Bank Światowy (ang. World Bank ) – instytucja finansowa , która rozpoczęła działalność jako efekt postanowień konferencji w Bretton Woods z lipca 1944[1] , podobnie jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy . Główną przesłanką dla jego stworzenia była chęć odbudowy zniszczonych II wojną światową krajów Europy i Japonii . Istotnym celem statutowym było wsparcie dla rozwijających się krajów Azji , Ameryki Łacińskiej i Afryki . Instytucja zrzesza 189 krajów członkowskich a jej siedzibą jest Waszyngton .
Termin Bank Światowy odnosi się do dwóch z pięciu wyspecjalizowanych agencji ONZ , działających razem w Grupie Banku Światowego :
Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (ang. The International Bank for Reconstruction and Development )
Międzynarodowego Stowarzyszenia Rozwoju (ang. The International Development Association ).
Powszechnie używa się tego terminu na określenie jedynie banku. Pozostałe trzy agencje działające w ramach Grupy Banku Światowego to:
Bank Światowy wspiera rozwój gospodarczy w biedniejszych państwach świata poprzez doradztwo i długoterminowe pożyczki[2] . Nie jest bankiem w ścisłym tego słowa znaczeniu. Zapewnia długoterminowe pożyczki o preferencyjnym oprocentowaniu dla najbardziej potrzebujących krajów członkowskich oraz przedsiębiorstw publicznych (po otrzymaniu gwarancji rządowych), dotacje, pomoc techniczną – wszystko do celów walki z ubóstwem i finansowania rozwoju takich dziedzin życia społecznego jak ochrona zdrowia, edukacja, ochrona środowiska czy też rozbudowa infrastruktury. W zamian za to wymaga jednak pewnych działań politycznych, takich jak walka z korupcją, rozwój demokracji, czy też najważniejszego – rozwoju sektora prywatnego.
Fundusze na udzielanie kredytów państwom słabiej rozwiniętym pochodzą ze składek państw członkowskich, spłaty przez państwa wcześniejszych długów oraz dzięki emisji obligacji na światowych rynkach kapitałowych.
Prezesi Banku Światowego
Prezesami Banku Światowego byli zawsze obywatele USA.
Eugene Meyer (czerwiec 1946–grudzień 1946)
John J. McCloy (marzec 1947–czerwiec 1949)
Eugene R. Black (1949–1963)
George D. Woods (styczeń 1963–marzec 1968)
Robert McNamara (kwiecień 1968–czerwiec 1981)
Alden W. Clausen (lipiec 1981–czerwiec 1986)
Barber Conable (lipiec 1986–sierpień 1991)
Lewis Thompson Preston (wrzesień 1991–maj 1995)
James Wolfensohn (1 lipca 1995–30 czerwca 2005)
Paul Wolfowitz (1 czerwca 2005–30 czerwca 2007)
Robert Zoellick (1 lipca 2007–czerwca 2012)
Jim Yong Kim (1 lipca 2012–31 stycznia 2019)
David Malpass (9 kwietnia 2019–1 czerwca 2023)[3] [4]
Ajay Banga (2 czerwca 2023—)[5]
Kredyty Banku Światowego dla Polski
Warszawskie Centrum Finansowe , siedziba banku w Polsce (2006)
Skalę kredytów, jakie zostały skierowane do Polski z Banku Światowego w latach 90. XX w., przedstawia następująca tabela[6] :
Kredyty Banku Światowego dla Polski w latach 1990–1999
Projekt
Rok
Kwota (mln USD)
Projekty zakończone
Pożyczka Dostosowania Strukturalnego
1990
300
Eksport Agroprzemysłowy
1990
100
Rozwój Zasobów energetycznych
1990
250
Rozwój Eksportu Przemysłowego
1990
260
Transport 1
1990
153
Pomoc techniczna w Zakresie Środowiska Naturalnego
1990
18
Telekomunikacja 1
1991
120
Rozwój Rolnictwa
1991
100
Rozwój Instytucji Finansowych
1991
200
Rozwój Przedsiębiorstw Prywatnych
1992
50
Dostosowanie Przedsiębiorstw i Instytucji Finansowych
1993
450
Dostosowanie Sektora Rolnego
1993
300
Rozwój Lasów
1993
146
Redukcja Długu i Obsługi Długu
1994
170
Projekty realizowane (stan na rok 2001)
Usługi i Promocja w Zakresie Zatrudnienia
1991
100
Restrukturyzacja i Prywatyzacja
1991
280
Restrukturyzacja Ciepłownictwa
1991
340
Rozwój Służby Zdrowia
1992
130
Rozwój Mieszkalnictwa
1992
200
Modernizacja Dróg 1
1993
150
Ciepłownictwo w Katowicach
1994
45
Przesył Energii Elektrycznej
1995
160
Wodociągi i Kanalizacja w Bielsku-Białej
1996
21,5
Zarządzanie Portami i Dostęp do portów
1996
67
Finansowanie Gmin
1997
22
Modernizacja Dróg II
1997
300
Projekt Likwidacji Skutków Powodzi
1997
200
Hurtowe Centrum Spożywcze w Gdańsku
1998
15,9
Lubelska Giełda Rolno-Ogrodnicza
1998
11,1
Dostosowanie Górnictwa Węgla Kamiennego
1999
300
Zobowiązania ogółem
4969,5
Pożyczki ogółem netto (pomniejszone o koszty anulowane)
3997,4
Przypisy
↑ Dz.U. z 1948 r. nr 40, poz. 292
↑ Matthew Bishop: Essential economics: an A−Z guide . New York: Bloomberg Press, 2009, s. 335. ISBN 978-1-57660-351-2 .
↑ World Bank’s Executive Directors Select David Malpass 13th President of the World Bank Group . The World Bank, 2019-04-05. [dostęp 2019-04-05]. (ang. ) .
↑ David R. Malpass 13th President of the World Bank Group, April 9, 2019 - June 1, 2023 . Bank Światowy. [dostęp 2024-01-29]. (ang. ) .
↑ Ajay Banga, 14th President of the World Bank Group . Bank Światowy. [dostęp 2024-01-29]. (ang. ) .
↑ Latoszek Ewa, Proczek Magdalena: Organizacje międzynarodowe. Założenia, cele, działalność . Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa, 2001, s. 215–217. ISBN 83-7151-451-4 .