Ingria
| Ingria | |||
|---|---|---|---|
 Suedia | |||
 | |||
| |||
| Administrazioa | |||
| Izen ofiziala | Ingermanland | ||
| Geografia | |||
| Koordenatuak | 59°38′N 29°18′E / 59.63°N 29.3°E | ||
 | |||
| Demografia | |||
Historikoki, Ingriak (errusieraz: Ингрия, Ингерманландия, Ижорская земля, translit.: Ingriya, Ingermanlandiya, Izhorskaya zemlya; finlandieraz: Inkeri, Inkerinmaa; suedieraz: Ingermanland; estonieraz: Ingeri, Ingerimaa) Finlandiako Golkoaren ekialdea eta hego-ekialdeko eremua hartzen du, baita Neva ibaia, Narva ibaia eta Peipus lakuan zehar ere hego-mendebaldean, Volchov ibaia hego-ekialdean eta Ladoga lakua ipar-ekialdean. Kareliarekin duen muga tradizionalak Sestra izeneko erreka segitzen du (Siestaryoki errusieraz, Rayayoki "Mugaren ibaia" finlandieraz eta Systerbäck suedieraz), ipar-mendebaldean, Aunis istmoaren gainean. Lurralde horren gutxi gorabeherako hedadura 15.000 kilometro karratukoa da.
Lurraldea
Herrialde baxua da, nahiko laua, laku eta zingirez betea baita (horietako asko lehortuak izan aurretik) uharkez ere, klima hotz eta hezekoa, modu naturalean, koniferoak nagusi diren basoez estalia, batez ere izeiez eta, maila txikiagoan, baita hostoerorkorrez ere, pago eta urkiak, kasu.
Ingria historikoak, gutxi gorabehera, Kingisiepp eta Lomonosov raionek, Leningradeko oblastak eta, oblast horretako Volosovo, Gatchina, Tosno, Kirovsk eta Vsevolozhsk. Hare lurraldean, Schlisselburgo, Yamburgo eta Ivangorod hiri historikoak zeuden eta, 1703 ondoren, San Petersburgo, San Petersburgoko Gorbenatura Orokorreko errusiar hiriburu berria.
Historia
Eslaviarrak Erdi Aroan iritsi aurretik, lurraldea, herri finlandiarrek populatzen zuten, mendebaldeko eta hegoaldeko sektoreetan, votioak bizi ziren, arrazoi horregatik, lurraldea, garai hartan, Vot edo Vod bezala ezagutzen zelarik (honela, Votia berarekin nahastuz), kostaldean, Neva eta Narva ibaien artean, ingriar ižorianarrak bizi ziren, antzina, lurraldean bizi izan zen beste herri finlandiarra, ingriar finlandiarrak izan ziren, hauengandik, azkenik, lurraldeak euren izena hartuz, merkatari suediarrek, baregoek hedatu zuten izena, herrialdea Ingermanland deitu zutena. Suediarrentzat, Ingriak, Errusiaranzko ate bat izatearen balioa zuen.
Errusiarrak Behe Erdi Arotik Ingriaren garrantzi estrategikoa kontuan hartzen hasi ziren, honako arrazoi hauengatik: herrialde hori, eskandinaviar erasoen sarrera zen, malguki antzeko eta eragingune bat ere bazen gainontzeko finlandiar lurren artean (Finlandia, Karelia eta Estonia), eta, beste alde batetik, Errusiarentzako itsasorako irteeretako bat zen. Horrela, errusiarrek Ingria, Novgorodeko Errepublikara erantsi zuten, eta errepublika horren zati izan ondoren. Moskoviara erantsia izan zen 1487an, Livoniar Gerran, 1580an, suediarrek, Ingriaren mendebaldeko eta kostaldeko zatia inbaditu zuten, baina 1595ean kanporatuak izan ziren, Teusinoko hitzarmenaren ondorioz. Hala ere, suediarrek eta errusiarrek Baltiar Itsasoaren ekialdeko kostaldeen kontrolagatik izan zuten gatazka, mantendu egin zen, intentsitate ezberdinez: 1617an, Stolbovoko Bakearen ondorioz, Suediak Ingria osoa inbaditu zuen, feudalduz, eta erbesteratutako eskandinaviarrekin ezarpen kolonialak sortuz. Garai hartan, suediarrak Ingriako bertako jendea luteranismora bihurtzen saiatu ziren, arrakasta partzialarekin, horietako asko, eliza ortodoxoari leial mantendu ziren arren. Petri I.a Errusiakoa tsarraren garaian, Errusiak, Suedia garaitu ahal izan zuen, eta, horrela, Nystadeko bakearen ondorioz, lurraldea, behin betiko, errusiarren eskuetan geratu zen. Domeinu berria sendotzeko, 1703an, Petri I.ak Ingria erdian, Nyen herrixka suediarretik gertu, San Petersburgo hiria eraikiarazi zuen, Neva ibaiaren deltan, Errusia Guztien (Errusiar Inperioa) hiriburu bihurtu zena 1920 arte.
Errusiaren hiriburua San Petersburgon ezarri izanak Ingria gehienaren errusiartze azkar eta bizia ekarri zuen XVIII. mendearen hasieratik, Estoniako mugatik gertuko landaguneak soilik geratuz, ingriar biztanleria gehiengo batekin, XX. mendearen hasierara arte. Votioak eta ingriar izoriarrak kristau ortodoxoak ziren, eta ingriar finlandiarrak, luteranoak.
Ingria sekula ez zen estatu bat izatera iritsi. Ia ezin daiteke esan nazio bat eratu zuenik, haren nazionalitate izaera Sobietar Batasunak onartu zuen arren. Talde etniko bezala, ingriarrak ia desagertu dira, euren ingrierarekin batera. Hala ere, jende askok oraindik bere oinordekotza kulturala onartzen du, edo baita leinu ingriarra izatea ere. Ordezkatu Gabeko Herri eta Nazioen Erakundean tokia dute.
Ikus, gainera
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
