Val-Cenis

Val-Cenis
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Savoia
Izen ofiziala	Val-Cenis
Posta kodea	73500
Geografia
Koordenatuak	45°16′42″N 6°49′04″E / 45.2783°N 6.8178°E / 45.2783; 6.8178
Azalera	408,05 km²
Mugakideak	Aussois, Avrieux, Bardonecchia, Bessans, Champagny-en-Vanoise, Exilles, Giaglione, Moncenisio, Novalesa, Pralognan-la-Vanoise, Tignes, Val-d'Isère eta Venaus
Demografia
Biztanleria	2.112 (2023ko urtarrilaren 1a)
1.065 (%51)   (%49) 1.023
Dentsitatea	5 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera	2017ko urtarrilaren 1a
commune-valcenis.fr

Val-Cenis Frantziako udalerri bat da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko Savoia departamenduan. 2017an sortu zen Bramans, Lanslebourg-Mont-Cenis, Lanslevillard, Sollières-Sardières eta Termignon herriak batuta. Azken zentsuaren arabera 2.112 biztanle zituen, eta 408,05 kilometro koadro.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aussois, Avrieux, Bardonecchia, Bessans, Champagny-en-Vanoise, Exilles, Giaglione, Moncenisio, Novalesa, Pralognan-la-Vanoise, Tignes, Val-d'Isère eta Venaus.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,5 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 937 mm-koa da, urtarrilean 8,4 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 659,1 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM73290002">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Termignon-Clim », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_73290002.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 34,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -27,4 °C-koa da, 1956ko otsailaren 3an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1934ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM73290002" />.

2023 erroldaren arabera, Val-Cenis udalerrian 2.106 biztanle zeuden eta 1.009 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,09 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 36,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Udalerrian 631 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (315). Guraso bakarreko 69 familietatik 54etan ama zen guraso bakarra. 349 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 123k seme-alaba bakarra zuten etxean, 139k bi, eta 20k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 248 bikoteetatik 20tan (% 8,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiago zituzten 1.766 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 15,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,1).<ref name="menages" />

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,3 izatezko bikotean eta % 8,5 PACS bidez lotuta). % 24,0 ezkongabeak ziren, % 5,3 alargunak eta % 4,6 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,6), erdi-mailako lanbideak (% 24,9), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 11,2), enplegatuak (% 10,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,6) Savoia departamenduko batez bestekoaren (% 31,2) gainetik dago. 64 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 6,3).<ref name="menages" />

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.067 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (3.960), 1.014 egoitza nagusiekin alderatuta eta 93 hutsik. Apartamentuak ziren nagusi (3.795), etxeak baino gehiago (1.258). Egoitza nagusietatik 718 beren jabearen bizilekuak ziren, 225 alokairuan zeuden, 50 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 71 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (285).<ref name="etxebizitzak" />

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (397). 447 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 706 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 472 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 471tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

2023 urtean 15-64 urteko 1.245 biztanleetatik 1.078 aktibo ziren (% 86,6), horietako 1.065 lanean (% 85,5) eta 14 langabezian (aktiboen % 1,3).

167 ez-aktibotik 68 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,7), 80 erretiraturik zeuden (% 47,9) eta 19 bestelako ez-aktibo ziren (% 11,4).

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

Udalerrian 1.249 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.065 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.700 eurokoa zen.