R-73
| R-73 / R-74 AA-11 Archer | |
|---|---|
Mô hình của RVV-MD - biến thể xuất khẩu của R-74M | |
| Loại | Tên lửa không đối không tầm ngắn |
| Nơi chế tạo | Liên Xô |
| Lược sử hoạt động | |
| Phục vụ | 1984–nay |
| Sử dụng bởi | Xem phần Các quốc gia vận hành |
| Lược sử chế tạo | |
| Nhà sản xuất | Nhà máy Chế tạo Máy Moscow Kommunar, Tbilisi Aircraft Manufacturing, TAM Management |
| Thông số | |
| Khối lượng | 105 kilôgam (231 lb) |
| Chiều dài | 2,93 mét (9 ft 7 in) |
| Đường kính | 165 milimét (6,5 in) |
| Đầu nổ | 7,4 kilôgam (16 lb) |
| Động cơ | Động cơ tên lửa nhiên liệu rắn |
| Sải cánh | 510 milimét (20 in) |
| Tầm hoạt động | |
| Tốc độ | Mach 2.5 |
| Hệ thống chỉ đạo | Đầu dò hồng ngoại mọi góc độ |
| Nền phóng | |
Vympel R-73 (tên định danh NATO AA-11 Archer) là một loại tên lửa không đối không tầm ngắn tự dẫn bằng hồng ngoại được phát triển bởi Vympel NPO, chính thức đi vào hoạt động từ năm 1984.[7] Sau này, nó được phát triển thành biến thể tiên tiến hơn là R-74.
Phát triển
R-73 được phát triển nhằm thay thế cho tên lửa Molniya R-60 (AA-8 'Aphid') được sử dụng trên các máy bay chiến đấu của Liên Xô trước đây. Công việc thiết kế bắt đầu vào năm 1973, và tên lửa bắt đầu trang bị vào năm 1984.[8]
R-73 là một tên lửa dẫn đường bằng hồng ngoại (tìm kiếm mục tiêu tỏa nhiệt) với đầu dò rất nhạy và được làm lạnh, tên lửa có khả năng tấn công mục tiêu với góc lệch so với tên lửa lớn: đầu dò tên lửa có thể phát hiện mục tiêu với góc lệch lên đến 40° từ tâm của tên lửa.[9] Tên lửa có thể hiển thị vòng khóa mục tiêu lên kính ngắm trên mũ phi công (HMS), cho phép phi công khóa mục tiêu bằng cách nhìn vào nó. Tầm bắn tối thiểu là 300 m, trên độ cao lớn tầm bắn tối đa của nó có thể đạt đến 30 km. Loại tên lửa này được sủ dụng trên các loại máy bay: Mikoyan MiG-29, Mikoyan MiG-31, Sukhoi Su-27/33, Sukhoi Su-34 và Sukhoi Su-35, nó cũng có thể được trang bị trên các phiên bản mới của những máy bay cũ hơn như: Mikoyan-Gurevich MiG-21, Mikoyan-Gurevich MiG-23, Sukhoi Su-24 và Sukhoi Su-25.[10] Ấn Độ đang tìm cách để trang bị loại tên lửa này lên tiêm kích HAL Tejas của họ. Các trực thăng tấn công của Nga cũng có thể mang theo loại tên lửa này, bao gồm: Mil Mi-24, Mil Mi-28 VÀ Kamov Ka-50/52.
Một thời gian ngắn sau Tái thống nhất nước Đức vào năm 1990, kho dự trữ của Đức và các nước Liên Xô cũ có một lượng rất lớn tên lửa R-73, tuy nhiên, các nước phương tây đã đánh giá thấp khả năng của loại tên lửa này.[11] Thực chất, tên lửa R-73 có khả năng cơ động tốt hơn và có đầu dò phát hiện và bám bắt mục tiêu tốt hơn phiên bản mới nhất của tên lửa AIM-9 Sidewinder. Việc nhận ra sai lầm này đã giúp phát triển các loại tên lửa mới như: ASRAAM, IRIS-T và AIM-9X.
