File:WikiLettreMini.svg
S’Itàlia, tzerriada ufitzialmente sa repùblica italiana (in italianu: repubblica italiana) ,est una repùblica parlamentare de su capu de giosso de s’Europa. Alindat cun sa Fràntzia ,sa Svìtzera, s’Àustria e sa Slovènia addae de sas alpes a su norte. Atinat fintzas a totu sa penìsola italiana a su sud, in prus de sas ìsolas de Sardigna e de Sitzìlia , sas prus mannas de su mediterràneu. Annotamala atinat paritzas ìsolas prus piticas . Sos istados indipendentes de San Marino e de sa tzitade de su Vaticanu sunt enclaves a ntro de s’Itàlia, inbetzes sa comuna ‘Campione D’itàlia’ est una esclave a ntro de sa Svìtzera. Sa cussorza italiana carrargiat unos 301,338 km2 in sos chi bivènt unos 60 milliones de abitantes . Est su de chimbe paisu prus populadu de s’Europa e su de bintitrès de su mundu. Sos oros de su mare sighint pro 8.000 km a sa grussera. Roma est sa capitale e sigomente fiat sa capitale de s’imperu romanu, fiat istadu su tzentru de sa tzivilidade otzidentale pro agiomai ses sèculos. A pustis chi s’imperu est rutu, meda popolatziones istràngias s’aposentaiant a ntru sas làcanas italianas, mescamente germanicos, ma áteros puru.
In sos sèculos imbenientes sa penìsola fiat partzidu in paritzos tzidade-istados e istados regionales, chi fiant a s’ispissu controlladu pro istràngios governos. A pustis de carchi sèculos s’Itàlia torrat a èssere su bratzolu de sa cultura otzidentale a caddu de su risorgimentu in su sèculo XV. In fines s’Itàlia arreneschet in su 1861 s’unidade a segudare, gratzias a su renniu de Sardigna, chi aunit su renniu a suta de sa corona de Savoia, e gratzias a sa voluntade de su pòpulu italianu a sa unidade e a nde isterisare sa dominatzione istràngias.
In su de XX siculo hat segudadu unu imperu coloniale e leat parte a sa prima e a sa segunda gherra mundiale , binghende sa de unu ,ma perdende sa de duos e pro cussu perdet a sas colònias suas. In sa segunda mitade de su siculo su paisu hat tentu unu isvilupu econòmicu mannu. Est su de 24 paisu prus isvilupadu de su mundu e su de 10 pro su chi atenet sa calidade de sa vida. Est unu sos fundatores de su chi immoe est sa Unione Europea e est in sa Euro-zona. Leat parte a su G9, su G20 e a sa NATO. Tenet sa de tres reserva prus manna de oro , su de oto GDP nominale, su de deghe GDP (PPP) e sas de ses intradas (budget) prus mannas de su mundu. Tenet unu livellu de pubblica educatzione bonu a beru e est globalitzadu meda. S’Itàlia giogat unu ruolu meda importante pertocat s’aspetu militare, culturale e diplomaticu in su cuntestu internatzionale.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.









