Hawai'i
| |||||||||||
| Reo | Ingarihi, Hawaii | ||||||||||
| Tāone matua | Honoruru | ||||||||||
| Tāone nui | Honoruru | ||||||||||
| Rahi | te 43 | ||||||||||
| - Katoa | 10,931 sq mi (29,311 km²) | ||||||||||
| - Whānui | n/a mi (n/a km) | ||||||||||
| - Whāroa | 1,522 mi (2,450 km) | ||||||||||
| - % wai | 41.2 | ||||||||||
| - Ahopae | 18°55'N ki 29°N | ||||||||||
| - Ahopou | 154°40'W ki 162°W | ||||||||||
| Taupori | te 42 | ||||||||||
| - Katoa (2000) | 1,211,537 | ||||||||||
| - Kiato | 110.7/sq mi 42.75/km² (te 13) | ||||||||||
| - Whiwhinga pūtea ā-whānau | $53,123 (te 8) | ||||||||||
| Teitei | |||||||||||
| - Wāhi teitei | Mauna Kea 13,796 ft (4,205 m) | ||||||||||
| - Teitei toharite | 3,035 ft (925 m) | ||||||||||
| - Wāhi pāpaku | Moana-nui-a-Kiwa 0 ft (0 m) | ||||||||||
| Whakaurunga | 1959 (te 50) | ||||||||||
| Kāwana | Linda Lingle (R) | ||||||||||
| Mema kāhui hanga ture | Daniel Inouye (D) Daniel Akaka (D) | ||||||||||
| Wāhi taima | Hawaii: UTC-10 | ||||||||||
| Tohu karere | HI US-HI | ||||||||||
| Paetukutuku | www.hawaii.gov | ||||||||||
Ko Hawai'i (reo Pākeha: Hawaii, reo Hawaii: Hawaiʻi) ara "Ka Pae'āina o Hawai'i Loa" he kahui moutere e noho ana i Te Moana-nui-a-Kiwa. 1500 maero (2400 km) te roanga mai i te moutere o Hawai'i i te tonga tae noa ki te motuiti o Kure. Nō te 21 Here-turi-kōkā 1959 ka whakatūria a Hawaii hei te 50 o ngā wāhanga whenua o te Hononga-o-Amerika (ingoatia me te kupu reo Hawaii: mokuʻāina rite te "motukāinga")[1] E 3,700 km (2,300 maero) te tawhiti i te tuawhenua o Amerika.
Taupori
He iwi Porinīhia ngā tāngata whenua o Hawai'i ra, e ai ki a rātou i ahu mai ngā tūpuna i 'Kahiki loa', i whakaaro ētahi ko ngā moutere o Tahiti me Hiva ērā. Kāore e kore he whanaunga tata rawa tō rātou reo ki tō tātou ake reo Māori o Aotearoa nei, ki ērā reo noa atu o Porinīhia ki te rāwhiti.
Kāore e tino mōhiotia te wā i tae atu ai ngā tāngata Porinīhia ki Hawaii, engari, e āhua tata ana ki te tau AD 1000. Ko te āhua nei, i rere tuatahi mai ngā waka o ngā tūpuna i ngā moutere e kīa nei ko te Kāhui o ‘Enata.
A muri ake ka rere mai ētahi atu no Kahiki ke (Tahiti) ko tētahi o rātou he tohunga rangatira ko Pa'ao te ingoa nāna i whakatakina mai te pure tapu, nōna hoki te tātai ariki o Hawai'i.
Marere noa ngā whakatupuranga o Hawaii ā ka tū nga ariki (ali'i) o tērā kāinga o tērā kāinga.
Hēmi Kuki
Nō te tau 1778 ka tae mai a Hēmi Kuki. Ko te whakaaro, ko Kuki te Pākehā tuatahi i kite i ngā tāngata o Hawaii; engari, ki ētahi, he Pāniora kē ngā Pākehā tuatahi.
E rua nga wa ka unga mai a Kuki ki Hawai'i, i tona wa tuarua i 1779 ka tukinotia e Kuki i tetehi o nga rangatira ki Kealakekua, katahi ra ka riri nga tangata whenua a ka mate noa a Kuki i te pu.
Kamehameha
I ngā tau 1780 me 1790 ka whawhai ngā ariki o Hawaii kia tū rangatira. Ko Kamehameha tētahi o ngā toa rangatira nei i whiwhi ai i ngā pū a te Pākehā, ka patu haere i ana hoariri, ā, ka tupu haere tana mana. I te tau 1810 kua tapaina ko Kamehameha te ariki nui o ngā moutere katoa; ko ia tonu te Kīngi tuatahi o Hawaii. Ko te wā o tana matenga ko te tau 1819.
He Whenua Mauherehere
Ka hinga te Kīngitanga o ngā uri a Kamehameha i te tau 1893. Ka whakaputa te kaupapa whakatū kāwanatanga kē e ngā kaiwhakatupu huka, i runga i te whakaaro whakamāmā ake ai i te hokohoko huka ki Te Hononga-o-Amerika. Nā John L. Stevens, nā te minita amerika i Hawai'i i taua wā, i tono ngā hēramana nō te kaipuke USS Boston ki uta, tiaki ai i ngā taonga o ngā kamupene amerika. Ka hinga te Kuīni i te 17 o ngā rā o Kohi-tātea, 1893, ka whakatūria he kāwanatanga hou. Nō te 4 Hōngongoi 1894, ko te whakatūranga o Hawai'i hei whenua tū motuhake, ko Sanford B. Dole te tumuaki. Mea kau ake, ka puta ngā mihi tautoko a te Kāwanatanga o Amerika. Nō te 1895 tae noa ki te 1896, ka mauhereheretia te kūini whakamutunga o Hawaii, a Liliʻuokalani, i ʻIolani, te whare o ngā Kīngi i Honoruru. Nō muri mai, ka puta tana kupu whakarere i te torōna. Nō te 1898, ka whakatauria e ngā pāremata e rua o Amerika kia hurihia a Hawai'i hei wāhi o Amerika. Nō te tau 1959 ka whakatūria a Hawaii hei wāhanga whenua tonu.
Ngā tāone nunui

Whakaahua
-
Pāka-a-motu o Hale-a-ka-la (Whare-o-te-rā), Māui
-
Ngā hukarere o Mauna Kea (Maunga Tea), Hawai'i
-
Pāka-a-motu o ngā Ahi Tipua, Hawai'i
-
Hanalei, Kaua'i
-
Ngā rimu o Pele, Hawai'i
-
Kihei, Māui
-
Ka tō te rā, Māui
-
Ngā pari o Nu'uanu, O'ahu
| Wāhanga tōrangapū o Te Hononga-o-Amerika | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||
Tapatoru o Porinīhia: Aotearoa • Austral Islands • Rapa Nui • Gambier Islands • Hāmoa • Hawaii • Kuki Airani • Loyalty Islands • Kāhui o ‘Enata • Pitcairn Islands • Rangitahua • Tahiti • Tokelau • Tonga • Tuamotu • Tuvalu • Wallis and Futuna Islands
Moutere taratahi: Anuta • Apolima • Emae • Kapingamarangi • Manono • Mele • Nuguria • Nukumanu • Nukuoro • Ontong Java • Pileni • Rennell • Savai'i • Sikaiana • Takuu • Tikopia
- ↑ "mokuʻāina"[dead link]. Hawaiian Dictionary: Hawaiian-English English-Hawaiian. Mary Kawena Pukui & Samuel H. Elbert. University of Hawaii Press. Wh. 533. ISBN 9780824807030
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.










