Spiš
| Spiš | |
|---|---|
 | |
| Datu orokorrak | |
| Mota | eskualde kulturala |
| Azalera | 3.700 km² |
| Geografia | |
 | |
| Koordenatuak | 49°05′N 20°30′E / 49.08°N 20.5°E |
| Leku geografikoa | Eastern Slovakia (en)  Western Beskids (en) |
Spiš (polonieraz: Spisz, ˈspiʂ ahoskatua; hungarieraz: Szepesség edo Szepes; alemanez: Zips, tsɪps ahoskatua; latinez: Scepusium) Eslovakiako ipar-ekialdearen —gaur egun Prešov eta Košice eskualde administratiboen zati bat —eta Poloniako hego-ekialdearen artean dagoen eskualdea da. Spiš lurraldearen izendapen informala da, baina Eslovakiako 21 eskualde turistiko ofizialetako baten izena ere bada. Eskualdea ez da berez banaketa administratiboa, baina XI. mendetik 1918. mendera Hungariako Erresumako konderrietako bat (Szepesko konderria) izan zen.
Geografia
Eskualdeak muga hauek ditu: iparraldean, Tatrak mendigunea eta Dunajec ibaia; mendebaldean, Váh ibaiaren iturriak; hegoaldean, Eslovakiako Metal mendiak eta Hnilec ibaia; eta ekialdean, berriz, Stará Ľubovňa eta Margecany udalerriak. Eskualdeko nukleoa Hornád eta Poprad ibaien haranek eta Tatrak mendikateak osatzen dute. Lurraldeak zuhaizti handiak ditu (XIX. mendearen amaieran, eskualdearen % 42,2 basoak ziren).
Demografia
Hungariako Erresumak 1869an eta ondoren, 1900 eta 1910ean, egindako zentsuen arabera, Szepesko konderriko biztanleek honako etnia hauek zituzten:
- Eslovakiarrak % 50,4 ( % 58,2, % 58)
- Alemaniarrak % 35 ( % 25, % 25)
- Ruteniarak/Ukrainarrak % 13,8 ( % 8,4, % 8)
- Magiarrak % 0,7 ( % 6, % 6)
Gaur egun, eskualdearen osaera etnikoa guztiz desberdina da; Bigarren Mundu Gerran akabatutako talde juduen desagerpenaz gain, gatazkaren amaieran jarraitu zuen populazio alemaniarraren ebakuazioa egongo litzateke.
Beste alde batetik, erromani eta goraleak (literalki, menditarrak) populazio-kontingenteak sartu dira Spiško populazioan, kolektibo txiki bat biztanleriari dagokionez, baina bere kultura eta dialekto propioarekin.
Ekonomia
Historikoki, eskualdeko jarduera ekonomikoa nekazaritzan eta baso-baliabideen ustiapenean oinarrituta zegoen (beste garai batzuetan meatzaritzak ere berebiziko garrantzia izan zuen); ekonomiaren lehen sektorean espezializatze horrek azaltzen du, neurri batean behintzat, Eslovakiako eskualde nahiko pobreenetako bat izatea. Hala ere, turismoak nabarmen lagundu du hazkunde ekonomikoan XIX. mendearen amaieratik, Goi eta Behe Tatrak mendikateetan sendategiak eta neguko kirolak egiteko konplexuak sortu direlako, Eslovakiako Paradisua (Slovenský raj) hego-mendebaldean eta Poloniako eta Eslovakiako mugako Pieniny parke nazionala bezalako parajeen edertasun naturalagatik, eta baita eskualde horretako leku historiko ugariengatik ere, hala nola Spiško gaztelua, Spišské Podhradie, Spiško kabildoa (eslovakieraz: Spišská Kapitula) eta Žehra (guztiak 1993an Unescok Gizateriaren Ondare izendatuak),[1] Levoča eta Kežmarok herriak eta Stará Ľubovňako gaztelua. Popradeko aeroporturako nazioarteko hegaldiak ezartzeak eta trenbide eta errepide-sarea hobetzeak eskualde hori turismo-zentro gisa hedatzea erraztu dute.
Erreferentziak
- ↑ (Ingelesez) UNESCO Culture Sector. Levoča, Spišský Hrad and the Associated Cultural Monuments. .
Ikus gainera
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