Từ năm 1994, các tên lửa R-73 đã được nâng cấp lên thành phiên bản R-73M, phiên bản này được đưa vào phục vụ trong Không quân Nga từ năm 1997. Biên thể R-73M có tầm bắn xa hơn và góc tìm kiếm mục tiêu của đầu dò tên lửa được tăng lên 60°, cũng như cải thiện khả năng Đối phó với biện pháp đối phó hồng ngoại (IRCCM). Quá trình nâng cấp sâu cũng tạo ra biến thể R-74 (izdeliye 740) và biến thể xuất khẩu RVV-MD.[cần dẫn nguồn]
Phiên bản R-74 (K-74 hay izdeliye 740) có hệ thống điện tử mới và chương trình máy tính có thể được sửa đổi, được dự định trang bị trên Mikoyan MiG-35, Mikoyan MiG-29K, Mikoyan MiG-29M/M2. Sukhoi Su-30MK và Sukhoi Su-35S. Một phiên bản nâng cấp khác là K-74M2 (izdeliye 760) được thiết kế cho tiêm kích thế hệ thứ 5 Sukhoi Su-57. Biến thể này làm tên lửa có tiết diện nhỏ hơn để vừa với khoang vũ khí trong thân và hiệu năng ngang với các tên lửa AIM-9X và ASRAAM. Một bản thiết kế mới có tên K-MD (izdeliye 300) sẽ thay thế cho biến thể K-74M2 trong tương lai.[cần dẫn nguồn]
Lịch sử hoạt động
Ngày 24 tháng 2 năm 1996, 2 chiếc Cessna 337 của tổ chức Brothers to the Rescue đã bị bắn hạ khi bay qua hải phận quốc tế cách 10 hải lí ngoài không phận Cuba bởi một chiếc Mikoyan MiG-29UB của Không quân Cuba.[12] Mỗi chiếc đã bị bắn hạ bởi một tên lửa R-73.[12]
Trong Chiến tranh Eritrea–Ethiopia, tên lửa R-73 đã được sử dụng bởi cả Ethiopia và Eritrea.
Ngày 18 tháng 3 năm 2008, một chiếc Mikoyan MiG-29 của Không quân Nga đã đánh chặn một máy bay không người lái Elbit Hermes 450 của Georgia bay qua Abkhazia. Một tên lửa R-73 đã được dùng để bắn hạ máy bay không người lái này.[13]
Ngày 27 tháng 2 năm 2019, Ấn Độ đã tuyên bố rằng một chiếc MiG-21 của Không quân Ấn Độ đã bắn hạ một chiếc F-16 của Pakistan bằng một tên lửa R-73E trong Cuộc không kích Jammu và Kashmir 2019.[14] Pakistan đã phủ nhận sự việc này.[15]
Biến thể
- R-73 - Phiên bản tiêu chuẩn với góc phóng lệch lâm ±40°
- R-73E - Phiên bản xuất khẩu với góc phóng lệch tâm được tăng lên ±45°. Tên lửa có tầm bắn tối đa 30 km với đầu nổ nặng 8 kg.[16]
- R-73M - Phiên bản cải tiến
- R-74 (izdeliye 740) - Phiên bản cải tiến với góc phóng lệch tâm ±60°
Mô hình của RVV-MD - biến thể xuất khẩu của R-74 và cũng là biến thể xuất khẩu có tính năng mạnh nhất của dòng R-73/-74 cho đến thời điểm hiện tại. - RVV-MD - Phiên bản xuất khẩu của R-74 với tầm bắn 40 km và đầu nổ nặng 8 kg.[17]
- R-74M (izdeliye 750) - Phiên bản cải tiến với góc phóng lệch tâm ±75°
- R-74M2 (izdeliye 760) - Phiên bản giảm kích thước để phù hợp với Sukhoi Su-57, tương đương với loại AIM-9X và ASRAAM.
