Humidex

Ti humidex (pangyababaan iti Ingles para iti "humidity index") (lit. pagsurotan ti kinadam-eg) ket isu ti maysa a pagsurotan babaen dagiti Kanadiano meteorologo tapno mangipalawag no kasano ti rikna ti kapudot ti klima iti kadawyan a tao, babaen ti panagtitipon ti epekto ti pudot ken dam-eg. Immuna a naaramid ti termino a humidex idi 1965.^[1] Mainaig ti humidex iti awan dimension a kantidad (ngem sapasap a mabigbig babaen ti publiko a kas kapada iti grado Celsius) a naibatay iti punto ti linaaw.

Sakup ti humidex: Gantingan ti kasayaat iti rikna:^[2]^[3]

20 aginggana iti 29: Bassit aginggana iti awan a madi a panagrikna
30 aginggana iti 39: Adda bassit a madi a panagrikna
40 aginggana iti 45: Nakaro a madi a panagrikna; liklikan ti makabannog nga aramid
Ngato ti 45: Napeggad; mabalin a gapuanan ti heat stroke

Pakasaritaan

Ti agdama a pormula para iti panangikeddeng ti humidex ket pinarang-ay idi babaen da J.M. Masterton ken F.A. Richardson iti Serbisio ti Enbironmento ti Atmospera ti Kanada idi 1979. Ti humidex ket maigiddiat manipud iti pagsurotan iti pudot nga inus-usar idiay Estados Unidos gapu ta daytoy ket naala manipud iti punto ti linnaaw ngem ti relatibo ti kadam-eg.

Ti rekord a humidex idiay Kanada ket napasamak idi Hulio 14, 1961, idi ti Castlegar, British Columbia ket nakarehistro iti humidex ti 53.4.^[4] Daytoy a pateg ket ganggani nga inabak iti Hulio 25, 2007 idi ti Carman, Manitoba ket nakapunta iti 53.0.^[5]

Panagkarkulo iti pormula

No ti temperatura ket 30 °C (86 °F) ken ti punto ti linnaaw ket 15 °C (59 °F), ti humidex ket 34 (laglagipen a ti humidex ket awan dimension a bilang, ngem ti bilang ket mangipakita ti maysa a ganggani nga agpada a temperatura iti °C). No ti temperatura ket agtalinaay iti 30 °C ken ti punto ti linnaaw ket agpangato iti 25 °C (77 °F), ti humidex ket agpangato iti 42. Ti humidex ket nangatngato ngem ti pagsurotan ti pudot iti Estados Unidos iti agpada a temperatura ken relatibo ti kinadam-eg.

Ti pormula ti humidex ket kas ti sumaganad:^[6]^[7]

H=T_{\text{angin}}+{\frac {5}{9}}\left[6.11\times exp^{5417.7530\left({\frac {1}{273.16}}-{\frac {1}{273.15+T_{\text{linnaaw}}}}\right)}-10\right]

a ti

H ket mangibaga iti Humidex
T_air ket ti temperatura iti °C
T_dew ket ti temperatura ti punto ti linnaaw iti °C
exp = 2.71828

Ti 5417.7530 ket ti maysa a pinabukel a konstansia a naibatay iti molekular a kadagsen ti danum, di aktibo a panagsengngaw iti pudot, ken ti unibersal a konstant ti gas. Ti panagbaliw iti kinadam-eg ket agarup a kapada iti maysa a grado ti Fahrenheit para iti tunggal maysa a millibar a ti sangkapaset a presion ti danum iti atmospera ket surokanna iti 10 milibar (10 hPa).

Iti panawen a kakassigud a naparang-ay ti humidex idi 1965, adda pay laeng ti Kanada iti gantingan a Fahrenheit, isu a kasisigigud idi a naibatay ti humidex iti dayta. Ti pannakaaramid manen ti pormula idi 1979, a naginayon iti banag iti 5⁄9, ket kaaduan idi a mangsolbar iti metripikasion iti Kanada idi nangiyallatiw ti pagilian iti gantingan a Celsius.

Tabla

Humidex para iti sakup ti 15–43 °C
		Temperatura (°C)
		15	16	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43
Punto ti linnaaw (°C)
	10	16	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44
	11	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45
	12	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45
	13	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46
	14	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46
	15	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47
	16		21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48
	17			22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48
	18				24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49
	19					26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50
	20						28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51
	21							29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51
	22								31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52
	23									33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52	53
	24										35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52	53	54
	25											37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52	53	54	55
	26												39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52	53	54	55	56
	27													42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52	53	54	55	56	57	58
	28														44	45	46	47	48	49	50	51	52	53	54	55	56	57	58	59

Kitaen pay

Lam-ek ti angin

Dagiti nagibasaran

^ "Spring and Summer Hazards". Environment and Climate Changes. Government of Canada. Naala idi 2016-09-22.
^ Meteorological Service of Canada. "Humidex". Spring and Summer Weather Hazards. Environment Canada. Naala idi 20 Hunio 2016.
^ Hong, Jackie. "7 things you probably didn't know about the Humidex". TheStar.com. The Star. Naala idi 2016-09-23.
^ "National Climate Data and Information Archive, Castlegar A". 2013-02-04. Naala idi 2013-07-07.^{[permanente a natay a silpo]}
^ "Archive copy". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2009-01-16. Naala idi 2009-01-16.{{cite web}}: Panagtaripato ti CS1: naiyarkibo a kopia a kas titulo (silpo)
^ "Calculation of the 1981 to 2010 Climate Normals for Canada". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 27 Hunio 2013. Naala idi 4 Oktubre 2014.
^ Canada, Environment and Climate Change (2011-10-31). "Glossary - Climate - Environment and Climate Change Canada". climate.weather.gc.ca (iti Ingles). Naala idi 2019-12-27.