Plebiscyt „Przeglądu Sportowego” Plebiscyt „Przeglądu Sportowego” na najlepszego polskiego sportowca roku – plebiscyt mający na celu wyłonienie najlepszego sportowca danego roku kalendarzowego w Polsce, wymyślony i organizowany przez redakcję dziennika „Przegląd Sportowy”. Później do organizatorów dołączyły także Telewizja Polsat (w latach 1998–2000 i od 2017) i Telewizja Polska (w latach 2001–2017). W plebiscycie wyłanianych jest 10 najlepszych polskich zawodników (pod uwagę brane są kobiety i mężczyźni we wszystkich dyscyplinach), z których jeden zostaje uznany za sportowca roku. Drugi najstarszy tego typu konkurs na świecie, po Svenska Dagbladets guldmedalj, organizowanym od 1925 plebiscycie na najlepszego sportowca roku w Szwecji.
Pierwsza edycja konkursu została przeprowadzona w 1926, a wygrał ją Wacław Kuchar. Plebiscyt nie był organizowany w latach 1939–1947 (II wojna światowa i okres powojenny) oraz w 1953 (względy organizacyjne), a dziesiątka plebiscytu w 1953 wytypowana została dopiero w 1989 przez grono ekspertów.
Rekordzistką w liczbie zwycięstw jest Justyna Kowalczyk, która wygrała plebiscyt 5 razy (2009–2013). Najwięcej miejsc na podium mają Stanisława Walasiewicz i Irena Szewińska – po osiem. Robert Lewandowski był dwanaście razy z rzędu w czołowej dziesiątce plebiscytu (2011–2022).
Uroczyste gale laureatów odbywały się w Warszawie (m.in. Sala Kongresowa Pałacu Kultury i Nauki, Hotel Victoria, Teatr Polski) oraz w Łodzi (Pałac Sportu).
Regulamin
Plebiscyt miał zwykle następującą formułę:
- specjalnie powołana kapituła – składająca się z grona znawców sportu (dziennikarzy, byłych sportowców, działaczy itp.) – ustala grupę 30 zawodników, którzy w danym roku kalendarzowym wyróżnili się swymi dokonaniami sportowymi (z uwagi na fakt, że owa lista sporządzana jest w październiku, grono to może zostać wyjątkowo powiększone o nazwiska zawodników, którzy odnieśli znaczące sukcesy w listopadzie);
- od pierwszego tygodnia listopada do ostatniego tygodnia grudnia – w każdym wydaniu Przeglądu Sportowego (i ewentualnie gazet „zaprzyjaźnionych”) – drukowane są specjalne kupony, na których czytelnicy mogą oddawać swoje głosy, wybierając 10 nazwisk spośród listy sporządzonej wcześniej przez kapitułę, bądź wpisując nazwiska dowolnego innego sportowca;
- w tym samym czasie głosować można również telefonicznie – za pomocą systemu Audiotele oraz SMS;
- sportowiec wytypowany na pierwszym miejscu każdego ważnego kuponu otrzymuje 10 punktów, zawodnik wskazany na pozycji drugiej – 9 punktów, na trzeciej – 8 punktów i tak do lokaty dziesiątej za 1 punkt;
- po wprowadzeniu możliwości głosowania za pomocą Audiotele i SMS-ów, zawodnik na nazwisko którego wysłano głos otrzymuje 5 punktów.
- suma punktów – zliczona ze wszystkich ważnych kuponów, które dotrą do siedziby redakcji Przeglądu Sportowego do 3 stycznia oraz ze wszystkich połączeń Audiotele i SMS-ów – daje wynik końcowy danego sportowca;
- końcowe wyniki plebiscytu prezentowane są w pierwszą lub drugą sobotę stycznia, podczas uroczystej gali laureatów – Gali Mistrzów Sportu (jej miejsce nie jest stałe i na przestrzeni lat ulegało kilku zmianom);
- zawodnikowi z największą liczbą punktów zostaje przyznany tytuł sportowca roku;
- pozostałe miejsca zajmują kolejno zawodnicy z coraz mniejszą liczbą punktów;
- zawodnicy nieznajdujący się w gronie wskazanym przez kapitułę – na których jednak oddawano ważne głosy – mogą ostatecznie zająć miejsce następujące po ostatniej pozycji zawodnika zgłoszonego przez kapitułę, niezależnie od liczby punktów, które zgromadzili (tj. lokatę 31, w przypadku gdy kapituła nie powiększy grona swych wybrańców).
