Endosulfan
| Endosulfan | |
|---|---|
 | |
| Formula kimikoa | C9H6Cl6O3S |
| SMILES kanonikoa | 2D eredua |
| MolView | 3D eredua |
| Konposizioa | karbono, hidrogeno, kloro, oxigeno eta sufre |
| Mota | konposatu organokloratu, olefinic compound (en)  , sulfite ester (en) , oxacycle (en) eta sulfur heterocycle (en) |
| Ezaugarriak | |
| Dentsitatea | 1,74 g/cm³ (20 ℃) |
| Disolbagarritasuna | 0 g/100 g (ur, 20 ℃) |
| Fusio-puntua | 106 ℃ |
| Lurrun-presioa | 0 mmHg (25 ℃) |
| Masa molekularra | 403,816881132 Da |
| Arriskuak | |
| NFPA 704 |  1
2
0
|
| Denboran ponderatutako esposizio muga | 0,1 mg/m³ (10 h, baliorik ez) |
| Eragin dezake | endosulfan exposure (en) |
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | RDYMFSUJUZBWLH-UHFFFAOYSA-N |
| CAS zenbakia | 115-29-7 |
| ChemSpider | 3111 |
| PubChem | 3224 |
| Reaxys | 1262315 |
| Gmelin | 4791 |
| ChEMBL | CHEMBL194399 |
| RTECS zenbakia | RB9275000 |
| ZVG | 510215 |
| DSSTox zenbakia | RB9275000 |
| EC zenbakia | 204-079-4 |
| ECHA | 100.003.709 |
| MeSH | D004726 |
| Human Metabolome Database | HMDB0248210 |
| UNII | OKA6A6ZD4K |
| KEGG | C11090 |
Endosulfana konposatu organikoa da, C9H6Cl6O3S formula duena organokloratuen familiakoa. Endosulfana sulfito ester ziklikoa da. Endosulfanak bi estereoisomero ditu: α- eta β-endosulfana Solido marroixka da. Uretan disolbaezina da, baina disolbagarria ohiko disolbatzaile organikoetan. Intsektizida eta akarizida gisa baliatu izan da[1].
Endosulfana poluitzaile organiko iraunkorra da eta Stockholmeko Hitzarmenak fabrikatzea eta usatzea debekatzen zuen 2011ean hainbat salbuesoenekin, izurriak kontrolatzea esaterako[2].
Sintesia
Endosulfana Diels-Alder erreakzio bati jarraituz sintetizatzen da. Hexakloroziklopentadienoak cis-buten-1,4-diolarekin erreakzionatzen du eta segidan tionil kloruroa eransten zaio. Emaitza bi estereoisomeroen nahastea da, 7;3 ratioan. α-Endosulfana β-endosulfana baino egonkorragoa denez, atzen hau, astiro bada ere α-isomero bihurtzen da[3].
Erabilera
Endosulfanak erabilera zabala izan du nekazaritzan mota askotako zomorroak kontrolatzeko: euli zuriak, landare-zorriak, txitxarrak, patata-zomorroak eta aza-jendearen harrak. Erleentzat toxikoa da.
Toxikotasuna
Endosulfana xenoestrogeno bat da, alegia estrogenoa mimetizatzen duela eta, ondorioz, disruptore endokrinoa da. Halaber, neurotoxikoa da intsektu zein ugaztunentzat.
Erabilera zabala izan duenez ingurunean oso hedatuta dago eta ia edonon topa daiteke baita Artikoan eta Antartikan ere. Arrainetan biometatzeko joera du eta horiek jaten dituzten animalienganaino irits daiteke.
Erreferentziak
- ↑ (Ingelesez) PubChem. «Endosulfan» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2024-10-12).
- ↑ Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants. .
- ↑ (Ingelesez) Wiley-VCH, ed. (2003-03-11). Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. (1. argitaraldia) Wiley doi:. ISBN 978-3-527-30385-4. (kontsulta data: 2024-10-12).
Kanpo estekak
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q424208
Multimedia: Endosulfan / Q424208
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
