Skyr
| Skyr | |
|---|---|
| esneki hartzitu eta esneki | |
 | |
| Osagaiak | behi-esnea |
| Historia | |
| Jatorrizko herrialdea | Islandia |
Skyr esneki mota bat da, jatorriz Islandiakoa[1] eta Europa iparraldekoa, eta Mediterraneo ekialdeko jogurt xukatuaren antza duena. Ardi edo behi-esnez egiten da, berau gatzatuz egiten da, baina ondoren gazura kentzen zaio; horregatik, nutrizioz eta teknikoki gazta freskoaren antz handiagoa du, nahiz eta jogurt gisa jan.
Skyr tradizionalaren zaporea apur bat garratza da, baina zertxobait gozoa uzten du ahoan. Hotza jan ohi da, askotan esnearekin eta azukrearekin. Gaur egun, banilla edo fruta zaporezko skyr barietateak merkaturatzen dira saltokietan.
Historia
Eskandinaviar kolonoak duela 1100 urte inguru hasi ziren Islandiara iristen eta skyr-a egiteko teknika sartu zuten. Mendeetan zehar errezeta belaunaldiz belaunaldi transmititzen joan zen, eta azkenean dieta islandiarraren funtsezko elementu bihurtu zen. Islandiak ingurumen paregabea eta klima azpiartikoa ditu ezaugarri, non barazki freskoen ekoizpena, batzuetan, ezin zen urte osoan eman. Irtenbiderik onena esnekietan, arrainetan eta itsaskietan oinarritutako dieta bat zela aurkitu zuten.
Bikingoak finkatu zirenetik XX. mendera arte, Islandiako ekonomia abelzaintza zen gehienbat. Zehazki, esnearen eta haren eratorrien ekoizpenak herritarrek kontsumitzen zituzten elikagai ugari biltzen zituen. Herrialde osoko etxaldeetan, emakumeak arduratzen ziren lan horretaz, eta skyr islandiarraren errezeta eta jatorrizko laboreak transmititu zituzten, amagandik alabarengana. Esnekiak egiteko prozesuan, lehenik eta behin esnea lortzen zen eta ontzi batzuetara isurtzen zen, esne-gaina azaleratzen uzteko. Gero, esne-gain azala kendu eta berau irabiatu egiten zen gurin bihurtu arte. Gurina da esnea kontserbatzeko modurik onena, hainbat hamarkadatan gorde daitekeelako, eta garai hartan batzuetan alokairua ordaintzeko erabiltzen zen. Azpiproduktu gisa geratzen zen esne gaingabetuarekin hartzidura prozesu bat egiten zen, skyr freskoa lortzeko.
XIII. mendeko Egil Skallagrimsonen Saga eta XIV. mendeko Grettir saga bezalako islandiar sagen skyr honi buruzko erreferentziak aurki daitezke. Egilen Sagan, protagonistari, Egil Skallagrímson-i, afaltzeko skyr-a eskaintzen zaion eszena bat deskribatzen da, eta berak errespeturik gabeko keinutzat hartzen du, skyr-a eguneroko otordu arrunta zelako eta ez zuelako plater aski berezitzat jotzen bere mailako gonbidatu batentzat.
Islandiako Museo Nazionalean bikingoen garaiko skyr hondakinekin osatutako hiru poto ikus daitezke.
Ezaugarriak
Skyr-a proteina asko eta koipe gutxiko produktua da. Skyr naturalak % 13 inguru proteina du, % 4 karbohidrato eta % 0,2 koipe[2]. Esneki guztiek bezala, kaltzio eduki handia du.
Erreferentziak
- ↑ (Ingelesez) McElhatton, Anna; Idrissi, Mustapha Missbah El. (2016). Modernization of traditional food processes and products. ISBN 978-1-4899-7671-0. OCLC .941134304 (kontsulta data: 2023-02-17).
- ↑ (Islandieraz) [Mjólkursamsalan Nutritional values for KEA skyr hrært. ].
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
