Sedija

Sedija

Còdaxe HTML	̧[1] e ̧[1]
asento acuto	´
asento grave	`
aneło	˚ ˳
breve	˘
breve invertio	̑
sedija	¸
circonfleso	ˆ
coeta	˛
corno	̛
diérexe	¨
dópio asento acuto	˝
dópio asento grave	̏
ganso	̡ ̢ ̉
iota sotoscrito	ͅ
macron	¯
mexo aneło drito	ʾ
mexo aneło sanco	ʿ
pipa	ˇ
ponto sorascrito e sotoscrito	˙ ̣
spìrito agro	῾
spìrito dolse	᾿
titlo	҃

Ła sedija o (ES) cedilla el xe on segno de forma de ansin ( ¸ ) che el vien xontà in serte consonanti cofà segno diacrìtego par modifegàrghene ła pronunsa. El segno el ga avesto orìxane cofà metà inferior de na "z" menùscoła corsiva. Ła paroła sedija ła vien dal spagnoło cedilla, el deminudivo antigo del nome de sta létara, ceda, in cuanto orixenariamente ła xe stada doparada in sta łéngua .^[2][3].

El caràtaro co ła sedija doparà pì de frecuente ła xe ła "ç" ("c" co sedija). El xe sta doparà par ła prima volta par el fono de ła afregada alveołare sorda /ʦ/ inte el spagnoło antigo e el xe orìxena da ła forma vixigòtega (ʒ) de ła létara "z".

Altra doparasion ła xera sta fata ufisialmente da ła łéngua furlana fin da tenpi antighi, e andove inte el dì de uncó el raprexenta ła afregada postalveołare sorda, variando segondo ła xona.

Ła xera anca inte ła łéngua vèneta doparada in pasà, tanto che racuanti autori i ła dòpara oncora.

El sono che pì frecuentemente ła raprexenta, inte łe vàrie łénge, el xe cheło "dolse" /s/ (cofà càpita inte el portoghexe) mentre ła "c" ła raprexenta normalmente el sono "duro" /k/ (prima de "a", "o", "u", inte el final de paroła); sta situasion ła se verìfega inte el basco, catełano, inglexe, fransexe, ocitan, portoghexe, e in racuante pronunse locałi del furlan.

Ła raprexenta ła afregada postalveołare sorda /tʃ/ (c de "ciao") in albanexe, axero, furlan, curdo, tataro, turco e turkmen.

Inte el Alfabeto fonètego internasionałe, /ç/ ła raprexeta ła fregadiva pałatałe sorda.

El grafema "ş" el raprexenta ła fregadiva postalveołare sorda /ʃ/ (cofà inte łe parołe italiane "scena" o "sciare") in racuante léngue:

• axero
• romen
• tartaro di crimea
• curdo
• tartaro
• turco (inte l'alfabeto turco ła xe considarada na létara a parte)
• turkmen
• puliexe

Ła njien doparada anca inte racuante transliterasion de l'àrabo, persian, pashto e de l'ebràego tiberiense par raprexentar la "s" faringale; anca ła létara "ṣ" ła njien doparada de frecuente par sto fin. Védarse tsade.

Inte el 1868 Ambroise Firmin-Didot el ghea sujerio inte el so libro Observations sur l'orthographe, ou ortografie, française (oservasion so l'ortografia fransexa) che ła fonètega fransexa ła podea vegner mejo regołarixada xontando na sedija soto de ła "t" de racuante parole. Par exénpio, a xe stra-savesto che inte el sufiso -tion sta létara normalmente no ła xe pronunsada cofà (o in manjiere simiłare a..) ła /t/.

1. ↑ ^{1,0 1,1} URL de refarensa: https://html.spec.whatwg.org/multipage/syntax.html#character-references.
2. ↑ Par cedilla cofà deminudivo de ceda, védarse dle.rae.es, Diccionario de la lengua española, 22nd edition, Real Academia Española.
3. ↑ L'etimołoxia de cerilla inte el'Oxford English Dictionary, edision del 1989, entrada online del 2006, ła njien dita orixenària de ła Spagna e "otegnesta dal scànbio de ła d co ła r".

• Coeta
• Vìrgoła

• Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so Sedija
• Scholia el detien schemi gràfeghi so Sedija

• (EN) Diacritics Project Archivià il 23 de otobre 2018 in Internet Archive.: Tuto cheło che se ga da saver par crear fonto co i asenti justi
• (EN) Keyboard Help: Inparar cofà crear difarenti asenti e segni diacrìteghi sol computer