Alberto Rigakoa
| Alberto Rigakoa | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||
1198 - ← Saint Meinhard (en)  - Albert Suerbeer (en) → Elizbarrutia: Rigako artzapezpiku-hiria
1198 - 1229 ← Berthold of Hanover (en) - Nicolas de Nauen (en) →
Elizbarrutia: Roman Catholic Diocese of Trier (en) , Roman Catholic Archdiocese of Utrecht (en)
Elizbarrutia: Rigako artxidiozesia | |||||||||
| Bizitza | |||||||||
| Jaiotza | Bexhövede (en) , 1165 | ||||||||
| Herrialdea | Saxoniako dukerria | ||||||||
| Heriotza | Riga, 1229ko urtarrilaren 17a (63/64 urte) | ||||||||
| Hobiratze lekua | Great Cemetery (en) | ||||||||
| Familia | |||||||||
| Aita | NN de Bekeshovede | ||||||||
| Haurrideak | ikusi
| ||||||||
| Leinua | Buxhoeveden family (en) | ||||||||
| Hezkuntza | |||||||||
| Hizkuntzak | alemana | ||||||||
| Jarduerak | |||||||||
| Jarduerak | politikaria, apaiz katolikoa eta apezpiku katolikoa | ||||||||
| Santutegia | |||||||||
| Urtarrilaren 30a | |||||||||
| Ideologia eta sinesmenak | |||||||||
| Erlijioa | Erromatar Eliza Katolikoa | ||||||||
Albert Rigakoa edo Albert Livoniakoa[a] (c. 1165 – 1229ko urtarrilaren 17a) katolikoa eta Rigako hirugarren apezpikua izan zen Livonian. Livoniako apezpiku gisa, 1201ean Riga sortu zuen (gaur egungo Letoniako hiriburua), eta hiri hori geroago apezpikutza bihurtu zen [1]. Bere garaian hasi zen Rigako katedrala eraikitzen (1221).
Albertek ekialdeko Baltikoko eskualdeako biztanle paganoen kristautze bortitza gidatu zuen, Iparraldeko Gurutzadaken testuinguruan.
Lehen urteak
Albert Bexhöveden jaio zen (Loxstedt, Behe Saxonia, Alemania). Bere anaiarekin batera, Hermannekin, Buxhoeveden leinuako kidea zen.
Bremenen kanoniko zela, bere osaba Hartwig, Bremengo eta Hamburgoko artzapezpikuak, Livoniako apezpiku izendatu zuen, baldin eta lurraldea konkistatu eta mantentzen bazuen eta bertako paganoak kristautzera eramaten bazituen. Izendapena 1199ko martxoaren 28an eman zitzaion, eta 1200eko udaberrian Livoniara abiatu zen 23 ontziko flotarekin eta 1.500 gurutzatu baino gehiagorekin. Babesa jaso zuen Suabiako Filipe erregearengandik eta, zeharka, Inozentzio III.a aita santuaren bedeinkapena [2].
Ibilbidea
Rigaren sorrera
1200ean Albertek Livonian gurutzada bat gidatu zuen, estatu eliztar baten sorrera abiaraziz [2]. Ikšķilen iritsi zen bere elizbarrutira, armada handiarekin.
Ikusi zuenean Üxkülleko kokapena ez zela egokia Daugava ibaiaren kontrolerako, itsasertzetik hurbilago gaztelu bat eraiki zuen, ibaiaren bokalean portu naturala sortzen zuen tokian. Gaztelu hori izan zen Rigaren sorrera [2].
Gotland uharteko merkatariekin batera, Albertek 1201ean sortu zuen Riga [3][4]. Bertan Lübeckeko merkatariek ( Hansearen Ligakoak ) merkataritza-gune bat zuten. 1204an aita santuaren bulda jaso zuen gurutzatuak biltzeko [2].
Albertek Livs herriko asko kristautzea lortu zuen, haien buruzagi Cauporen bidez, eta ondoren Koknese, Jersika eta Tālava printzerriak menperatu zituen. Livoniaren konkistak ia hiru hamarkada hartu zituen [2].
Ondorengo urteak
1217ko Otepääko guduan, Pskoveko errusiarrek eta estoniarrek Otepääko gotorlekua setiatu zuten [5]. Errusiarrak haserretu ziren estoniar batzuek kristautasun latinoa onartu zutelako ortodoxiaren ordez [5]. Alberten anaia Teodoriko Novgorodera eraman zuten, eta bakea negoziatu ondoren alemanek gotorlekua utzi zuten [6].
Albertek Livoniako Ezpaten Anaiak orden militarra sortu zuen [7], eta 1215ean hasi zen Rigako katedrala eraikitzen [8]. Suabiako Filipek Erromatar Inperio Santuako printze izendatu zuen, eta Livonia feudo gisa eman zion; horrela, Albert printze-apezpiku bihurtu zen. 1225ean Henrike VII.a Alemaniakoak titulua berretsi zuen.
Bere garaiko testigantza nagusietako bat Henriko Livoniako kronika da, Henrike Letoniakoak idatzia [2].
Albert 1229an hil zen Rigaan. Apezpiku katolikoa zenez, ez zuen ondorengorik izan. Erreformara arte santutzat hartu zuten. Gaur egungo von Buxhoeveden familia bere lehengusu baten ondorengoa da [9].
Ondarea
Rigako Albert kalea bere omenez izendatu zen.
Oharrak
- ↑ alemanez: Albert von Buxthoeven, letonieraz: Alberts fon Buksthēvdens
Erreferentziak
- ↑ Dollinger 1999, 28 or. .
- ↑ a b c d e f Turnbull 2004.
- ↑ Catholic Encyclopedia n.d.
- ↑ Dollinger 1999.
- ↑ a b Murray 2016, 244–245 or. .
- ↑ Murray 2016, 245 or. .
- ↑ Tyerman 2006, 689–691 or. .
- ↑ Woodgate 2017.
- ↑ Хрусталёв 2017.
Bibliografia
- Dollinger, Philippe. (1999). The German Hansa. Routledge, 28 or..
- Turnbull, Stephen. (2004). Crusader castles of the Teutonic Knights. Osprey.
- Tyerman, Christopher. (2006). God's War: A New History of the Crusades. Harvard University Press, 689–691 or..
- Murray, Alan V.. (2016). The Clash of Cultures on the Medieval Baltic Frontier. , 244–245 or..
- Хрусталёв, Денис. (2017). Северные крестоносцы. .
Webguneak
- Woodgate, Mik. (2017). History of the Crusades heads north. .
Kanpo estekak
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q60952
Multimedia: Albrecht von Buxthoeven / Q60952
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
