Ana Justel

Ana Justel
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	Ana Justel Eusebio
Jaiotza	Madril, 1967ko abenduaren 27a (58 urte)
Herrialdea	Espainia
Hezkuntza
Heziketa	Madrilgo Unibertsitate Autonomoa ; Madrilgo Karlos III.a Unibertsitatea
Jarduerak
Jarduerak	matematikaria eta ikertzailea
Enplegatzailea(k)	Madrilgo Unibertsitate Autonomoa
Jasotako sariak	ikusi Margarita Salas ;

Ana María Justel Eusebio (Madril, 1967ko abenduaren 27a)^[1] matematikari ikertzailea eta Ekonomian doktorea da. 2019an ibilbide zientifiko onenaren I. Margarita Salas Saria jaso zuen.^[2]^[3]

Ibilbide akademikoa

Ana Justel 1990ean lizentziatu zen Matematikan, Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, eta 1995ean doktoratu zen Ekonomian, Madrilgo Carlos III Unibertsitatean,^[4] doktore-tesi honekin: «Algoritmos adaptativos de Gibbs Sampling para la identificación de heterogeneidad en regresión y series temporales», Daniel Peña Sánchez de Riverak zuzendua.^[5]

1990etik 1995era Madrilgo Carlos III.a Unibertsitateko Estatistika eta Ekonometria Sailean eta Ekonomia Sailean laguntzaile gisa lan egin zuen. 1995-1996 ikasturtean Resecar Asóciate, Center for Operación Research and Econometrics (CORE) izan zen Lovainako Unibertsitate Katolikoan, eta 1996tik 2000ra Madrilgo Unibertsitate Autonomoko (UAM) Zientzia Fakultateko Matematika Saileko Estatistika eta Ikerketa Operatiboko bitarteko unibertsitateko irakasle titularra izan zen.^[6]

Ana Justelek estatistika matematikoaren eta estatistika konputazionalaren arloan irakasten eta ikertzen du.^[7]

2000ko ekainaz geroztik, UAMeko Matematika Saileko unibertsitateko irakasle titularra da.^[8] Zientzia Fakultateko Nazioarteko eta Erakunde Harremanetarako dekanordea (2000-2003), Zientzia Fakultateko Truke eta Mugikortasun Programen koordinatzailea (2003-2017) eta Analisi eta Prospektiba Bulegoko zuzendaria (2006-2017) ere izan zen.^[6]

Ikerketa ibilbidea

Bere ikerketa-ildoetan estatistika teorikoa eta aplikatua sartzen dira. Artikulu ugari argitaratu ditu: 28tik gora JCR aldizkarietan, eta dozenatik gora beste aldizkari nazional eta nazioartekoetan.^[9]^[6]^[10]

Ikerketa-egonaldi ugari egin ditu, besteak beste: ISDSn (Institute of Statistics and Decision Sciences), Duke Universityn North Carolina, AEB (1993ko uztaila - 1994ko urtarrila); CREST, ENSAE (Ecole Nationale de Statistique et l'Administration Economique), INSEE Paris, (1994ko abuztua 1999ko apirila-ekaina); COREn (Center for Operations Research and Econometrics), UCLouvain Belgika (1995eko urria - 1996ko iraila); Txileko Unibertsitate Katoliko Pontifizioaren Estatistika Sailetan, Txileko Santiago (1998ko abuztua); eta Trujilloko Unibertsitate Nazionala Perun (1998ko abuztuan); Matematika Sailean, San Andresko Unibertsitatean, Buenos Aires (2005eko maiatza, 2006ko apirila, 2007ko martxoa, 2007ko iraila, 2010eko urria, 2012ko otsaila, 2017ko ekaina); eta Byers Kanpalekuan, Juan Carlos I.a antartikar basea, Antartikan, (2003ko otsaila) 2003ko abendua 2004ko urtarrila 2006ko otsaila 2008ko abendua 2013ko urtarrila 2016ko otsaila 2018ko otsaila 2019ko urtarrila).^[6]

Iraunkortasun-adierazleak aztertzeko metodologia estatistiko berrien garapenarekin lotutako zenbait proiektu zuzendu ditu. Hainbat ikerketa-talderekin lan egiten du ingurumen-arazoei buruz. Zehazki, 2003tik, Espainiak Antartikan duen Ikerketa Programako kanpainetan parte hartu du, Limnopolar proiektuko kide gisa. Proiektu horrekin 1997an hasi zen lankidetzan, eta, horri esker, «Lady Byers» izena hartu du.^[11] Gaur egun, Antonio Quesada biologoarekin batera zuzentzen du Microairpolar proiektua.

