Robotega

La robotega ła xe na branca de ła enxegnaria che ła costruise, projeta e studia i robot e tuto chel che xe rełasionà co st'ultimi. La robotega ła ga el fin de costruir machine che łe sia bone de far conpiti ripetidivi, speçifeghi e che i vołe masima cura inte i particołari, conpiti pericołoxi e talvolta no fatìbiłi da l'omo, anca soło par ła rapidità inte el trabaco che i robot i połe vere a difarensa de l'omo, in manjiera automatega çercando senpre de riprodure ła man de l'omo. La robotega ła deriva da altre disipline come ła matemàtega, fixega, informadega, ełetronega e altre.

El termine "robot" el xe sta conjà inte el 1921 dal scritore çeco Karel Čapek da ła paroła çeca Robbota, che signifega servitù o laoro forsà. Dopo ani, xe sta conjà anca ła paroła Robotega dal chimego e scritore de fantasiensa Isaac Asimov, che ła definise ła siensa che studia i robot.

Inte el 1948, Norbert Wiener el ghea formułà i prinçipi de ła cibernetega, che ła xe ła baxe de ła robotega pratega.

In 1948, Norbert Wiener formulated the principles of cybernetics, the basis of practical robotics. El primo robot conpletamente autonomo, el xe vegnuo fora inte ła segonda metà del XX secoło. Di fati el primo robot dijitałe programabiłe, el xe sta instałà inte el 1961 par tirar sù tochi de metało de bojo da on presofuxion par dopo poxarli uno de fianco a che l'altro. Robot industriałi e comersałi ad dì de oncò i xe tanto difondesti e i vien doparai par farghe far laori pì curai rispeto a l'omo, esendo pì fidabiłi e faxendo risparmiare schei. I robot i xe doparai inte i laori pericołoxi par l'omo, o prinçipalmente, i njien doparai inte ła produsion, asenblamento, inbałamento, miniere, trasporti, esplorasion spasiałi, chirurgia, sicuresa e altre atività.^[1]

1. ↑ Robotics: About the Exhibition, The Tech Museum of Innovation. Entrada il 15 de setenbre del 2008 (archivià dal URL orizenałe il 13 de setenbre del 2008 Il valore del parametro dataarchivio non combacia con la data decodificata dall'URL: 13 de setenbre 2008 (juto)).