Mandeure

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 2.236 gizon, 2.457 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Mandeure
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Borgoina-Franche-Comté
Departamendua	Doubs
Izen ofiziala	Mandeure
Posta kodea	25350
Geografia
Koordenatuak	47°27′04″N 6°48′20″E / 47.4511°N 6.8056°E
Azalera	15,13 km²
Altitudea	324 m, 581 m eta 424 m
Mugakideak	Écurcey, Valentigney eta Bondeval
Demografia
Biztanleria	4.612 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	305 bizt/km²
	ville-mandeure.com

Mandeure Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.612 biztanle zituen 15,13 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Écurcey, Valentigney eta Bondeval.

Mapa — Mandeure eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Mandeure

Valentigney (2,2 km)

Mathay (2,4 km)

Bondeval (3,2 km)

Voujeaucourt (3,6 km)

Audincourt (3,8 km)

Seloncourt (3,9 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinentalaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1255 mm-koa da, urtarrilean 13,4 euri-egun eta uztailean 10,5 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Dizier-l'Évêque udalerrian dago, 11,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1099,4 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM90090001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Saint-Dizier-l'Évêque_sapc », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_90090001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,4 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1991ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM90090001" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	15	10	34	1	0	17	5	−9	−1	−13	−14	−10	−5	−23	−13	−17	−18	−23
Jaiotzak	62	59	69	60	54	57	52	39	52	36	40	46	45	44	36	34	44	25
Heriotzak	47	49	35	59	54	40	47	48	53	49	54	56	50	67	49	51	62	48

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Mandeure udalerrian 4.612 biztanle zeuden eta 2.201 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

4.612biztanle

2.201elkarbizitza-unitate

2,10lagun elkarbizitza-unitateko

1.288familia

Udalerria

% 21

% 29

% 9

% 40

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.288 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (634). Guraso bakarreko 200 familietatik 155etan ama zen guraso bakarra. 689 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 255k seme-alaba bakarra zuten etxean, 200k bi, eta 145k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 454 bikoteetatik 55tan (% 12,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

634

454

200

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean689

Seme-alaba bat255

Bi seme-alaba200

Hiru seme-alaba100

Lau edo gehiago45

15 urte edo gehiago zituzten 3.825 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,1).<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 7

25-39% 18

40-54% 19

55-64% 30

65-79% 29

80 +% 45

Bikotean bizi da

15-24% 11

25-39% 68

40-54% 63

55-64% 63

65-79% 68

80 +% 50

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,1 izatezko bikotean eta % 5,0 PACS bidez lotuta). % 25,8 ezkongabeak ziren, % 7,5 alargunak eta % 9,1 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 42,4

Ezkongabea% 25,8

Izatezko bikotean% 10,1

Dibortziatuta% 9,1

Alarguna% 7,5

PACS bidez lotuta% 5,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,6), eskulangileak (% 24,9), erdi-mailako lanbideak (% 15,6), enplegatuak (% 10,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,6) Doubs departamenduko batez bestekoaren (% 30,1) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,7).<ref name="menages" />

Udalerria

% 16

% 11

% 25

% 36

Doubs

% 10

% 16

% 14

% 19

% 30

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	454	% 20,6
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	629	% 28,6
Guraso bakarrekoak	200	% 9,1
Kide bakarrekoak	883	% 40,1
Bestelakoak	35	% 1,6
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	634	% 49,2
Seme-alabadun bikoteak	454	% 35,2
Guraso bakarrekoak	200	% 15,5
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	689	% 53,5
Seme-alaba bat	255	% 19,8
Bi seme-alaba	200	% 15,5
Hiru seme-alaba	100	% 7,8
Lau seme-alaba edo gehiago	45	% 3,5
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	1.621	% 42,4
Izatezko bikotean	388	% 10,1
PACS bidez lotuta	193	% 5,0
Ezkongabea	988	% 25,8
Alarguna	288	% 7,5
Dibortziatuta	347	% 9,1
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	15	% 0,7
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	55	% 2,5
Goi-mailako langileak	90	% 4,1
Erdi-mailako lanbideak	344	% 15,6
Enplegatuak	235	% 10,7
Eskulangileak	549	% 24,9
Erretiratuak	784	% 35,6
Bestelakoak	130	% 5,9
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.473 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.207 egoitza nagusi ziren, 22 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 244 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.430), eta apartamentuak gutxi ziren (1.039). Egoitza nagusietatik 1.289 beren jabearen bizilekuak ziren, 880 alokairuan zeuden, 460 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 38 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