Ikerketa polarrak

Limnopolar proiektua

Limnopolar Proiektua Antartikan, Byers Penintsulan (Livingston Uhartea, Hegoaldeko Shetland Uharteak, Antartika) garatzen den diziplina arteko ikerketa proiektua da. I+G+Bko Plan Nazionalak finantzatzen du, itsasokoak ez diren ekosistema akuatiko antartikoek klima-aldaketaren aurrean duten sentikortasuna ikertzeko. Horretarako, faktore biotikoak eta abiotikoak aztertzen dituzte, baita horiek ingurumen- edo klima-aldagaiekin dituzten erlazioak ere.

Limnopolar Proiektuaren lehen kanpaina 2001-2002 negu australean egin zen, eta Madrilgo Unibertsitate Autonomoko, Valentziako Unibertsitateko, CEDEXeko Ikerketa Hidrografikoen Zentroko, Meteorologiako Institutu Nazionaleko eta Gaztela-Mantxako Unibertsitateko 20 ikertzaile nazional baino gehiagok parte hartu zuten. Atzerriko unibertsitateetako ikertzaileek ere lagundu zuten, hala nola Laval Unibertsitatea (Kanada), University of Tasmania (Australia), University of Salzburgo (Austria) eta Liejako Unibertsitatea (Belgika).^[12]

Ana Justelek proiektu honetako zazpi kanpainatan parte hartu zuen, 2003tik 2018ra, eta bere lana laginak hartzen laguntzea eta problema estatistikoak modelizatzea eta ebaztea izan zen: "Aurkezten zaizkidan problemei ematen diedan tratamendu matematikoa, jakina, estatistikoa da, egiten dakidana. Guk lagin asko hartzen ditugu, eta zaila da datu bihurtzea; behin zenbaki-formatuan, estatistika funtsezko tresna da ondorioak aztertzeko eta ateratzeko".^[12]

Proiektu Mikroairpolarra

Ana Justelek Microairpolar proiektua zuzentzen du Antonio Quesada biologoarekin.

Proiektua, Estatuko Ikerketa Agentziak finantzatua, 2017an hasi zen, eremu polarretan mikroorganismoek duten barreiatze-ahalmena aztertzeko helburuarekin. Izan ere, eremu horietan, klima-aldaketa desglaziazio-prozesuak eragiten ari da, eta, horren ondorioz, milaka urtez izotzez estalitako eremuetan azalera kolonizagarri berriak agertzea errazten da. Hala, 2018ko otsailean, Madrilgo Unibertsitate Autonomoko (UAM) eta Meteorologiako Estatu Agentziako (AEMET) jakintza-alor anitzeko ikertzaile-talde batek, Ana Justel eta Antonio Quesada buru zituztela, espedizio zientifikoari ekin zioten Hespérides Ikerketa Ozeanografikoko Ontzian, Antartidarako bidean.^[13]

Bizimodu berri horiek nola hasten diren aztertzeko, lehen aldiz partikula-kolektore bat erabili zuten, ea aireak ahalbidetu ote zuen mikroorganismoek lurra kolonizatzea glaziarrak erretiratu ondoren ikusteko. Halaber, teknologia espezifikoak garatu ziren, eta, horiei esker, adibidez, «Haizearen Lera» erabili ahal izan zen, «zero emisioko» ibilgailua, edo estatistika-teknika aurreratuak eta datuen konputazio masibokoak.^[14] Airean aurkitutako mikroorganismoen eta azken urteetan Byersen egin diren bioaniztasun ikerketen arteko lotura modelizatzea izan zen erronka matematikoa.^[11]

