Moltiplegasion

Ła moltiplegasion o moltiplicasion ła xe na de łe quatro operasion fondamentałi del'aritmètega. Ła signifega sumar un nùmaro par sè steso tante volte quante ghe dixe i altri tèrmini del'operasion. Ła sóa operasion inversa ła xe ła divixion.

Seguéndo ła scrita:

${\displaystyle a\times b=c\;}$

i tèrmini ${\displaystyle a}$ e ${\displaystyle b}$ i se ciama faturi o fatóri, ${\displaystyle c}$ el xe el prodoto. El ségno ${\displaystyle \times }$ chel particołarixa st'operasion qua el se ciama par o per. El poe végnare scrito anca ${\displaystyle \cdot }$ (un pontin che no'l fa confuxion co ła łétara ${\displaystyle x}$) e 'ntel'àlgebra de łe łétare se pol anca no scrìvarlo (${\displaystyle ab=a\cdot b}$).

L'ełemento neutro de ła moltiplegasion el xe l'${\displaystyle 1}$ e moltiplegar qualcosa par ${\displaystyle 0}$ el dà sénpre zero.

Łe tabełine łe xe na serie de moltiplegasion sénplexe che łe va inparae a memoria a ła scóła ełementare: in xenare łe va da quea del'1 a quea del 10.

• Propietà comutativa: se te scanbi l'órdene dei faturi, el rexultà no'l canbia (${\displaystyle a\times b=b\times a=c}$)

${\displaystyle 3\times 2=2\times 3=6\;}$

• Propietà asociativa: se te toi parte dei faturi e moltìpleghi prima łuri, el rexultà no'l canbia (${\displaystyle a\times b\times c=(a\times b)\times c=a\times (b\times c)}$)

${\displaystyle 2\times 3\times 4=24}$

${\displaystyle (2\times 3)\times 4=6\times 4=24}$

• Propietà distributiva verso ła xonta: ${\displaystyle k(a+b)=ka+kb}$

${\displaystyle 2\times (3+4)=2\times 7=14\;}$

${\displaystyle 2\times 3+2\times 4=6+8=14\;}$

• Xonta
• Sotra
• Divixion

• Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so moltiplegasion
• Scholia el detien schemi gràfeghi so Moltiplegasion