Asparagus officinalis
| Dati | |
|---|---|
| Fonte de | asparago (it) |
| Piante | |
| Cołore del fioro | zało |
| Tipo de fruta | baca |
| Stato de conservasion | |
| Ris-cio mìnemo | |
| UICN | 176377 |
| Tasonomia | |
| Regno | Plantae |
| Órdene | Asparagales |
| Fameja | Asparagaceae |
| Zènare | Asparagus |
| Spece | Asparagus officinalis L., 1753 |
El tèrmano spàrazo o spàraze (dal grego aspharagos, paroła traesta fora dal persian asparag, o sia buto) el ze doparà par dirghe ai buti de ła spece Asparagus officinalis L., comunemente ciamada in vèneto sparezara.
Ła ze na anzosperma monocotiledone che ła fa parte de ła fameja de łe Asparagaceae,
Conpozision chìmega e propietà ofisinałi

De ła istesa fameja de l'ajo e de ła sioła, el spàrazo el spartise co lori anca racuante propietà pozitive (gràsie a l'efeto diurètego el ze on coadiuvante contro gota, calcołozi renałe, reumatismi e edemi). Inte el partegołare, el ga on roło ativo inte el sbasamento dei cazi de eczema. La conpozision chìmega del spàrazo ła ze ła sevente:
- Asparagina, uno dei aminoàsidi in granda cuantità, che ła serve a ła sintezi protèega
- Rico de rutina rinforsa łe parete dei capiłari
- àsido folico, in granda cuantità
- Manganeze e vitamina A efeto benèfego soi ligamenti, sui reni e ła pełe.
- Fòsforo e vitamina B contrastar l'astenia
- Calcio
- Magnèzio
- Potàsio
- Sòdio in minima quantità
- Carboidrai: 3,2
- Proteine: 3,5
- Grasi: 0,2 (non contiene colesterolo)
- Acua: 90%
- Parte comestìbiłe: 52%
- Całorie: 25 Kcal/100g
Racuanti conponenti del spàrazo i ze metabolizai e espełesti co l'urina, dazéndoghe on tìpego e forte odore da racuanti ritegnesto sgradévoło. Ła produsion de sto odore ła ze cauzada da racuanti prodoti de degradasion che i contien zolfo (in partegołar tioli e tioesteri).
L'anàłeze chìmega profondia ła ga rivełà che ła ze on mis-cioto de derivai metabòłeghi de l'àsido asparagùzego (nome IUPAC: àsido 1,2-ditiolan-4-carbosìłego), o sia na miseła de:
- Metantioło;
- Dimetil solfuro;
- Disolfuro dimetile;
- Bis-(metiltio)-metan;
- Dimetilsolfosido;
- Metilsulfonilmetan;
- S-metil tioacrilato.
Storia
El spàraxo el xera coltivà domiła ani fa in Egito, in Axia minore e in Spagna. I Greci no i ło magnava, ma i Romani sì. Difati ghin parla Teofrasto, Catone, Plinio e Apicio che i mensiona el modo de coltivarlo e de prepararlo par magnare.
Spàraxi de quałità in Veneto

- Spàraxo bianco de Basan (VI) D.O.P. (Denominasion de origine proteta). Comuni xona D.O.P.: Basan, Cartijan, Poe del Grapa, Roman d'Esełin, Rosan , Tese sol Brenta, Roxà, Noe, Casoła, Marostega.
- Spàraxo bianco de Simadolmo (TV) I.G.P. (Indicasion ziogràfega proteta). Xe interesà i comuni de Simadolmo, Ormełe, San Poło de Piave, Ponte de Piave, Oderso, Breda de Piave, Maserada, Vasoła.
- Spàraxo bianco de Badoere, frasion de Morgan (TV) I.G.P. (Indicasion ziogràfega proteta)
- Nobiłe spàraxo bianco de Verona