Ana Justelek honela azaldu zuen bere lana: “Landa laginketetan aurkitutako mikroorganismoak material genetikoaren sekuentziazio masiboko teknika modernoen bidez identifikatuko dira. Modelizazio atmosferikoko programa konplexuak erabiliz eta big datarako sailkapen algoritmo berriak diseinatuz, Aero nabigatzaileen sakabanatze-mapa bat eraiki ahal izango da, aire-masen atzera-aurrerak eta in situ harrapatutako propaguluak konbinatuz".^[13]

2019ko abenduan RSMEri eskainitako elkarrizketa batean adierazi zuen: "Proiektu bat garatzen ari gara, landa- eta laborategi-lan handia, metodo estatistiko berriak, eredu meteorologikoak, ingeniaritza eta konputazio handia eskatzen dituena mikroorganismoen sakabanaketa aztertzeko poloetako eskualdeetan, hain garrantzitsuak baitira klima-aldaketaren egungo agertokian. Datuen analisiaren euskarri izateko sartu nintzen proiektuan, baina berehala inplikatu nintzen ikerketaren alderdi guztietan, eta orain bai esperimentuen diseinuan, bai esparruko datuen bilketan, baita datuak eduki ahal izateko tresna berrien diseinuan ere parte hartzen dut. Proiektu honekin, benetan diziplina anitzeko ikertzailea bihurtu naiz".^[15]

Argitalpenak

Artikulu ugari argitaratu ditu JCR aldizkarietan eta Espainiako eta nazioarteko aldizkarietan.^[6]^[10]^[16] Gainera, irakaskuntzako, kudeaketako eta ikerketako lan akademikoak eta dibulgazio-lanetan aktiboki parte hartzea uztartu ditu, artikuluak argitaratuz eta hezkuntza-komunitateetako elkarrizketetan eta proiektuetan parte hartuz, besteak beste:

Bere ikerketa-lanari buruzko dibulgazio-artikuluak

Ana (2004). Gibbs Sampling, Ana Justel. In An Eponymous Dictionary of Economics - A Guide to Laws and Theorems Named after Economists (eds. J Segura eta C. Rodriguez Braun). Edward Elgar, Chentelham, UK and Northampton, MA, USA.^[17]
Justel, Ana eta Durán, Juan José (2004). La Península Byers, un lugar excepcional de la Antártida: El medio físico (I) .Terralia, 42-78 89.^[18]
Justel, Ana eta Durán, Juan José (2004). La Península Byers, un lugar excepcional de la Antártida: Fauna y Flora (II). Terralia, 45-80 89.^[19]
Justel, Ana eta Durán, Juan José (2005). La Península Byers, un lugar excepcional de la Antártida: La vida en el campamento Byers (III). Terralia, 48, 80-91.^[20]
Justel, Ana (2008). Un día en Byers. Revista Andalucía investiga, 48, 28-29.^[21]
Justel, Ana (2010). Statistics and Sustainability in Spain. BEIO (Boletín de Estadística e Investigación. Operativa), editado por SEIO, ISSN 1889-3805.^[22]

Hezkuntza-komunitateen proiektuak

Batxilergoko ikasleek Madrilgo Erkidegoko matematikariei egindako elkarrizketak: Entrevista a Ana Justel, ICMATek eta Beatriz Galindo BHIk argitaratua, ISBN. 9788469226414. 2009ko maiatza.^[23]
Vientos del cole: Ana, una mujer investigando la Antártida. 2009.^[24]
Un espejo en que mirarte: Carta de Ana Justel. Editoreak: Esther Dianez eta Jose Manuel Escobedo. CEIP Atalaya (Atarfe, Granada).^[25]

Sariak eta aintzatespenak

1996. Marie Curie Fellow beka. TMR Fellowship, doktoratu ondoko 30. maila. Europako Batzordeak emandakoa, Training and Mobility of Researchers Programme programaren barruan.^[6]
2002-2008 TEST zientzia-aldizkariko editore elkartua, Espainiako Estatistika eta Ikerkuntza Operatiboko Sozietateak (SEIO) argitaratua.

