Plàstega

Ła xe dita plàstega quel maderiałe artifexałe co strutura macromołecołare che in determinae condision de tenperadura e presion łe subise canbiamenti de fórma par sénpre. Se poe divìdare łe plàsteghe in termoplàsteghi, termoindurenti e ełastòmeri. Łe gome, anca se łe ga sóto l'aspeto chìmego e tecnołòxico na s-cianta de robe in comune co łe materie plàsteghe, de sòłito łe no xe miga considarae cusì.

Termoplàsteghe: łe xe dite termoplàsteghe quełe plàsteghe che łe toe małeabiłità, dónca łe se smoła co che łe se scalda. In sta faxe qua łe poe èsare modełae o formae in ojeti finìi e daspò par sfredamento łe torna a èsare dure. Sto proceso qua, in łìnea teòrega, el se poe fare più volte in baxe ai tipi de łe difarénti materie plàsteghe.
Termoindurénti: łe xe un grupo de materie plàsteghe che, daspò na faxe iniziałe de smołamento par ła scaldatura, łe devénta dure par efeto de reticołasion tridimensionałe; inte ła faxe de smołamento par efeto conpagno de całor e presion łe pol tóre fórma. Se sti maderiałi qua i vegne scaldai daspò l'indurimento i no se smoła più, ma i se spaca carbonixàndose.
Elastòmeri: ła łora caraterìstega prinsipałe ła xe na granda desformabiłità e ełastisità; i pol èsare sia termoplàsteghi che termoindurénti.

Inte ła chìmega, łe materie plàsteghe ła xe in xenare el rexultà de ła połimerixasion de na quantità de mołècołe baxe (monòmeri) par formar caéne anca vèro łónghe. Se parla de omopołìmeri se el monòmero el xe ùnego, copolimeri se el połìmero el se fa co dó o più monòmeri difarénti, e de łighe połimèreghe se el maderiałe el xe el rexultà de na smisiada de dó monòmeri chei połimerixa sénsa modifegarse chimegaménte.

Un maderiałe plàstego el xe in xenare composto da mołècołe połimèreghe de difarénte łonghésa, par cui bexogna saver ła distribusion dei péxi mołecołari par determinare łe propietà chìmego-fìxiche del maderiałe plàstego in oservasion.

Łe plàsteghe łe se tira su drio łavorar el petrojo.