Valdepeñas
| Valdepeñas | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
.jpg) | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Espainia | ||||||||||
| Autonomia |  Gaztela-Mantxa | ||||||||||
| Probintzia | Ciudad Realgo probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Jesús Martín (en)  | ||||||||||
| Izen ofiziala | Valdepeñas | ||||||||||
| Posta kodea | 13300 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 13087 | ||||||||||
| Herriburua | Valdepeñas | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 38°45′59″N 3°23′59″W / 38.76639°N 3.39972°W | ||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 487,65 km² | ||||||||||
| Altitudea | 705 m | ||||||||||
| Mugakideak | Alhambra, Montiel, Torre de Juan Abad, Torrenueva, Santa Cruz de Mudela, Moral de Calatrava, Manzanares, Membrilla eta San Carlos del Valle | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 30.782 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 63 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Cognac | ||||||||||
| Matrikula | CR | ||||||||||
| valdepenas.es | |||||||||||
.svg){kind=small}
Valdepeñas Ciudad Realgo udalerria da, Campo de Calatrava eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 30.782 biztanle zituen 487,65 km²-ko azaleran.
Demografia
| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 14.979 gizon, 15.719 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Valdepeñas Ciudad Realgo probintzian dagoen herri eta udalerri garrantzitsua da, Gaztela-Mantxako Autonomia Erkidegoaren hegoaldean. Guadiana ibaiaren arroan kokatua, mahastiz eta lautadaz inguratuta dagoen lur emankorra da, eta ardogintzaren bidez ospe handia lortu du nazio mailan eta nazioartean.
Historia
Valdepeñasen historia antzinako garaietara doa. Inguruan, iberiar (Oretaniar) herrien aztarnak aurkitu dira, eta erromatarren garaian ere aktibitate handia izan zuen. Horren erakusgarri da "Cerro de las Cabezas" izeneko herria iberiarra, K.a. VII. mendekoa.
Erdi Aroan, musulmanen eta kristauen arteko borrokak izan ziren, eta XIII. mendean Gaztelako Erresumak konkistatu zuen. Ondoren, Calatravako Ordenak kontrolatu zuen herria.
XVI. mendean, Don Álvaro de Bazán bihurtu zen Valdepeñaseko jaun, espainiako armadako almirante ospetsua, izan zen Santa Cruzko markes gisa lurraldearen jaun. Haren garaian, herriak hazkunde ekonomiko eta sozial garrantzitsua izan zuen, ardogintza eta nekazaritza bultzatuta.
1808an, Espainiako Independentzia Gerran, Valdepeñasek aurre egin zion frantziar armadari. Herritarrek, emakumeek barne, parte hartu zuten borrokan eta Juana Galán "La Galana" izeneko emakume ausarta sinbolo bat borrokako bihurtu zen.
Geografia
Valdepeñas Mantxako lautadan dago, itsas mailatik 700 metrotik gora. Klimarik ohikoena mediterraneo kontinentalizatua da, uda bero eta lehorrak eta negu hotzak dituena. Ingurua mahastiz eta labore-eremuz betea dago, eta ardoaren ekoizpenerako baldintza ezin hobeak eskaintzen ditu.
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alhambra, Montiel, Torre de Juan Abad, Torrenueva, Santa Cruz de Mudela, Moral de Calatrava, Manzanares, Membrilla eta San Carlos del Valle.
Biztanleria
Gaur egun, Valdepeñasek 30.000 biztanle inguruko populazioa du, eta Ciudad Real probintziako herri populatuenetako bat da. Biztanleria gehiena zerbitzuetan eta ardogintzan lan egiten du, baina nekazaritzak ere pisu handia du oraindik. Herriak azpiegitura moderno eta kultural onak ditu, eta azken urteotan turismoa ere indartzen ari da.
Kultura
Valdepeñas kultura bizia eta ardoarekin estuki lotua duen herria da. Urtero ospatzen da Ardoaren Jaia (Fiesta del Vino), irailaren hasieran, eta milaka pertsona erakartzen ditu.
Herrian museo eta kultura-erakunde garrantzitsuak daude:
-Arte Garaikideko Museo Hiritarra (Museo Municipal de Arte Contemporáneo), espainiar eta nazioarteko artisten lanekin.
-Valdepeñasko Ardoaren Museoa, tokiko ardogintzaren historia eta prozesuak erakusten dituena.
-Arkeologia Zentro Interpretatiboa, non Cerro de las Cabezas aztarnategiaren inguruko informazioa jasotzen den.
-Gregorio Prietoren Fundazioa, Valdepeñasen jaiotako margolari ospetsuaren ondarea gordetzen eta zabaltzen duena. Bertan ikus daitezke artistaren margolanak, ilustrazioak eta 27ko belaunaldiko kideekin (besteak beste, Federico García Lorca, Luis Cernuda, Manuel Altoraguirre edo Rafael Alberti) izan zuen harremanaren aztarnak.
Erreferentziak
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
Ikus, gainera
Kanpo estekak
- (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
Datuak: Q898563
Multimedia: Valdepeñas / Q898563
 |
Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
