Tenpestada

Na tenpestada o tenpesta ła ze calsìase stato viołento de l'atmosfera de un corpo cełeste, che el colpise ła so superfise portando condision meteorołòzeghe severe.

Sto stato el połe ver caratarìsteghe de vento forte, toni e fùlmeni (un tenporałe), presipitasion intense, anca de jaso (tenpesta de jaso), o da vento che el trasporta racuante sostanse traverso de l'atmosfera (cofà inte łe tenpeste de sàbia, de neve, de gràndene, etc.).

Łe tenpeste łe se crea co che un sentro de basa presion el se incroza co un sistema de alta presion che el ło sirconda.^[1] Sta conbinasion de forse oponeste ła połe crear venti e dar par rezultà na formasion de nùvołe da tenporałe, cofà i cumułonenbi.

El contrasto tèrmego e altre propietà de łe mase de ària ùmide łe dà orìzane al desviłupo de forti movimenti asendenti e desendenti (ła convesion) produzendo una sèrie de efeti caratarìsteghi, cofà forti piove e venti inte ła superfise e intense descarghe ełètreghe. Sta atività ełètrega ła se manifesta co che riva ła tension de rutura de l'ària, momento inte el cuało se zènara el s-ciantizo che el orìzena ai fenòmani caratarìsteghi de lanpi e toni. Ła conparision de lanpi ła depende da fatori tałi cofà el grado de ionizasion atmosfèrego, e altri cofà el tipo e ła consentrasion de łe presipitasion.

• Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so tenpestada
• Scholia el detien schemi gràfeghi so Tenpestada

• (IT, DE, FR) Tenpestadahls-dhs-dss.ch, Disionàrio stòrego de ła Svìsara.
• (EN) stormEnçiclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc.