Sélestat
| Sélestat Schlettstàdt | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Antzinako herrialdea |  Alemaniar Inperioa | ||||||||||
| Lurralde |  Alsazia-Lorrena | ||||||||||
| District of Alsace-Lorraine | Unterelsaß | ||||||||||
| Alkatea | Joseph-Benjamin Pennarun | ||||||||||
| Izen ofiziala | Шлетштат Sélestat Schlettstadt | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Schlettstàdt | ||||||||||
| Posta kodea | 67600 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 48°15′34″N 7°27′15″E / 48.2594°N 7.4542°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 44,4 km² | ||||||||||
| Altitudea | 178 m, 165 m, 184 m eta 172 m | ||||||||||
| Mugakideak | Ebersheim, Baldenheim, Châtenois, Ebersmunster, Heidolsheim, Kintzheim, Mussig, Muttersholtz, Ohnenheim, Orschwiller, Scherwiller, Guémar eta Saint-Hippolyte | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 19.589 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 441 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Sorrera | XIII. mendea | ||||||||||
| Hiri senidetuak | Grenchen, Charleroi, Waldkirch eta Dornbirn | ||||||||||
| selestat.fr | |||||||||||
.svg)
Sélestat Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 19.589 biztanle zituen 44,4 km²-ko azaleran. Herri honetan jaio zen Martin Bucer 1491an, (orduan Germaniako Erromatar Inperio Santua zati zena), Erreforma-garaiko erlijio-berritzaile alemana.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ebersheim, Baldenheim, Châtenois, Ebersmunster, Heidolsheim, Kintzheim, Mussig, Muttersholtz, Ohnenheim, Orschwiller, Scherwiller, Guémar eta Saint-Hippolyte.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sélestat
Scherwiller (4,0 km)Châtenois (4,3 km)Kintzheim (4,5 km)Orschwiller (5,7 km)Mussig (5,8 km)Ebersheim (5,9 km)Muttersholtz (6,0 km)Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Alsaziako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udazkenean eta neguan; uda beroa eta eguzkitsua; haize ahulak; laino maiz udazkenean)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 17,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 556 mm-koa da, urtarrilean 0,7 euri-egun eta uztailean 9,7 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 621,1 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM67462004">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Sélestat Sa », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_67462004.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1992ko martxoaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM67462004" />.
Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 9.453 gizon, 10.089 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Sélestat udalerrian 19.321 biztanle zeuden eta 9.493 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 5.455 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.502). Guraso bakarreko 987 familietatik 773etan ama zen guraso bakarra. 2.946 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.184k seme-alaba bakarra zuten etxean, 859k bi, eta 465k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.966 bikoteetatik 248tan (% 12,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 16.789 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 66,4). 80 urte edo gehiagoko 1.122 biztanleetatik 1.041 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 81 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,3 izatezko bikotean eta % 5,7 PACS bidez lotuta). % 29,8 ezkongabeak ziren, % 6,9 alargunak eta % 7,7 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,7), eskulangileak (% 18,7), enplegatuak (% 16,1), erdi-mailako lanbideak (% 15,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,7) Rhin Beherea departamenduko batez bestekoaren (% 27,5) gainetik dago. 30 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).<ref name="menages" />
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 10.511 etxebizitza zeuden. Horietatik 9.455 egoitza nagusi ziren, 176 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 879 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (6.865), etxeak baino gehiago (3.586). Egoitza nagusietatik 4.467 beren jabearen bizilekuak ziren, 4.735 alokairuan zeuden, 1.050 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 253 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.273).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (2.663). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (5.565 etxebizitzatan). 6.352 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 5.208 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.736tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 12.789 biztanleetatik 9.855 aktibo ziren (% 77,1), horietako 8.750 lanean (% 68,4) eta 1.104 langabezian (aktiboen % 11,2).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
2.934 ez-aktibotik 1.027 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,0), 788 erretiraturik zeuden (% 26,9) eta 1.118 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,1).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 12.651 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 8.750 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.480 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 68,1, ez-soldatapekoen errenta % 4,5, langabezia-sariak % 2,2. |
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.297 komertzioetatik, 16 erauzte enpresak ziren, 24 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 54 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 111 eraikuntza enpresak ziren, 395 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 30 garraio enpresak ziren, 76 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 23 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 70 finantziazio enpresak ziren, 72 higiezinen enpresak ziren, 161 zerbitzu enpresak ziren, 173 administrazio publikoko enpresak ziren eta 89 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[4]
2009an zeuden norbanakoentzako 281 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 14 banku bulegoak, 4 funerariak, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 4 autoeskolak, 12 igeltseroak, 15 margolariak, 21 zurginak, 17 iturginak, 12 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 27 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 17 aldi baterako lan enpresak, 52 jatetxeak, 28 higiezinen agentziak, 9 tintoreriak eta 17 apaindegiak.[5]
2009an zeuden 157 establezimendu komertzialetatik, 3 hipermerkatuak, 4 supermerkatuak, 6 brikolaje denda handika, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 15 okindegiak, 6 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 8 liburu dendak, 45 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 9 zapata-dendak, 9 elektrotresna dendak, 10 altzari dendak, 6 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 4 drogeria, 3 lurrin-dendak, 6 bitxi-dendak eta 13 lore-dendak ziren.[6]
2000. urtean Sélestat udalerrian 46 nekazaritza-ustiategi zeuden, 928 hektarea erabiltzen.[7]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 5 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 5 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Sélestat udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta lizeo teknologiko bat zegoen.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.017 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.104 eta lizeo teknologikoetan 509.
Sélestat udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.3 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 2 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitateak ziren eta 1 unibertsitate-insituto bat zen.
Oharrak
Erreferentziak
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
| Hiri sortzaileak | .svg) | |
|---|---|---|
| Besteak | ||
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
