Voltoire
| Voltoire | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotza | ? |
| Herrialdea |  |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | idazlea |
| Mugimendua | Sarako Eskola |
 | |
Voltoire XVII. mendeko idazle bat izan zen. Zuberotartzat jotzen da, baina ez da datu segurua. Berak, aldiz, lapurteraz idatzi zuen, Donibane Lohizuneko eta Ziburuko euskaraz , "denik ederrenean" [1].
Biografia
Ezer gutxi dakigu pertsona horretaz, bere ikerketa lanetan Voltoire besterik ez zuelako sinatzen[2]: iturriren batzuek[3][4] Sarako Eskolan kokatzen dute.
Beste daturik ezean, Pierre Gustave Bruneten lanean Luis XIII.aren agintaldiaren lehen urteetan bizi izan zela aipatzen da eta "Frantziako hegoaldean hizkuntza, idazkera eta aritmetika irakaslea" izan zela.
Idazlanak
Hizkuntzalaritza
Funtsean lan bakarraren egilea da ezagutzen denaren arabera, izenburu biren (frantsesez zein euskaraz) azpian gordea; elkarrizketak eta esaera zaharrak ditu eta hiru zutabetan antolatuta dago, bakoitzean hizkuntza bat ageri da[5].
Lehen hiztegi-manual hirueleduna dugu eta bigarren hiztegia Nicolao Landuchiorenaren atzetik. Edizioak:
- L'Interprect ou traduction du françois, espagnol et basque (1620, Lyon). Ale bakarra Bordeleko Udal Liburutegian gordetzen da.
- Tresora hirur lenguaietaka, franzesa, española eta haskara (1642, Baiona). Xarles Bidegain euskaltzainak (Paue, 2000) berrargitalpena prestatu du, lehen edizioan oinarritua.
1684tik aurrera, gutxienez bost aldiz berrargitaratu zuten titulu honekin: Thresor des trois langues, française, espagnol et basque; guztiak Baionako Paul Fauveten inprimategian[6].
Obra gehiagorik?
Daniel Moisés Sáez ikertzaileak bere lan batean[7] beste obra batzuen egilea ere izan litekeela aipatzen du ziurtasunik gabe: La Muse Baionneoise, La Conuersation Ciuile pour le Temps present, La Nourriture des enfans aulx Peres & Meres en vers Gascons, Lexhortaion & remedes aulx desbauchés & dissolus eta batez ere Stances En Vers Gascons. Gaskoniako okzitanieraz idatzita daudenez, horrek Voltoireren balizko jatorri gaskoiari emango liezaioke indarra.
Haren ikerketetan oinarritutako idazlanak
- Anciens proverbes basques et gascons recueillis par Voltoire et réunis au jour par Gustave Brunet (Pierre Gustave Brunet bordelesak idatzia, 1845, Paris)
Erreferentziak
- ↑ Joseba A. Lakarra, "Hizkuntz eskuliburuen tradizioa Euskal Herrianː : I. L'interprect ou Traduction du Franfois, Espagnol & Basque (-1620)" [1]. 20-21.or.
- ↑ Voltoire agertzen den lan bat memoriadigitalvascan.
- ↑ Harluxet hiztegi entziklopedikoa Voltoirez.
- ↑ Sarako eskolaz.[Betiko hautsitako esteka]
- ↑ Lur hiztegi entziklopedikoa lan honetaz
- ↑ Santi Onaindia liburu honetaz.
- ↑ Lana kontsultatzeko.[Betiko hautsitako esteka]
Ikus, gainera
Kanpo loturak
- Voltoire literaturaren zubitegian.
- Joxemiel Bidador Voltoireren faksimilez.
- Dialogoak Klasikoen gordailuan.
- (Gaztelaniaz) Voltoire euskomedian.
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q12268917
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