El spàraxo in cuxina
El modo pi clasico de magnar i spàraxi xe, dopo averli coti a vapore, magnarli coi ovi duri. Se pol fare anca rixi e spàraxi, supe, fortaje coi spàraxi o dopararli come verdura cota rente a pese o carne.
Tasonomia
L'Asparagus officinalis el ze el nome che Carl Linnaeus ga dezignà par primo par sta pianta inte el 1753[1]
Sinonimia
- Asparagus officinalis var. altilis L., Sp. Pl.: 313 (1753)
- Asparagus sativus Mill., Gard. Dict. ed. 8: add. (1768)
- Asparagus esculentus Salisb., Prodr. Stirp. Chap. Allerton: 252 (1796)
- Asparagus officinalis var. sativus (Mill.) Gray, Nat. Arr. Brit. Pl. 2: 186 (1821 publ. 1822)
- Asparagus caspius Schult. & Schult.f. in J.J.Roemer & J.A.Schultes, Syst. Veg., ed. 15 bis 7: 322 (1829)
- Asparagus trichophyllus var. medius Bong. & C.A.Mey., Verz. Saisang-Nor Pfl.: 74 (1841)
- Asparagus paragus Gueldenst. ex Ledeb., Fl. Ross. 4: 197 (1852)
- Asparagus polyphyllus Steven ex Ledeb., Fl. Ross. 4: 198 (1852)
- Asparagus vulgaris Gueldenst. ex Ledeb., Fl. Ross. 4: 197 (1852)
- Asparagus officinalis var. campestris Gren. & Godr., Fl. France 3: 231 (1855)
- Asparagus littoralis Steven, Bull. Soc. Imp. Naturalistes Moscou 30(2): 92 (1857)
- Asparagus oxycarpus Steven, Bull. Soc. Imp. Naturalistes Moscou 30(2): 92 (1857)
- Asparagus altilis (L.) Asch., Fl. Brandenburg 1: 730 (1864).
- Asparagus officinalis var. pallidus Alef., Landw. Fl.: 295 (1866)
- Asparagus officinalis var. ruficeps Alef., Landw. Fl.: 295 (1866)
- Asparagus officinalis var. silvestris Alef., Landw. Fl.: 295 (1866)
- Asparagus officinalis var. viridis Alef., Landw. Fl.: 295 (1866)
- Asparagus hedecarpus Andrews ex Baker, J. Linn. Soc., Bot. 14: 599 (1875)
- Asparagus hortensis Mill. ex Baker, J. Linn. Soc., Bot. 14: 598 (1875)
- Asparagus officinalis var. collinus Nyman, Consp. Fl. Eur.: 716 (1882)
- Asparagus officinalis subsp. polyphyllus (Steven ex Ledeb.) Nyman, Consp. Fl. Eur.: 716 (1882)
- Asparagus scaber var. littoralis (Steven) Nyman, Consp. Fl. Eur.: 716 (1882)
- Asparagus officinalis var. strictus Boiss., Fl. Orient. 5: 335 (1884)
- Asparagus altilis subsp. oxycarpus (Steven) K.Richt., Pl. Eur. 1: 230 (1890)
- Asparagus altilis subsp. polyphyllus (Steven ex Ledeb.) K.Richt., Pl. Eur. 1: 230 (1890)
- Asparagus officinalis var. oxycarpus (Steven) Nyman, Consp. Fl. Eur., Suppl. 2: 299 (1890)
- Asparagus fiori Sennen, Mem. Real Acad. Ci. Barcelona, ser. 3, 20(14): 9 (1928)
- Asparagus setiformis Krylov, Sist. Zametki Mater. Gerb. Krylova Tomsk. Gosud. Univ. Kuybysheva 9: 2 (1928)
- Asparagus setiformis var. tenuior Krylov, Sist. Zametki Mater. Gerb. Krylova Tomsk. Gosud. Univ. 9: 2 (1928)
- Asparagus officinalis var. littoralis Sennen ex O.Bolòs & Vigo, Fl. Països Catalans 4: 132 (2001)
Notasion
- ↑ The Plant List, Asparagus officinalis L. Archivià il 7 de majo 2021 in Internet Archive.
Altri projeti
Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so Spàraxo
Wikispecies el detien informasion so Spàraxo
el detien schemi gràfeghi so
Linganbi foresti
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.