2.473etxebizitza

2.207egoitza nagusi

1.430etxe

1.039apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.207

244

Egoitza nagusia (2.207)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (22)Hutsik (244)

Etxe mota

1.430

1.039

Etxea (1.430)Apartamentua (1.039)

Jabetza egoera

1.289

880

460

Jabeak (1.289)Alokairuan (880)HLM (460)Doan lagata (38)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (687).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik213

1919-1945383

1946-1970687

1971-1990535

1991-2005210

2006-2020170

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (835). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.270 etxebizitzatan). 1.755 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.099 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 800tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela32

2 gela190

3 gela487

4 gela663

5 gela edo gehiago835

Berogailu mota

1.270

229

358

309

Gas sarea (1.270)Fuel-olioa (229)Elektrizitatea (358)Gas botila (41)Bestelakoak (309)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.755aparkalekua

1.099ibilgailu 1

800ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	2.207	% 89,2
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	22	% 0,9
Hutsik	244	% 9,9
Etxe mota
Etxeak	1.430	% 57,8
Apartamentuak	1.039	% 42,0
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	32	% 1,4
2 gela	190	% 8,6
3 gela	487	% 22,1
4 gela	663	% 30,0
5 gela edo gehiago	835	% 37,8
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	213	% 9,7
1919-1945	383	% 17,4
1946-1970	687	% 31,1
1971-1990	535	% 24,2
1991-2005	210	% 9,5
2006-2020	170	% 7,7
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	1.289	% 58,4
Alokairuan	880	% 39,9
HLM	460	% 20,8
Doan lagata	38	% 1,7
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	1.270	% 57,5
Fuel-olioa	229	% 10,4
Elektrizitatea	358	% 16,2
Gas botila	41	% 1,9
Bestelakoak	309	% 14,0
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	1.755	% 79,5
Ibilgailu bat	1.099	% 49,8
Bi ibilgailu edo gehiago	800	% 36,2
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.700 biztanleetatik 1.967 aktibo ziren (% 72,9), horietako 1.704 lanean (% 63,1) eta 263 langabezian (aktiboen % 13,4).

2.70015-64 urteko biztanle

% 72,9aktibo

% 63,1lanean

% 13,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,1

25-54 urte% 87,1

55-64 urte% 53,9

Gizonak% 78,1

Emakumeak% 67,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,9

BEPC, brebeta% 16,2

CAP-BEP% 18,5

Batxilergoa% 12,2

Goi-mailako +2% 2,7

Goi-mailako +3/4% 3,2

Goi-mailako +5% 9,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

733 ez-aktibotik 222 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,3), 173 erretiraturik zeuden (% 23,6) eta 338 bestelako ez-aktibo ziren (% 46,1).

Ez-aktiboak

% 30

% 24

% 46

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 27

% 23

% 36

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.275 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.704 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

1.275enplegu udalerrian

% 89,7soldatapeko

% 10,2ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.130 eurokoa zen, eta biztanleen % 19 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.130 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.190 €

% 19,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 13,4

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 19,1

18-29 urte% 16,6

30-39 urte% 12,5

40-49 urte% 13,2

50-64 urte% 10,9

65-74 urte% 9,1

75 urte eta gehiago% 8,1

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 5,2

Errentariak% 29,5

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 76,8

Pentsio/erretiroak% 25,7

Ondarea, bestelakoak% 9,1

Gizarte-prestazioak% 4,5

Zuzeneko zergak−% 16,1

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 70,3, ez-soldatapekoen errenta % 4,3, langabezia-sariak % 2,2.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 110 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 31 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 34 zerbitzu publikoetatik, 2 posta bulegoak ziren, 4 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 6 ile apaindegiak, 6 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.^[5]

2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 3 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen eta 1 lore-denda zen.^[6]

2000. urtean Mandeure udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 256 hektarea erabiltzen.^[7]