Setúbal
| Setúbal Setúbal | |||
|---|---|---|---|
| Portugalgo udalerria | |||
 | |||
| |||
| Administrazioa | |||
| Herrialdea |  Portugal | ||
| Eskualdea Azpi-eskualdea Barrutia | Lisboa Península de Setúbal Setubalgo barrutia | ||
| Sorrera | 1249 | ||
| Izen ofiziala | Município de Setúbal | ||
| Herriburua | Setúbal | ||
| Geografia | |||
| Koordenatuak | 38°31′28″N 8°53′33″W / 38.52431°N 8.89261°W | ||
 | |||
| Azalera | 230,33 km² | ||
| Mugakideak | Grândola, Alcácer do Sal, Palmela, Barreiro eta Sesimbra | ||
| Demografia | |||
| Biztanleria | 123.496 (2021) 10.000 (1804) | ||
| Dentsitatea | 530 bizt/km² | ||
| Informazio gehigarria | |||
| Hiri senidetuak | Beauvais, Leiria, Paue, Tordesillas, Porto Seguro, Quelimane, Debrecen, Safi eta Udine | ||
| http://www.mun-setubal.pt www.mun-setubal.pt | |||
Setúbal (portugesez sɨˈtuβal, -βɐl ahoskatua) Portugalgo bostgarren hiririk populatuena da, herrialdearen hegoko erdialdean dagoena eta Setubalgo Barrutiaren hiriburua dena. 2021ean 123.496[1] biztanle zituen.
Geografia
Sado ibaiak eratzen duen estuarioaren ertzean kokaturik dago, Ozeano Atlantikoaren ondoan dago. Lisboa hiriburutik 48 kilometro hegoaldera dago.
Klima
 Datu klimatikoak (Setúbal) 
| |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 15.3 | 16.7 | 19.4 | 20.5 | 23.4 | 27.4 | 29.9 | 30.1 | 27.8 | 23.3 | 18.8 | 15.9 | 22.38 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 10.1 | 11.3 | 13.5 | 14.8 | 17.4 | 20.9 | 23.1 | 23.2 | 21.3 | 17.9 | 13.9 | 11.3 | 16.56 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 4.8 | 5.8 | 7.6 | 9.1 | 11.4 | 14.3 | 16.2 | 16.3 | 14.8 | 12.4 | 9.0 | 6.6 | 10.69 |
| Euria (mm) | 98.4 | 75.3 | 53.3 | 66.7 | 48.5 | 16.8 | 3.7 | 3.7 | 27.2 | 97.6 | 119.4 | 124.7 | 735.3 |
| Iturria: Instituto de Meteorologia[2] | |||||||||||||
Historia
Paleolito eta neolito aroetako aztarnak aurkitu diren arren feniziarrak izan ziren K.a. 1000 urte inguruan lehen asentamendua sortu zutenak. Erromatarren garaiko jarduera ekonomikoa itsasoari loturik egon zen, bai merkataritzari eta baita gatzagei ere. Cetobriga izena eman zioten, "Gatzagen hiria". Erromatar Inperioaren gainbeherak itsas merkataritzaren galera ekarri zuen eta biztanleek alde egin behar izan zuten.
Mairuen garaian Shetúbar (شَطُوبَر) izena izan zuen eta 1249an kristauek konkistatu eta Portugalgo erresuman sartu zenean foruak jaso zituen. Mairuen aurkako gerrak amaitzean loraldi ekonomikoa iritsi zen Setúbalera. XIV mendean harresiak eraiki ziren herria Afrika iparraldeko pirata eta kortsariotatik babesteko.
1580an gaztelarren aurrean matxinada burutu zuen Prior do Cratoren alde egin zuen hiriak eta Albako dukeak sarraski bat eraginez birkonkistatu zuen Setúbal. 1582an San Felipe gotorlekua eraiki zen. Hurrengo urteetan ere matxinada berriak izan ziren (1588, 1594, 1603, 1628, 1630) azkenean 1640an Joanes IV.a Portugal independienteko errege berria bihurtu zen arte.
Hurrengo mendeetan itsas merkataritzari esker nazioarte mailako kaia bihurtu zen. XIX mendean ingelesek St. Ubes eta frantsesek St Yves deitu zioten. 1860an Petri V.a Portugalgoak hiri estatusa eman zion.
Ondasun nabarmenak
- Jesusen monasterioa: XV mendeko eliza. Setúbalgo monumentu ezagunena.
- San Felipe gotorlekua: XVI mendeko gotorlekua, Sado ibaiaren estuarioa babesten duena.
- Setúbalgo katedrala (Santa Maria da Graça eliza): XIII mendekoa.
- Aqueducto dos Arcos: XV mendekoa.
Iruditegia
-
-
-
-
Arrantzaleen kaia. -
Ibaiertzeko ibilbidea. -
San Felipe gotorlekutik dagoen ikuspegia. -
Itsas portu industriala. -
São Sebestião arkua. -
Erromatarren gatzagak.
Hiritar ezagunak
- Manuel María Barbosa du Bocage (1765-1805), olerkaria.
- José Mourinho (1963- ), futbol entrenatzailea.
Hiri senidetuak
Leiria (Portugal)
Beauvais (Frantzia)- Paue (Frantzia)
Tordesillas (Espainia)
Porto Seguro (Brasil)
Quelimane (Mozambike)
Debrecen (Hungaria)
Safi (Maroko)
Erreferentziak
- ↑ INE - Estatistika Institutu Nazionala. «Biztanleria eta Etxebizitza Errolda - 2021eko Errolda» tabulador.ine.pt (kontsulta data: 2023-01-15).
- ↑ Instituto de Meteorologia. Monthly Averages for Setúbal, Portugal (1981-2010). .
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
