Santeny

Santeny
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Île-de-France
Departamendua	Marne Harana
Alkatea	Jean-Claude Gendronneau (en)
Izen ofiziala	Santeny
Posta kodea	94440
Geografia
Koordenatuak	48°43′33″N 2°34′20″E / 48.7258°N 2.5722°E / 48.7258; 2.5722
Azalera	9,91 km²
Altitudea	60 m, 105 m eta 95 m
Mugakideak	La Queue-en-Brie, Lésigny, Servon, Mandres-les-Roses, Marolles-en-Brie, Sucy-en-Brie eta Villecresnes
Demografia
Biztanleria	3.913 (2023ko urtarrilaren 1a)
1.935 (%49,5)   (%47) 1.840
Dentsitatea	395 bizt/km²
mairie-santeny.fr

Santeny Frantziako udalerria da, Marne Harana departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.913 biztanle zituen 9,91 km²-ko azaleran.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Queue-en-Brie, Lésigny, Servon, Mandres-les-Roses, Marolles-en-Brie, Sucy-en-Brie eta Villecresnes.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Santeny

Servon (1,5 km)

Marolles-en-Brie (1,7 km)

Villecresnes (2,9 km)

Mandres-les-Roses (3,6 km)

Périgny (3,7 km)

Lésigny (3,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 15,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 675 mm-koa da, urtarrilean 10,7 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Mandres-les-Roses udalerrian dago, 2,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 698,3 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM94047001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Mandres », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_94047001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 6an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16 °C-koa da, 2010ko urtarrilaren 8an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1988ko urtarrilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM94047001" />.

2023 erroldaren arabera, Santeny udalerrian 3.880 biztanle zeuden eta 1.590 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,44 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 34,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Udalerrian 1.195 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (540). Guraso bakarreko 205 familietatik 140etan ama zen guraso bakarra. 510 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 330k seme-alaba bakarra zuten etxean, 255k bi, eta 100k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 540 bikoteetatik 40tan (% 7,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiago zituzten 3.193 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 27,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,9). 80 urte edo gehiagoko 243 biztanleetatik 208 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 35 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 5,5 PACS bidez lotuta). % 25,2 ezkongabeak ziren, % 5,4 alargunak eta % 4,8 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 24,8), erdi-mailako lanbideak (% 24,2), goi-mailako langileak (% 17,0), enplegatuak (% 16,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 24,8) Marne Harana departamenduko batez bestekoaren (% 21,8) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.<ref name="menages" />

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.730 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.585 egoitza nagusi ziren, 63 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 82 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.220), eta apartamentuak gutxi ziren (482). Egoitza nagusietatik 1.101 beren jabearen bizilekuak ziren, 450 alokairuan zeuden, 215 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 34 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (669).<ref name="etxebizitzak" />

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (908). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (970 etxebizitzatan). 1.388 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 630 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 846tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

2023 urtean 15-64 urteko 2.394 biztanleetatik 1.840 aktibo ziren (% 76,9), horietako 1.680 lanean (% 70,2) eta 160 langabezian (aktiboen % 8,7).

554 ez-aktibotik 270 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 48,7), 122 erretiraturik zeuden (% 22,0) eta 162 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,2).

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

Udalerrian 1.581 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.680 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

2023 urtean, diru-sarreren mediana 34.310 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Santeny udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 488 ikaslekin.

• (Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.