.svg)
E-mail ili e-pošta (elektronska pošta) jest mogućnost slanja poruka ("pošte") putem Interneta. Današnji email sistemi se baziraju na modelu "pohrani i proslijedi". Email serveri prihvaćaju, prosljeđuju, isporučuju i skladište poruke. Korisnik ne mora biti prisutan i dostupan na računaru da bi se te radnje obavile.
Za prijenos elektronskih poruka koristi se SMTP protokol, dok se za preuzimanje poruka sa servera koriste IMAP i POP protokoli.
Izvorno, e-mail je bio medij za samo tekstualnu komunikaciju kodiranu u ASCII, a kasnije je to prošireno MIME dodacima koji su omogućili slanje multimedijalnog sadržaja kao što su privici. Internacionalni email, koji omogućava korištenje email adresa kodiranih u UTF-8, standardizovan je, ali nije općeprihvaćen.[2]
Historija
Slanje poruka između korisnika istog računarskog sistema postalo je moguće s pojavom time-sharing sistema početkom 1960-ih, a jedno od prvih značajnih rješenja bilo je u okviru MIT-ovog CTSS projekta iz 1965. godine.[3] Većina tadašnjih proizvođača velikih računara (mainframe) i miniračunara razvila je slične, ali uglavnom međusobno nekompatibilne aplikacije za elektronsku poštu.
Godine 1971. Ray Tomlinson je poslao prvu poruku putem ARPANET mreže, koristeći znak "@" kako bi povezao korisničko ime i adresu servera. Ova inovacija je uvela danas prepoznatljiv format email adrese.[4]
Tokom 1970-ih počeli su se razvijati i komercijalni vlasnički sistemi elektronske pošte. IBM, CompuServe i Xerox koristili su interne sisteme, dok je CompuServe 1978. godine prodao komercijalni proizvod za unutar-kancelarijsku komunikaciju IBM-u, a kasnije i Xerox-u.[5][6][7][8][9][10] Sistemi kao što su ALL-IN-1 kompanije DEC i HPMAIL kompanije Hewlett-Packard (kasnije poznat kao HP DeskManager) razvijeni su početkom 1980-ih, pri čemu je HPMAIL postao najprodavaniji email sistem u svijetu.[11][12]
Godine 1983. Simple Mail Transfer Protocol (SMTP) je implementiran na ARPANET mreži, čime je uspostavljena osnova za današnji email standard. U drugoj polovini 1980-ih pojavili su se sistemi za elektronsku poštu unutar lokalnih mreža (LAN), a krajem 1980-ih i početkom 1990-ih činilo se da bi komercijalni sistemi ili X.400 sistem (dio GOSIP specifikacije) mogli postati dominantni. Međutim, ukidanjem ograničenja za komercijalni saobraćaj putem Interneta 1995. godine,[13][14] Internet protokoli (SMTP, POP3 i IMAP) postali su standard za elektronsku poštu širom svijeta.[15][16]
Reference
- ^ "RFC 5321 – Simple Mail Transfer Protocol". Network Working Group. Arhivirano s originala, 16. 1. 2015. Pristupljeno 19. 1. 2015.
- ^ "DataMail: World's first free linguistic email service supports eight India languages". Arhivirano s originala, 22. 10. 2016.
- ^ "The History of Electronic Mail". www.multicians.org (jezik: engleski). Arhivirano s originala, 2. 12. 2017. Pristupljeno 3. 7. 2025.
- ^ Tomlinson, Ray. "The First Network Email". openmap.bbn.com. Arhivirano s originala, 6. 5. 2006. Pristupljeno 3. 7. 2025.
- ^ "IBM100 - The Networked Business Place". www.ibm.com (jezik: engleski). 7. 3. 2012. Arhivirano s originala, 2. 8. 2020. Pristupljeno 3. 7. 2025.
- ^ Gardner, P. C. (1981). "A system for the automated office environment". IBM Systems Journal. 20 (3): 321–345. doi:10.1147/sj.203.0321. ISSN 0018-8670.
- ^ Tweney, Dylan. "Sept. 24, 1979: First Online Service for Consumers Debuts". Wired (jezik: engleski). ISSN 1059-1028. Pristupljeno 3. 7. 2025.
- ^ Enterprise, I. D. G. (22. 10. 1979). CompuServe pins hopes on MicroNET, InfoPlex (jezik: engleski). IDG Enterprise.
- ^ "Mark Ollig Column – 10/31/11". www.delanoheraldjournal.com. Pristupljeno 3. 7. 2025.
- ^ "Tech before its time: Xerox's shooting Star computer". New Scientist (jezik: engleski). 15. 2. 2012. Pristupljeno 3. 7. 2025.
- ^ "ALL-IN-1". DIGITAL Computing Timeline. 17. 9. 1997. Arhivirano s originala, 3. 1. 2017. Pristupljeno 3. 7. 2025.
- ^ "HP Computer Museum". www.hpmuseum.net. Arhivirano s originala, 9. 9. 2016. Pristupljeno 3. 7. 2025.
- ^ Howe, Walt. "A Brief History of the Internet". www.walthowe.com (jezik: engleski). Pristupljeno 3. 7. 2025.
- ^ "Retiring the NSFNET Backbone Service: Chronicling the End of an Era". BIMI. Arhivirano s originala, 19. 4. 2014. Pristupljeno 3. 7. 2025.
- ^ Rutter, Dorian (2005). "From Diversity to Convergence: British Computer Networks and the Internet, 1970-1995" (PDF). The University of Warwick. Arhivirano s originala (PDF), 10. 10. 2022. Pristupljeno 3. 7. 2025.
- ^ Campbell-Kelly, Martin; Garcia-Swartz, Daniel D (1. 3. 2013). "The History of the Internet: The Missing Narratives". Journal of Information Technology (jezik: engleski). 28 (1): 18–33. doi:10.1057/jit.2013.4. ISSN 0268-3962.
Izvori
- Cemil Betanov, Introduction to X.400, Artech House, ISBN 0-89006-597-7.
- Marsha Egan, "Inbox Detox and The Habit of Email Excellence Arhivirano 20. 5. 2016. na Wayback Machine", Acanthus Publishing ISBN 978-0-9815589-8-1
- Lawrence Hughes, Internet e-mail Protocols, Standards and Implementation, Artech House Publishers, ISBN 0-89006-939-5.
- Kevin Johnson, Internet Email Protocols: A Developer's Guide, Addison-Wesley Professional, ISBN 0-201-43288-9.
- Pete Loshin, Essential Email Standards: RFCs and Protocols Made Practical, John Wiley & Sons, ISBN 0-471-34597-0.
- Partridge, Craig (April–June 2008). "The Technical Development of Internet Email" (PDF). IEEE Annals of the History of Computing. 30 (2): 3–29. doi:10.1109/mahc.2008.32. ISSN 1934-1547. S2CID 206442868. Arhivirano s originala (PDF), 2. 6. 2016.
- Sara Radicati, Electronic Mail: An Introduction to the X.400 Message Handling Standards, Mcgraw-Hill, ISBN 0-07-051104-7.
- John Rhoton, Programmer's Guide to Internet Mail: SMTP, POP, IMAP, and LDAP, Elsevier, ISBN 1-55558-212-5.
- John Rhoton, X.400 and SMTP: Battle of the E-mail Protocols, Elsevier, ISBN 1-55558-165-X.
- David Wood, Programming Internet Mail, O'Reilly, ISBN 1-56592-479-7.
Vanjski linkovi
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