Zwycięzcy Plebiscytu
Statystyki
Wielokrotni zwycięzcy
5 zwycięstw
|
4 zwycięstwa
|
3 zwycięstwa
|
2 zwycięstwa
|
|
|
|
|
Sportowcy z największą liczbą miejsc na podium
Sportowcy roku według uprawianych dyscyplin
Dyscyplina |
Liczba zwycięstw |
Zwycięzcy (alfabetycznie)
|
Lekkoatletyka |
30 |
Teresa Ciepły, Zdzisław Hoffmann, Halina Konopacka (2), Robert Korzeniowski (2), Władysław Kozakiewicz, Elżbieta Krzesińska, Zdzisław Krzyszkowiak, Wacław Kuchar, Janusz Kusociński, Wanda Panfil-González (2), Stanisław Petkiewicz, Edmund Piątkowski, Janusz Sidło (2), Zdobysław Stawczyk, Teresa Sukniewicz-Kleiber, Irena Szewińska (4), Józef Szmidt (2), Stanisława Walasiewicz (4), Anita Włodarczyk
|
Narciarstwo klasyczne |
13 |
Justyna Kowalczyk (5), Józef Łuszczek, Adam Małysz (4), Stanisław Marusarz, Kamil Stoch (2)
|
Judo |
5 |
Rafał Kubacki, Waldemar Legień (2), Paweł Nastula (2)
|
Kolarstwo szosowe |
5 |
Joachim Halupczok, Jan Jankiewicz, Lech Piasecki, Ryszard Szurkowski (2)
|
Piłka nożna |
5 |
Zbigniew Boniek, Wacław Kuchar, Robert Lewandowski (3)
|
Boks |
4 |
Aleksy Antkiewicz, Zygmunt Chychła (2), Leszek Drogosz
|
Szermierka |
4 |
Ryszard Parulski, Jerzy Pawłowski (2), Witold Woyda
|
Tenis ziemny |
4 |
Jadwiga Jędrzejowska (2), Iga Świątek (2)
|
Pływanie |
3 |
Otylia Jędrzejczak (3)
|
Podnoszenie ciężarów |
3 |
Waldemar Baszanowski, Ireneusz Paliński, Zygmunt Smalcerz
|
Pięciobój nowoczesny |
2 |
Janusz Pyciak-Peciak (2)
|
Zapasy |
2 |
Andrzej Malina, Andrzej Wroński
|
Sport żużlowy |
2 |
Tomasz Gollob, Bartosz Zmarzlik
|
Formuła 1 |
1 |
Robert Kubica
|
Gimnastyka |
1 |
Helena Rakoczy
|
Hokej na lodzie |
1 |
Wacław Kuchar
|
Kajakarstwo |
1 |
Marek Łbik i Marek Dopierała (wspólnie)
|
Łyżwiarstwo szybkie |
1 |
Wacław Kuchar
|
Piłka siatkowa |
1 |
Bartosz Kurek
|
Rajdy samochodowe |
1 |
Sobiesław Zasada
|
Strzelectwo |
1 |
Renata Mauer-Różańska
|
Tenis stołowy |
1 |
Andrzej Grubba
|
Wioślarstwo |
1 |
Roger Verey
|
Wspinaczka sportowa |
1 |
Aleksandra Mirosław
|
Uwagi
- ↑ W 1953 ze względów ideologicznych wyboru nie dokonano. Dziesiątka Plebiscytu została przez grono ekspertów wytypowana dopiero w 1988.
Linki zewnętrzne
|