Vallmanya

Vallmanya
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Okzitania
Departamendua	Ekialdeko Pirinioak
Barruti	Pradeseko barrutia
Kantonamendu	canton of Vinça
Alkatea	Jean-Marc Monserrat (en)
Izen ofiziala	Valmanya
Posta kodea	66320
Geografia
Koordenatuak	42°32′18″N 2°32′03″E / 42.5383°N 2.5342°E / 42.5383; 2.5342
Azalera	27,63 km²
Altitudea	692 m, 2.720 m eta 1.523 m
Mugakideak	Vallestàvia, La Bastide, Corsavy, Castell de Vernet, Taurinyà eta Estoer
Demografia
Biztanleria	34 (2023ko urtarrilaren 1a)
14 (%40)   (%60) 21
Dentsitatea	1 bizt/km²

Vallmanya (katalanez; frantsesez eta ofizialki: Valmanya) Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 34 biztanle zituen 27,63 km²-ko azaleran.

1944an nazien kontrako Erresistentziako FTPFko maquis talde komunista bat udalerri honetako la Pinosa meategian babestu zen. Abuztuaren 2an, "Vallmanyako sarraskia" izenarekin ezagun egin zen gertaeran Wehrmachteko kideek eta frantziar kolaborazionistek osatutako taldeak herria okupatu, kalteak egin, andrazko bat bortxatu eta zenbait biztanle torturatu eta hil zituzten.

Geroago meategira joan ziren; maquis taldea alde eginda bazegoen ere, taldea defendatzearren geratu zirenen artean hildako batzuk egon ziren; nabarmentzekoa Julien Panchoten kasua da: Rossellóko Cànoes herrian jaiotako laguna bortizki torturatu zuten fusilatu baino lehen. Gertaerengatik Vallmanyari 1939-1945 Gerrako Gurutzea eman zitzaion.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Vallestàvia, La Bastide, Corsavy, Castell de Vernet, Taurinyà eta Estoer.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Vallmanya

Vallestàvia (3,0 km)

la Bastida (4,5 km)

Glorianes (6,0 km)

Sant Marçal (7,1 km)

Bula d'Amunt (8,0 km)

Estoer (8,1 km)

Teulíss (8,2 km)

Cortsaví (8,6 km)

Finestret (8,9 km)

Jóc (8,9 km)

Clarà i Villerac (9,2 km)

Espirà de Conflent (9,3 km)

Rigardà (9,7 km)

Taurinyà (9,8 km)

Prunet i Bellpuig (10,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klimaren eta klima mediterraneoren arteko trantsizio-eremuan dago, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 894 mm-koa da, urtarrilean 5,9 euri-egun eta uztailean 5,3 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Queixàs udalerrian dago, 13,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 729,7 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM66029003">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Caixas », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_66029003.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,7 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -7,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 2010ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM66029003" />.

2007an Vallmanya udalerrian erroldatutako biztanleak 27 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

2023 erroldaren arabera, Valmanya udalerrian 34 biztanle zeuden eta 20 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,70 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 7 kide bakarrekoak ziren, 14 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 0 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Udalerrian 14 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (14). 14 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.<ref name="menages" />

2023 erroldaren arabera, udalerrian 56 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (31), 15 egoitza nagusiekin alderatuta eta 10 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (42), eta apartamentuak gutxi ziren (14). Egoitza nagusietatik 14 beren jabearen bizilekuak ziren, 1 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (9). 14 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 8 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 8 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 6tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

2023 urtean 15-64 urteko 18 biztanleetatik 9 aktibo ziren (% 50,0), horietako 7 lanean (% 38,9) eta 2 langabezian (aktiboen % 22,2).

9 ez-aktibotik 2 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,2), 4 erretiraturik zeuden (% 44,4) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Udalerrian 2 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 7 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 14 ziren, horien artean 7 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 7 pertsona aktiboetatik 5 lanean zeuden (2 gizon eta 3 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 7 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.^[4]

2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.^[5]

• (Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

	Conflenteko udalerriak
Aiguatèbia i Talau · Arboçols · Campome · Canavelles · Castell de Vernet · Catllà · Cauders de Conflent · Censà · Clarà i Villerac · Codalet · Conat · Cornellà de Conflent · Escaró · Espirà de Conflent · Estoer · Eus · Fillols · Finestret · Fontpedrosa · Fullà · Glorianes · Jóc · Jújols · Marqueixanes · els Masos · Mentet · Molig · Mosset · Noedes · Nyer · Oleta i Èvol · Orbanyà · Orellà · Pi de Conflent · Prada (hiriburua) · Ralleu · Rià i Cirac · Rigardà · Rodès · Saorra · Sautó · Serdinyà · Soanyes · Tarerac · Taurinyà · Toès i Entrevalls · Vallestàvia · Vallmanya · Vernet · Vilafranca de Conflent · Vinça