Thông số kĩ thuật
- Chiều dài: 2900 mm
- Trọng lượng: 105 kg
- Đường kính: 170 mm
- Sải cánh: 510 mm
- Vận tốc tối đa: Mach 2.5
- Đầu nổ: 7,4 kg
- Cơ chế dẫn đường: Đầu dò hồng ngoại dẫn đường đa hướng (All-aspect)
- Nền tảng phóng:
Các quốc gia vận hành

Hiện tại
Algeria[18]
Angola[19]
Armenia[20]
Azerbaijan[21]
Bangladesh[22]
Belarus[23]
Bulgaria[24]
China[25]
Cuba[26]
Egypt[27]
Eritrea[28]
Ethiopia[29]
Georgia − Được sử dụng trên Su-25KM Scorpion[30]
India − Được sử dụng bởi Không quân Hải quân và Không quân[31]
Indonesia[32]
Iran[33]
Kazakhstan[34]
North Korea[35]
Malaysia[36]
Mông Cổ[37]
Myanmar[38]
Peru[39]
Poland[24]
Russia − Được sử dụng bởi Không quân Hải quân và Lực lượng Hàng không Vũ trụ[40]
Serbia[41]
Sudan[42]
Turkmenistan[43]
Uganda[44]
Ukraine[45]
Uzbekistan[46]
Venezuela[47]
Vietnam[48]
Các tổ chức phi quốc gia
Trước đây
Tiệp Khắc (Tiệp Khắc cũ)[50]
Séc[51]
East Germany (Đông Đức)[50]
Germany[51]
Hungary[51]
Iraq[51]
Moldova[51]
România[51]
Serbia and Montenegro[51]
Slovakia[51]
Soviet Union − Chuyển giao cho các quốc gia kế thừa.
Syria[52]
Yemen[51]
Yugoslavia − Chuyển giao cho các quốc gia kế thừa[51]
Chỉ dành cho mục đích đánh giá
Chú thích
- ^ a b "AA-11 ARCHER R-73". Global Security. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2020.
- ^ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tênR-73E - ^ "RVV-MD". Rosoboronexport. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2025.
- ^ "Why is Russia Equipping its MiG-31 Interceptors with New Short Range Missiles?". Military Watch Magazine. ngày 26 tháng 9 năm 2021. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2025.
- ^ "IAF's French Mirages Fly with Russian Missiles, Thanks to Israeli 'Jugaad'".
- ^ a b c Trevithick, Joseph (ngày 23 tháng 4 năm 2025). "What Air Defenses Do The Houthis In Yemen Actually Have?". The War Zone. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2025.
- ^ "Striving for a Safer World Since 1945". Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2015.
- ^ https://web.archive.org/web/20160902160451/http://fas.org/man/dod-101/sys/missile/row/aa-11.htm. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2022.
{{Chú thích web}}:|title=trống hay bị thiếu (trợ giúp) - ^ 1997-08-27T00:00:00+01:00. "Vympel reveals previously classified air-to-air missiles". Flight Global (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2022.
{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: tên số: danh sách tác giả (liên kết) - ^ "uuaz.ru - Su-25UB Combat-trainer aircraft - Armament". web.archive.org. ngày 31 tháng 5 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2022.
{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết) - ^ "Evolution of the Air-To-Air Missiles: Options for the IAF". Indian Defence Review (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2022.
- ^ a b "Cuba11.589". hrlibrary.umn.edu. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2022.
- ^ Russian jet shoots Georgian drone © Reuters, truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2022
- ^ "R-73 missile: The weapon with which Wg Cdr Abhinandan brought down Pak's F-16". Zee News (bằng tiếng Anh). ngày 2 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2022.
- ^ Rogoway, Joseph Trevithick and Tyler (ngày 8 tháng 4 năm 2019). "Indian Radar Data That Supposedly Proves They Downed An F-16 Is Far From "Irrefutable"". The Drive (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2022.
- ^ "Air-to-air missile R-73E | Catalog Rosoboronexport". roe.ru. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2022.
- ^ "Авиационная управляемая ракета класса "воздух-воздух" малой дальности РВВ-МД | Каталог Рособоронэкспорт". roe.ru. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2022.
- ^ IISS 2025c, tr. 330.
- ^ IISS 2025e, tr. 454.
- ^ IISS 2025a, tr. 169.
- ^ IISS 2025a, tr. 171.
- ^ IISS 2025b, tr. 236.
