Cistèls

Cistèls; Sistels
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
	L'ostau de comuna.
	Geografia fisica
Coordenadas	44° 03′ 40″ N, 0° 47′ 04″ E
Superfícia	13,57 km²
Altituds; · Maximala; · Mejana; · Minimala	; 199 m; 180 m; 98 m
	Geografia politica;
País	Gasconha;
Parçan	Brulhés;
Estat	França;
Region; 76	Occitània ;
Departament; 82	Tarn e Garona ;
Arrondiment; 821	Los Sarrasins;
Canton; 8201	Garona Lomanha Brulhés (Autvilar abans 2015);
Intercom; 248200016	CC de las Duas Ribas;
Cònsol	Christophe Boisseau ; (2020-2026)
	Geografia umana
Populacion; Populacion totala; (2018)	209 ab. Evolucion de la populacion; 213 ab.
Densitat	15,55 ab./km²
	Autras informacions
Còde postal	82340
Còde INSEE	82181

Vilatge d'Occitània

Cistèls^[1]^,^[2]^,^[3]^,^[4] (Sistels en francés) es una comuna gascona de Brulhés situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

Geografia

Perimètre deu territòri

Comunas confrontantas de **Sistuèlhs**
	Dunas	Donzac quadripunt
Gimbreda (Gers)		Sent Cirici
Miradors (Gers)	Flamarens (Gers)	Sent Antòni deu Pont d'Arrats (Gers)

Toponimia

L'origina deu nom es ipotetica. Las fòrmas ancianas son Sestelh (1271), Cestulh, Cestuylh (1279), Cestelh (1280), Cestulh (1604), çò qui assegura pas pro la natura de l'iniciala. La prononciacion modèrna es en si-, çò qui es confòrme a la grafia de Cassini, Sistels, com a la grafia francesa oficiala. La finala anciana en -lh es mèi segura e ua prononciacion en sistèis es atestada a data recenta ^[5]. L'alternància anciana entre -u- e -e- (comprene -è- ?) hè pensar aus mots en -uè- (tipe puèg/ puei, uèlh/uelh), dambe diftongason e reduccion posteriora deu diftongue, çò que la situacion deu vilatge a la devesa entre lengadocian e gascon infirma pas.

La causida grafica francesa es benlèu devuda a ua analogia dambe'us mots lengadocians en -lh prononciats -l en finala. La prononciacion actuala es sistèls o sistèts ^[5]. L'istòria deu toponime e las evolucions foneticas normalas en gascon senhalan dambe evidéncia aquera darrèra e tardiva prononciacion com analogica, explicada per de cases nombroses deu tipe castèl/castèth. La pèrda de la palatalisacion de l (-lh- > l ) o de sa varianta iodizada (-i-), benlèu deguda a la fòrma oficiala, es necessària a la reinterpretacion, gasconizanta per analogia, en -th. L'èssa, pas apareguda graficament abans Cassini, es un plurau de sens collectiu : indistinccion de la parròpia (la comuna, lo vilatge) e deus abitants.

Sembla pas que se pòsca reténer l'explicacion de Dauzat per cisthus (de grèc cisthos), "moja, massuga", dambe sufixe -ellum ^[6], per de rasons de clima e de preséncia anciana versemblabla de -o- dens lo sufixe. Lo sistèl prepausat per Negre e représ per Burgan e Lafon (nom atestat a Donzac, 4,5 Km), o sistèth (conegut tanben dens la comuna) "paèr de vime" ^[5]es ua solucion comòda. Una grafia prudenta seré Sistuèlhs (quan i a pas de certitud sus s o c, vau mèi causir la grafia pus simpla).

Istòria

A la revolucion, la comuna èra disputada entre Gèrs e Òut e Garona^[7]. Estót fin finala restacada au darrèr, dens lo canton d'Autvilar e lo districte de Valença. En 1808, estó annexada au Tarn e Garona.

Administracion

Lista deus cònsols successius
Periòde		Identitat	Etiqueta
2020	2026	Christophe Boisseau
junh de 1995	2020	Alain Delpech
abans 1981	?	Henri Chambert	divèrs esquèrra
Totas las donadas non son pas encara conegudas.

Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton d'Autvilar; es adara deu canton de Garòna Lomanha Brulhés.

Demografia

modificar « persona »
v · d · m

Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 211, totala: 218

457

484

527

541

642

508

477

505

479

457

433

437

390

395

375

357

341

329

325

299

267

212

218

232

272

238

212

203

205

149

146

142

180

185

191
193

2009

2010

201
203

205
207

Fonts

Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE

Evolucion de la populacion 1962-2008

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas dambe la comuna

Véser tanben

Comunas de Tarn e Garona

Ligams extèrnes

Bibliografia

Paul BURGAN, André LAFON, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Montalban, Association Antonin Perbosc, 2006.
Albert DAUZAT, Charles ROSTAING, Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France, Paris, Guénégaud, 2nda edicion, 1984.
Ernest NEGRE, Toponymie générale de la France, Genève, Droz, 1990-1998.

Nòtas

↑ Pojada, Patrici (2009). Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus. Nouvelles Éditions Loubatières. ISBN 978-2-86266-573-3.
↑ «Toponimia occitana».
↑ Congrès permanent de la lenga occitana. «Top'Òc: Diccionari toponimic occitan».
↑ Institut d'Estudis Occitans. «BdTopoc–Geoccitania».
↑ ^5,0 ^5,1 et ^5,2 Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 32
↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 658
↑ Notes sur la formation du département du Gers, p. 23