Xakhty
| Xakhty Шахты | |||
|---|---|---|---|
| Errusiaren banaketa administratiboa | |||
 | |||
| |||
| Administrazioa | |||
| Estatu burujabe |  Errusia | ||
| Errusiako oblastak |  Rostov oblasta | ||
| Izen ofiziala | Александровск-Грушевский Горное Грушевское поселение | ||
| Jatorrizko izena | Шахты | ||
| Posta kodea | 346500 | ||
| Geografia | |||
| Koordenatuak | 47°42′00″N 40°14′00″E / 47.7°N 40.2333°E | ||
 | |||
| Azalera | 158,2 km² | ||
| Altitudea | 100 m | ||
| Demografia | |||
| Biztanleria | 219.111 (2025eko urtarrilaren 1a) | ||
| Dentsitatea | 1.385 bizt/km² | ||
| Informazio gehigarria | |||
| Sorrera | 1805 | ||
| Telefono aurrizkia | 8636 | ||
| Ordu eremua | UTC+03:00 | ||
| Hiri senidetuak | Gelsenkirchen eta Sievierodonetsk | ||
| shahty.ru eta shakhty-gorod.ru | |||
.png)
Xakhty (errusieraz, Шахты, literalki ‘meatzeak’ pluralez) Rostoveko (Errusia) oblasteko hiri bat da. Donets mendikatearen hego-ekialdean dago, Rostoven ipar-ekialdetik 75 km-ra eta Ukrainako mugatik 26 km-ra.
Historia
1805ean, Popov izeneko ofizial militar batek asentamendu txiki bat sortu zuen Gruxevka ibaiaren ertzean. Kokalekuari Popovka deitu zioten[1] 1809an, Popovek lehen ikatz meatzea ireki zuen. 1830an tokiak Gruxevka izena hartu zuen.
1914an, 54.000 biztanle zituen. Diruiturri nagusia ikatzaren meatzaritza zen, non hamalau mila pertsona baino gehiago lanean ari baitziren, 1916 aldera, inguruko 10 meategi handienek 90,5 milioi ikatz ekoizten zituzten.[1]
1917an, Iraultza errusiarraren garaian, hiria hiru aldiz aldatu zen eskuz, sozialista iraultzaile, boltxebike eta kosakoen artean.[1]
1919ko abenduan, Errusiako hegoaldeko indar zuri kontrairaultzaileen ebakuazioaren ondorioz, hiriko gobernuak bertan behera utzi zituen bere jarduerak. Botere boltxebikea 1919ko abenduaren 25ean ezarri zen. 1920an, 38.179 pertsona bizi ziren hirian eta aldirietan. Meategiak ez zeuden erabilgarri.
1921eko urtarrilaren 13an, Donetsk-eko Batzorde Iraultzaile Probintzialak bere izena eman zion azkenean,"Xakhti" izena, hiria ikatzaren meatzaritzarekin lotuta zegoelako. 1920ko hamarkadaren lehen erdian, hiriak biziraupen-erritmoa izan zuen, gerra-komunismoaren, goseteen eta suntsipenaren ondorioz. Gerora, ordea, hiriaren azpiegituraren eraikuntzan gorakada izan zen. 1925 eta 1930 bitartean, hiriak irratia, hegaldi-kluba, barrutiko osasun-laguntzarako zentroa, estolderia-sare berria eta energia elektrikoa sortzeko estazio bat, antzokia, eskola teknikoa eta medikuntzako eta pedagogiako institutu teknikoak eskuratu zituen.[1]
Hiria 1928ko Xakhty Epaiketengatik ezagun egin zen, 1930eko purga estalinisten aurrekari izan zirenak.
1970ko hamarkadan, Andrei Txikatilo hiltzailearen krimen askoren eszena ere izan zen
1980ko hamarkadan Perestroikaren neurriak eta 1990ekoan ondorengo Errusiako eraldaketa suntsitzaileak izan ziren hirirako, minak pribatizatu egin baitziren eta batzuk itxi, eta langabezia handia eragin zuen. Horren ondorioz, delinkuentzia eta drogen erabilera desegokia asko handitu ziren.
21. mendean Xakhty da gaur egun Donbasseko ekialdeko industria-gune nagusia. Hiria Ekialdeko Europako baldosa-ekoizle eta -esportatzaile nagusietako bat ere bada.
Erreferentziak
- Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko wikipediako «Shajty» artikulutik itzulia izan da, 2022-03-16 data duen 142306240 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2022-03-16 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
- ↑ a b c d Шахты.SU: История города. (Errusieraz)
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
