Aqua Appia
| Aqua Appia | |
|---|---|
 | |
| Kokapena | |
| Koordenatuak | 41°53′16″N 12°28′52″E / 41.887846°N 12.480973°E |
 | |
| Historia eta erabilera | |
| Irekiera | K.a. 312 |
| Arkitektura | |
| Eraikitzailea | Apio Klaudio Zentsorea Gaius Plautius Venox (en)  |
| Dimentsioak | 16,5 ( ) km |
Aqua Appia Erromako lehen akueduktua izan zen. Apio Claudio Ceco, bere zentsura garaian Via Appia eraikitzeagatik ere ezaguna, eta Cayo Plaucio Venox zentsoreek eraiki zuten, K. a. 312an.[1][2]
Tiber ibaiko ura giza kontsumorako kutsatuegia zegoenean eta gertuen zeuden iturburu eta putzuek herritarren beharrak asetzen ez zituztenean, urrunagotik ura nola garraiatu pentsatu behar izan zen. Hiriburuko akueduktuen (curator aquarum) ordezkari Sexto Julio Frontinoren arabera, C. Plaucio zentsoreak agro Lucullano-an aurkitu zuen iturburua, Via Prenestina bidetik 780 urrats ezkerretara, identifikatu ez badute ere.
Frontinok bere De aquae ductu Urbis Romae lanean katalogatutako bederatzi akueduktuetatik lehena, I. mendearen amaiera aldera argitaratua, laburrena ere izan zen. 75.537 metro kubikoko emaria zuen 24 orduan behin, eta 16.445 m igarotzen zituen, Porta Maggioretik (Ate Nagusia) hurbil Erroman sartu arte (ad spem veterem izendatutako lekuan). Celio eta Aventinora joaten zen, eta Porta Trigemina atetik gertu amaitzen zen, Foro Boarioan. Anio Vetus-ekin batera, Quintus Marcius Rex pretoreak K.a. 140-140 urteetan zaharberritu zuen, eta Augustus-ek K.a. 11-4 urteetan.[3][2][2]
Batez ere lurpeko akueduktu bat, Porta Capenako atetik hurbil 60 bat paseko ibilbide batean baino ez zen arkuteriekin igo (zenbait iturriren arabera, Erromako akedukuek osatzen zituzten 421.431 m-etatik % 5 baino ez ziren arkuteria, biaduktu edo zubi goratuetatik igarotzen, nahiz eta Isabel Rodàk, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko Arkeologiako katedradunak, zifra horiek 507 kilometrora igotzen dituen; horietatik 434 km lurpekoak ziren, 15 km azalekoak eta 59 km (% 12) bakarrik igarotzen ziren arkuterietatik..[4]
Erreferentziak
- ↑ Valmaña Ochaita, Alicia. Las reformas políticas del censor Apio Claudio Ciego, pp. 75-77.. Univ de Castilla La Mancha, 1995. Google Books.
- ↑ a b c Ball Platner, Samuel (en inglés). «Aqua Appia.» (revisado por Thomas Ashby) en A Topographical Dictionary of Ancient Rome, London: Oxford University Press, 1929. Sitio web LacusCurtius.
- ↑ Hansen, Roger D. (en inglés) «Water and Wastewater Systems in Imperial Rome.» Waterhistory.org.
- ↑ «Acueductos.» artxibatua 2015 ko uztailaren 13an Wayback Machinen. National Geographic gaztelaniaz.
Kanpo estekak
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q278579
Multimedia: Aqua Appia (Rome) / Q278579
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
