Russ

Russ
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Ekialde Handia
Departamendua	Vosgeak
Izen ofiziala	Russ
Posta kodea	67130
Geografia
Koordenatuak	48°29′43″N 7°15′31″E / 48.4953°N 7.2586°E / 48.4953; 7.2586
Azalera	11,55 km²
Altitudea	265 m, 850 m eta 499 m
Mugakideak	Barembach, Grendelbruch, Muhlbach-sur-Bruche, Schirmeck eta Wisches
Demografia
Biztanleria	1.228 (2023ko urtarrilaren 1a)
622 (%50,4)   (%49,6) 613
Dentsitatea	106 bizt/km²
mairie-russ.fr

Russ Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.228 biztanle zituen 11,55 km²-ko azaleran.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Barembach, Grendelbruch, Muhlbach-sur-Bruche, Schirmeck eta Wisches.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Russ

Wisches (1,6 km)

Barembach (2,9 km)

Lutzelhouse (3,4 km)

Schirmeck (3,5 km)

Muhlbach-sur-Bruche (3,6 km)

La Broque (4,1 km)

Grendelbruch (4,8 km)

Rothau (5,8 km)

Urmatt (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 993 mm-koa da, urtarrilean 11,3 euri-egun eta uztailean 11,5 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Belmont_(Alsazia) udalerrian dago, 9,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1341,9 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM67027001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Belmont », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_67027001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 30,9 °C-koa da, 2015ko uztailaren 5an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,3 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 2006ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM67027001" />.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

2023 erroldaren arabera, Russ udalerrian 1.228 biztanle zeuden eta 536 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Udalerrian 389 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (185). Guraso bakarreko 30 familietatik 30etan ama zen guraso bakarra. 200 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 90k seme-alaba bakarra zuten etxean, 82k bi, eta 16k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 174 bikoteetatik 16tan (% 9,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiago zituzten 1.046 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 83,6).<ref name="menages" />

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 49,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,3 izatezko bikotean eta % 7,6 PACS bidez lotuta). % 20,5 ezkongabeak ziren, % 7,6 alargunak eta % 3,8 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,8), erdi-mailako lanbideak (% 19,6), enplegatuak (% 16,0), eskulangileak (% 15,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,8) Rhin Beherea departamenduko batez bestekoaren (% 27,5) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,9).<ref name="menages" />

2023 erroldaren arabera, udalerrian 597 etxebizitza zeuden. Horietatik 536 egoitza nagusi ziren, 13 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 48 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (534), eta apartamentuak gutxi ziren (61). Egoitza nagusietatik 459 beren jabearen bizilekuak ziren, 65 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 12 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (127).<ref name="etxebizitzak" />

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (342). 205 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 474 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 189 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 312tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

2023 urtean 15-64 urteko 755 biztanleetatik 588 aktibo ziren (% 77,9), horietako 553 lanean (% 73,2) eta 34 langabezian (aktiboen % 5,8).

168 ez-aktibotik 56 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,3), 64 erretiraturik zeuden (% 38,1) eta 48 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,6).

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

Udalerrian 277 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 553 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.420 eurokoa zen.

2007an zeuden 57 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.^[5]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m² baino gutxiagoko denda zen eta 1 drogeria zen.^[6]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

• (Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.