Saverdun

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 2.364 gizon, 2.458 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Saverdun; Saverdun
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Okzitania
Departamendua	Ariège
Barruti	Pamierseko barrutia
Kantonamendu	canton of Saverdun
Izen ofiziala	Saverdun
Jatorrizko izena	Saverdun
Posta kodea	09700
Geografia
Koordenatuak	43°14′04″N 1°34′28″E / 43.2344°N 1.5744°E
Azalera	61,47 km²
Altitudea	235 m, 209 m, 374 m eta 268 m
Mugakideak	Bonnac, Brie, Canté, Esplas, Mazères, Montaut, Unzent, Le Vernet, Calmont eta Cintegabelle
Demografia
Biztanleria	4.808 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	78 bizt/km²
	villedesaverdun.com

Saverdun (frantsesez eta ofizialki: Saverdun) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.808 biztanle zituen 61,47 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bonnac, Brie, Canté, Esplas, Mazères, Montaut, Unzent, Le Vernet, Calmont eta Cintegabelle.

Mapa — Saverdun eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Saverdun

Canté (4,3 km)

Brie (5,6 km)

Labatut (5,7 km)

Le Vernet (5,7 km)

Lissac (6,5 km)

Justiniac (7,2 km)

Saint-Quirc (7,4 km)

Calmont (7,5 km)

Montaut (7,6 km)

Bonnac (7,6 km)

Unzent (7,6 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 1,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 748 mm-koa da, urtarrilean 9,1 euri-egun eta uztailean 5,6 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Montaut_(Ariège) udalerrian dago, 7,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 677,1 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM09199002">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Montaut », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_09199002.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 2002ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM09199002" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	5	−1	−2	7	7	−1	2	6	−18	−17	−29	−5	−6	−41	−5	−31	−35	−18
Jaiotzak	53	48	58	58	53	54	52	60	49	44	34	39	48	40	53	37	44	43
Heriotzak	48	49	60	51	46	55	50	54	67	61	63	44	54	81	58	68	79	61

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Saverdun udalerrian 4.626 biztanle zeuden eta 2.198 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

4.626biztanle

2.198elkarbizitza-unitate

2,10lagun elkarbizitza-unitateko

1.342familia

Udalerria

% 24

% 27

% 10

% 38

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.342 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (589). Guraso bakarreko 222 familietatik 157etan ama zen guraso bakarra. 665 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 307k seme-alaba bakarra zuten etxean, 296k bi, eta 74k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 530 bikoteetatik 68tan (% 12,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

589

530

222

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean665

Seme-alaba bat307

Bi seme-alaba296

Hiru seme-alaba56

Lau edo gehiago18

15 urte edo gehiago zituzten 3.987 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,0). 80 urte edo gehiagoko 358 biztanleetatik 300 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 58 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 6

25-39% 15

40-54% 16

55-64% 26

65-79% 30

80 +% 40

Bikotean bizi da

15-24% 10

25-39% 68

40-54% 67

55-64% 64

65-79% 63

80 +% 37

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 36,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,1 izatezko bikotean eta % 6,6 PACS bidez lotuta). % 27,5 ezkongabeak ziren, % 8,4 alargunak eta % 8,3 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 36,0

Ezkongabea% 27,5

Izatezko bikotean% 13,1

Alarguna% 8,4

Dibortziatuta% 8,3

PACS bidez lotuta% 6,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,3), enplegatuak (% 18,4), erdi-mailako lanbideak (% 16,8), eskulangileak (% 15,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,3) Ariège departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) azpitik dago. 40 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,8).<ref name="menages" />

Udalerria

% 17

% 18

% 15

% 31

Ariège

% 14

% 16

% 12

% 38

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	530	% 24,1
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	584	% 26,6
Guraso bakarrekoak	222	% 10,1
Kide bakarrekoak	841	% 38,3
Bestelakoak	21	% 1,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	589	% 43,9
Seme-alabadun bikoteak	530	% 39,5
Guraso bakarrekoak	222	% 16,5
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	665	% 49,6
Seme-alaba bat	307	% 22,9
Bi seme-alaba	296	% 22,1
Hiru seme-alaba	56	% 4,2
Lau seme-alaba edo gehiago	18	% 1,3
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	1.437	% 36,0
Izatezko bikotean	521	% 13,1
PACS bidez lotuta	265	% 6,6
Ezkongabea	1.097	% 27,5
Alarguna	335	% 8,4
Dibortziatuta	332	% 8,3
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	40	% 1,8
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	95	% 4,3
Goi-mailako langileak	146	% 6,6
Erdi-mailako lanbideak	370	% 16,8
Enplegatuak	404	% 18,4
Eskulangileak	340	% 15,5
Erretiratuak	689	% 31,3
Bestelakoak	113	% 5,1
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.475 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.187 egoitza nagusi ziren, 59 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 229 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.942), eta apartamentuak gutxi ziren (517). Egoitza nagusietatik 1.312 beren jabearen bizilekuak ziren, 820 alokairuan zeuden, 159 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 55 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