- ^ IISS 2025a, tr. 173.
- ^ a b IISS 2025, tr. 124.
- ^ IISS 2025b, tr. 246.
- ^ IISS 2025d, tr. 413.
- ^ IISS 2025c, tr. 336.
- ^ IISS 2025e, tr. 472.
- ^ IISS 2025e, tr. 473.
- ^ "Israel targets Georgian Su-25 stock". Air & Cosmos (bằng tiếng Pháp). ngày 1 tháng 3 năm 2021. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2025.
- ^ IISS 2025b, tr. 255−256.
- ^ IISS 2025b, tr. 261.
- ^ IISS 2025c, tr. 341.
- ^ IISS 2025a, tr. 177.
- ^ IISS 2025b, tr. 270.
- ^ IISS 2025b, tr. 278.
- ^ IISS 2025b, tr. 281.
- ^ IISS 2025b, tr. 283.
- ^ IISS 2025d, tr. 432.
- ^ IISS 2025a, tr. 187,189.
- ^ IISS 2025, tr. 131.
- ^ IISS 2025e, tr. 502.
- ^ IISS 2025a, tr. 198.
- ^ IISS 2025e, tr. 506.
- ^ IISS 2025a, tr. 202.
- ^ IISS 2025a, tr. 205.
- ^ IISS 2025d, tr. 439.
- ^ IISS 2025b, tr. 311.
- ^ IISS 2025c, tr. 356.
- ^ a b "Arms transfer database". SIPRI. Stockholm International Peace Research Institute. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2025.
- ^ a b c d e f g h i j k Lennox 2001, tr. 53−55.
- ^ IISS 2025c, tr. 371.
Tài liệu
- International Institute for Strategic Studies (ngày 11 tháng 2 năm 2025). "Chapter Three: Europe". The Military Balance (bằng tiếng Anh). 125 (1). Taylor & Francis: 52–151. doi:10.1080/04597222.2025.2445475. ISSN 0459-7222. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2025.
- International Institute for Strategic Studies (ngày 11 tháng 2 năm 2025). "Chapter Four: Russia and Eurasia". The Military Balance (bằng tiếng Anh). 125 (1). Taylor & Francis: 152–205. doi:10.1080/04597222.2025.2445476. ISSN 0459-7222. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2025.
- International Institute for Strategic Studies (ngày 11 tháng 2 năm 2025). "Chapter Five: Asia". The Military Balance. 125 (1). Taylor & Francis: 206–311. doi:10.1080/04597222.2025.2445477. ISSN 0459-7222. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2025.
- International Institute for Strategic Studies (ngày 11 tháng 2 năm 2025). "Chapter Six: Middle East and North Africa". The Military Balance. 125 (1). Taylor & Francis: 312–379. doi:10.1080/04597222.2025.2445478. ISSN 0459-7222. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2025.
- International Institute for Strategic Studies (ngày 11 tháng 2 năm 2025). "Chapter Seven: Latin America and the Caribbean". The Military Balance. 125 (1). Taylor & Francis: 380–439. doi:10.1080/04597222.2025.2445479. ISSN 0459-7222. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2025.
- International Institute for Strategic Studies (ngày 11 tháng 2 năm 2025). "Chapter Eight: Sub-Saharan Africa". The Military Balance. 125 (1). Taylor & Francis: 440–509. doi:10.1080/04597222.2025.2445480. ISSN 0459-7222. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2025.
- Lennox, Duncan, biên tập (2001). Jane's Air-Launched Weapons (ấn bản thứ 38). Coulsdon, Surrey: Jane's Information Group. ISBN 978-0-7106-0866-6.
| Các loại tên lửa không đối không của Nga |
|---|
| AA-1 'Alkali' - AA-2 'Atoll' - AA-3 'Anab' - AA-4 'Awl' - AA-5 'Ash' - AA-6 'Acrid' - AA-7 'Apex' - AA-8 'Aphid' - AA-9 'Amos' - AA-10 'Alamo' - AA-11 'Archer' - AA-12 'Adder' - AA-13 'Axehead' |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.