2006- 2013 Espainiako Iraunkortasunaren Behatokiko Batzorde Zientifikoko presidenteordea.
2019 Ibilbide zientifiko onenaren I. Margarita Salas Saria, Talent Womanek emana,^[2] STEAM esparru ezberdinetan (Science, Technology, Engineering, Arts and Mathematics) emakumeen ahotsa eta lana anplifikatzea helburu duen ekimena.^[26]

Erreferentziak

↑ «SERTRI Madrid 2015. Tritalon Mujer». .
↑ ^a ^b (Gaztelaniaz) «Inicio | Talent Woman España 2019» Talent Woman España 2019 (kontsulta data: 2026-07-13).
↑ (Gaztelaniaz) La profesora de estadísticas y vecina de Soto, Ana Justel recibe el premio Margarita Salas por su trayectoria científica. 2019-12-20 (kontsulta data: 2026-07-13).
↑ (Gaztelaniaz) «Ana Justel Eusebio, autor en Fundación Muy Interesante» Fundación Muy Interesante (kontsulta data: 2026-07-14).
↑ (Gaztelaniaz) Justel Eusebio, Ana María. (1997). Algoritmos adaptativos de Gibbs Sampling para la identificación de heterogeneidad en regresión y series temporales. Universidad Carlos III de Madrid (kontsulta data: 2026-07-13).
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f Justel, Ana. «Pagina Web de Ana Justel» matematicas.uam.es (kontsulta data: 2026-07-13).
↑ (Gaztelaniaz) «Ana Justel Eusebio | Talent Woman España 2019» Talent Woman España 2019 2019-12-05 (kontsulta data: 2026-07-13).
↑ «BOE 27/6/2000. RESOLUCIÓN de 14 de junio de 2000, de la Universidad Autónoma de Madrid, por la que se nombra Profesora titular de Universidad a doña Ana María Justel Eusebio.». .
↑ «Ana Justel» scholar.google.es (kontsulta data: 2026-07-13).
↑ ^a ^b (Gaztelaniaz) «Ana María Justel Eusebio» Dialnet (kontsulta data: 2026-07-13).
↑ ^a ^b (Gaztelaniaz) Viñas, José Miguel. (2017-11-22). «La ‘Lady Byers’ de la Antártida» EL PAÍS (kontsulta data: 2026-07-14).
↑ ^a ^b «Ambienta_2007_65_a11.pdf» Google Docs (kontsulta data: 2026-07-14).
↑ ^a ^b (Gaztelaniaz) «Nueva campaña española en la Antártida | UAM» www.uam.es (kontsulta data: 2026-07-14).
↑ UCC UAM. (2020-06-09). La UAM en 1 min: ANTÁRTIDA. (kontsulta data: 2026-07-14).
↑ (Gaztelaniaz) RSME. (2019-12-13). «Mujeres y matemáticas: Entrevista a Ana Justel Eusebio» Real Sociedad Matemática Española (kontsulta data: 2026-07-14).
↑ «Ana Justel» scholar.google.es (kontsulta data: 2026-07-14).
↑ «An Eponymous Dictionary of Economics A Guide to Laws and Theorems Named after Economists. Pg. 89». .
↑ ««La Península Byers (1) Un lugar excepcional de la Antártida. El medio físico»» www.terralia.com (kontsulta data: 2026-07-14).
↑ «La Península Byers. Fauna y Flora (II)». .
↑ ««La Península Byers (3) Un lugar excepcional de la Antártida. La vida en el campamento Byers»» www.terralia.com (kontsulta data: 2026-07-14).
↑ (Ingelesez) 26830455. «Andaluciainvestiga 48» Issuu (kontsulta data: 2026-07-14).
↑ «Statistics and Sustainability in Spain». .
↑ «ENTREVISTAS A MATEMATICOS DE LA COMUNIDAD DE MADRID POR ALUMNADO DE BACHILLERATO». .
↑ «Ana, una mujer investigando la Antártida». .
↑ «Un espejo en que mirarte». .
↑ «Universidad Autónoma de Madrid - La investigadora de la UAM Ana Justel recibe el I Premio Margarita Salas a la Mejor trayectoria científica». .

Bibliografia

Elkarrizketa Ana Justeli, matematikalian, matematikaren dibulgaziorako aldizkari digitalean. 2007ko apirila.
Mujeres y Matemáticas, 13 retratos. RSMEko Emakume eta Matematika Batzordearen «Emakumea elementu berritzaile gisa zientzian» proiektua argitaratzea. ISBN. 108493519629. 2008.