Imida
| Imida | |
|---|---|
| Mota | Amida eta carbonyl compound (en)  |
| Identifikatzaileak | |
| Gmelin | 24782 |
| MeSH | D007094 |
Imida kimika organikoan esaten zaio bi karbonilo talde nitrogeno-atomo bati lotuta duen funtzio-taldeari. [(R−CO)2NH)] formula orokorra dute eta amoniakoaren deribatutzat jo daitezke[1][2].
Poliimidak sintetizatzeko monomero moduan usatzen dira imidak, kaptona esaterako[3].
Kimika ez-organikoan imida baliatzen da NH2− ioia izendatzeko, zein oso base sendoa den.
Nomenklatura
Imida gehienak konposatu ziklikoak dira azido dikarboxilikoetatik eratorritakoak eta beren izenek hori islatzen dute. Adibidez, sukzinimida azido sukzinikotik eratortzen da eta ftalimida azido ftalikotik. Aminetatik eratortzen diren imiden kasuan aurrizki baten bidez adierazten da N-ordekatzailea; etsenplurako, N-etilsukzinimida azido sukzinikoa eta etilamina erreakzionaraziz lortzen da.
Bestalde, karbodiimida izeneko konposatu organikoak, RN=C=NR formula dutenek, ez dute harremanik amidekin.
Ezaugarriak
Oso polarrak dira eta disolbatzaile polarretan disolbagarritasun ona izaten dute.
N—H lotura duten imidek hidrogeno-zubiak era ditzakete Gune hori azido ahula denez metal alkalinoekin gatzak era ditzake. Esaterako ftalimida potasio hidroxidoz tratatzen denean, potasio ftalamida erdiesten da. Gatz horiek alkila daitezke N-alkilimidak eratzeko.
Sintesia
Imida ohikoenak sintizatzen dira azido dikarboxilikoak berotuz edo beren anhidridoak eta amoniakoa edo amina primarioekin berotuz. Kondentsazio-erreakzioa gertatzen da:
- (RCO)2O + R′NH2 → (RCO)2NR′ + H2O
- Amidak oxidatuz ere sintetiza daitezke imidak, bereziki laktametatik abiatzean[4].
- R(CO)NHCH2R' + 2 [O] → R(CO)N(CO)R' + H2O
Erreferentziak
- ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (kontsulta data: 2021-11-14).
- ↑ (Ingelesez) Gold, Victor, ed. (2019). The IUPAC Compendium of Chemical Terminology: The Gold Book. (4. argitaraldia) International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) doi:. (kontsulta data: 2021-11-14).
- ↑ (Ingelesez) Wright, Walter W.; Hallden-Abberton, Michael. (2000). «Polyimides» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (American Cancer Society) doi:. ISBN 978-3-527-30673-2. (kontsulta data: 2021-11-14).
- ↑ (Ingelesez) Sperry, Jonathan. (2011-11). «The Oxidation of Amides to Imides: A Powerful Synthetic Transformation» Synthesis 2011 (22): 3569–3580. doi:. ISSN 0039-7881. (kontsulta data: 2021-11-14).
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
