutia
Kantonamendu	canton of Rians
Izen ofiziala	Rians
Posta kodea	83560
Geografia
Koordenatuak	43°36′25″N 5°45′26″E / 43.6069°N 5.7572°E
Azalera	96,87 km²
Altitudea	455 m, 291 m, 651 m eta 415 m
Mugakideak	Jouques, Puyloubier, Saint-Paul-lès-Durance, Vauvenargues, Artigues, Ginasservis eta Pourrières
Demografia
Biztanleria	4.223 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	44 bizt/km²
	ville-rians.fr

Rians (frantsesez eta ofizialki: Rians) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Var departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.223 biztanle zituen 96,87 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Jouques, Puyloubier, Saint-Paul-lès-Durance, Vauvenargues, Artigues, Ginasservis eta Pourrières.

Mapa — Rians eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Rians

Artigues (4,5 km)

Esparron (7,6 km)

Saint-Paul-lès-Durance (9,8 km)

Ginasservis (10,2 km)

Jouques (10,4 km)

Saint-Martin (10,5 km)

Puyloubier (11,2 km)

Pourrières (11,5 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 727 mm-koa da, urtarrilean 5,9 euri-egun eta uztailean 2,6 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Vauvenarga udalerrian dago, 8,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 738,1 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM13111002">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Vauvenargues », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_13111002.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,3 °C-koa da, 2012ko otsailaren 11an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1990ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM13111002" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−1	5	7	−15	5	−4	−2	−15	−4	1	−16	−18	−5	−20	1	−20	−9	−22
Jaiotzak	46	42	52	39	54	38	38	31	40	44	39	42	43	50	51	38	37	38
Heriotzak	47	37	45	54	49	42	40	46	44	43	55	60	48	70	50	58	46	60

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Rians udalerrian 4.163 biztanle zeuden eta 1.884 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,21 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

4.163biztanle

1.884elkarbizitza-unitate

2,21lagun elkarbizitza-unitateko

1.286familia

Udalerria

% 25

% 35

% 30

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.286 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (670). Guraso bakarreko 144 familietatik 130etan ama zen guraso bakarra. 719 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 252k seme-alaba bakarra zuten etxean, 239k bi, eta 75k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 472 bikoteetatik 80tan (% 16,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

670

472

144

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean719

Seme-alaba bat252

Bi seme-alaba239

Hiru seme-alaba71

Lau edo gehiago4

15 urte edo gehiago zituzten 3.570 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,0). 80 urte edo gehiagoko 256 biztanleetatik 200 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 56 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 3

25-39% 10

40-54% 11

55-64% 19

65-79% 22

80 +% 33

Bikotean bizi da

15-24% 10

25-39% 73

40-54% 79

55-64% 77

65-79% 73

80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,5 izatezko bikotean eta % 5,8 PACS bidez lotuta). % 19,3 ezkongabeak ziren, % 7,6 alargunak eta % 6,2 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 50,7

Ezkongabea% 19,3

Izatezko bikotean% 10,5

Alarguna% 7,6

Dibortziatuta% 6,2

PACS bidez lotuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,9), enplegatuak (% 16,3), erdi-mailako lanbideak (% 14,4), eskulangileak (% 11,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,9) Var departamenduko batez bestekoaren (% 36,5) azpitik dago. 19 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,0).<ref name="menages" />

Udalerria

% 8

% 9

% 14

% 16

% 11

% 36

Var

% 9

% 14

% 17

% 10

% 36

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	472	% 25,1
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	652	% 34,6
Guraso bakarrekoak	140	% 7,4
Kide bakarrekoak	569	% 30,2
Bestelakoak	52	% 2,8
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	670	% 52,1
Seme-alabadun bikoteak	472	% 36,7
Guraso bakarrekoak	144	% 11,2
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	719	% 55,9
Seme-alaba bat	252	% 19,6
Bi seme-alaba	239	% 18,6
Hiru seme-alaba	71	% 5,5
Lau seme-alaba edo gehiago	4	% 0,3
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	1.809	% 50,7
Izatezko bikotean	374	% 10,5
PACS bidez lotuta	208	% 5,8
Ezkongabea	689	% 19,3
Alarguna	270	% 7,6
Dibortziatuta	221	% 6,2
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	19	% 1,0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	153	% 8,1
Goi-mailako langileak	174	% 9,2
Erdi-mailako lanbideak	271	% 14,4
Enplegatuak	307	% 16,3
Eskulangileak	209	% 11,1
Erretiratuak	676	% 35,9
Bestelakoak	76	% 4,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.292 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.870 egoitza nagusi ziren, 230 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 193 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.001), eta apartamentuak gutxi ziren (273). Egoitza nagusietatik 1.434 beren jabearen bizilekuak ziren, 366 alokairuan zeuden, 44 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 70 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