2.475etxebizitza

2.187egoitza nagusi

1.942etxe

517apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.187

229

Egoitza nagusia (2.187)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (59)Hutsik (229)

Etxe mota

1.942

517

Etxea (1.942)Apartamentua (517)

Jabetza egoera

1.312

820

Jabeak (1.312)Alokairuan (820)HLM (159)Doan lagata (55)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (518).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik284

1919-1945190

1946-1970374

1971-1990518

1991-2005404

2006-2020416

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (862). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (873 etxebizitzatan). 1.529 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 998 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 903tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela28

2 gela181

3 gela396

4 gela719

5 gela edo gehiago862

Berogailu mota

873

801

358

Gas sarea (873)Fuel-olioa (104)Elektrizitatea (801)Gas botila (50)Bestelakoak (358)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.529aparkalekua

998ibilgailu 1

903ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	2.187	% 88,4
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	59	% 2,4
Hutsik	229	% 9,3
Etxe mota
Etxeak	1.942	% 78,5
Apartamentuak	517	% 20,9
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	28	% 1,3
2 gela	181	% 8,3
3 gela	396	% 18,1
4 gela	719	% 32,9
5 gela edo gehiago	862	% 39,4
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	284	% 13,0
1919-1945	190	% 8,7
1946-1970	374	% 17,1
1971-1990	518	% 23,7
1991-2005	404	% 18,5
2006-2020	416	% 19,0
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	1.312	% 60,0
Alokairuan	820	% 37,5
HLM	159	% 7,3
Doan lagata	55	% 2,5
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	873	% 39,9
Fuel-olioa	104	% 4,8
Elektrizitatea	801	% 36,6
Gas botila	50	% 2,3
Bestelakoak	358	% 16,4
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	1.529	% 69,9
Ibilgailu bat	998	% 45,6
Bi ibilgailu edo gehiago	903	% 41,3
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.956 biztanleetatik 2.245 aktibo ziren (% 75,9), horietako 1.945 lanean (% 65,8) eta 300 langabezian (aktiboen % 13,4).

2.95615-64 urteko biztanle

% 75,9aktibo

% 65,8lanean

% 13,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,9

25-54 urte% 91,4

55-64 urte% 60,4

Gizonak% 76,7

Emakumeak% 75,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,0

BEPC, brebeta% 17,1

CAP-BEP% 14,7

Batxilergoa% 12,8

Goi-mailako +2% 10,2

Goi-mailako +3/4% 7,3

Goi-mailako +5% 7,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

711 ez-aktibotik 271 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,1), 181 erretiraturik zeuden (% 25,5) eta 259 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,4).

Ez-aktiboak

% 38

% 25

% 36

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 9

% 30

% 32

% 21

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.514 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.945 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

1.514enplegu udalerrian

% 80,8soldatapeko

% 19,3ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.750 eurokoa zen, eta biztanleen % 17 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.750 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.360 €

% 17,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 20,0

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 27,8

18-29 urte% 23,0

30-39 urte% 22,0

40-49 urte% 22,0

50-64 urte% 18,8

65-74 urte% 14,1

75 urte eta gehiago% 13,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 12,4

Errentariak% 34,8

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 58,9

Pentsio/erretiroak% 36,5

Ondarea, bestelakoak% 11,0

Gizarte-prestazioak% 6,5

Zuzeneko zergak−% 12,9

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 50,7, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,7.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 241 komertzioetatik, 8 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 37 eraikuntza enpresak ziren, 43 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 16 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 12 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 37 zerbitzu enpresak ziren, 32 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 73 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 11 igeltseroak, 8 margolariak, 5 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 8 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 11 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.^[5]

2009an zeuden 20 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m² baino gehiagoko denda zen, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 2 elektrotresna dendak, 1 kirol-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.^[6]

2000. urtean Saverdun udalerrian 77 nekazaritza-ustiategi zeuden, 4.018 hektarea erabiltzen.^[7]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saverdun udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 339 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 170.