2.292etxebizitza

1.870egoitza nagusi

2.001etxe

273apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.870

230

193

Egoitza nagusia (1.870)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (230)Hutsik (193)

Etxe mota

2.001

273

Etxea (2.001)Apartamentua (273)

Jabetza egoera

1.434

366

Jabeak (1.434)Alokairuan (366)HLM (44)Doan lagata (70)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (626).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik265

1919-194592

1946-1970220

1971-1990626

1991-2005491

2006-2020176

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (711). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.008 etxebizitzatan). 1.337 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 779 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 938tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela25

2 gela140

3 gela384

4 gela609

5 gela edo gehiago711

Berogailu mota

251

1.008

545

Gas sarea (5)Fuel-olioa (251)Elektrizitatea (1.008)Gas botila (60)Bestelakoak (545)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.337aparkalekua

779ibilgailu 1

938ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	1.870	% 81,6
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	230	% 10,0
Hutsik	193	% 8,4
Etxe mota
Etxeak	2.001	% 87,3
Apartamentuak	273	% 11,9
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	25	% 1,3
2 gela	140	% 7,5
3 gela	384	% 20,5
4 gela	609	% 32,6
5 gela edo gehiago	711	% 38,0
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	265	% 14,2
1919-1945	92	% 4,9
1946-1970	220	% 11,8
1971-1990	626	% 33,5
1991-2005	491	% 26,3
2006-2020	176	% 9,4
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	1.434	% 76,7
Alokairuan	366	% 19,6
HLM	44	% 2,4
Doan lagata	70	% 3,7
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	5	% 0,3
Fuel-olioa	251	% 13,4
Elektrizitatea	1.008	% 53,9
Gas botila	60	% 3,2
Bestelakoak	545	% 29,1
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	1.337	% 71,5
Ibilgailu bat	779	% 41,7
Bi ibilgailu edo gehiago	938	% 50,2
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.512 biztanleetatik 1.882 aktibo ziren (% 74,9), horietako 1.663 lanean (% 66,2) eta 219 langabezian (aktiboen % 11,6).

2.51215-64 urteko biztanle

% 74,9aktibo

% 66,2lanean

% 11,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,3

25-54 urte% 90,3

55-64 urte% 54,6

Gizonak% 79,4

Emakumeak% 70,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 18,1

BEPC, brebeta% 19,3

CAP-BEP% 12,6

Batxilergoa% 12,1

Goi-mailako +2% 9,8

Goi-mailako +3/4% 8,8

Goi-mailako +5% 5,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

630 ez-aktibotik 174 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,6), 218 erretiraturik zeuden (% 34,6) eta 238 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,8).

Ez-aktiboak

% 28

% 35

% 38

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 10

% 16

% 25

% 30

% 17

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 708 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.663 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

708enplegu udalerrian

% 68,4soldatapeko

% 31,6ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.770 eurokoa zen, eta biztanleen % 13 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.770 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.940 €

% 13,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,8

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 24,0

18-29 urte% 19,4

30-39 urte% 17,2

40-49 urte% 17,2

50-64 urte% 15,3

65-74 urte% 12,6

75 urte eta gehiago% 10,9

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 7,7

Errentariak% 30,1

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 61,2

Pentsio/erretiroak% 34,0

Ondarea, bestelakoak% 16,7

Gizarte-prestazioak% 4,7

Zuzeneko zergak−% 16,6

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 52,8, ez-soldatapekoen errenta % 5,9, langabezia-sariak % 2,5.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 222 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 56 eraikuntza enpresak ziren, 44 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 13 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 38 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 83 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 14 igeltseroak, 9 margolariak, 4 zurginak, 14 iturginak, 7 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 4 jatetxeak, 9 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.^[5]

2009an zeuden 20 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m² baino gutxiagoko dendak, 6 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.^[6]

2000. urtean Rians udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 976 hektarea erabiltzen.^[7]