Mathay

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 1.043 gizon, 1.088 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Mathay
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Borgoina-Franche-Comté
Departamendua	Doubs
Barruti	Montbéliardeko barrutia
Kantonamendu	canton of Pont-de-Roide
Izen ofiziala	Mathay
Posta kodea	25700
Geografia
Koordenatuak	47°26′13″N 6°47′00″E / 47.4369°N 6.7833°E
Azalera	14,85 km²
Altitudea	330 m, 551 m eta 404 m
Mugakideak	Voujeaucourt, Valentigney, Bourguignon, Berche eta Écot
Demografia
Biztanleria	2.115 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	142 bizt/km²
	mathay.fr

Mathay Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.115 biztanle zituen 14,85 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Voujeaucourt, Valentigney, Bourguignon, Berche eta Écot.

Mapa — Mathay eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Mathay

Mandeure (2,4 km)

Bourguignon (2,6 km)

Écurcey (4,0 km)

Écot (4,3 km)

Voujeaucourt (4,4 km)

Valentigney (4,5 km)

Bondeval (4,7 km)

Berche (5,1 km)

Autechaux-Roide (5,5 km)

Étouvans (5,8 km)

Roches-lès-Blamont (5,8 km)

Dampierre-sur-le-Doubs (5,8 km)

Thulay (5,9 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinentalaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da, 17,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1325 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 10,5 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Médière udalerrian dago, 13,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1105,2 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM25372001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Medière », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_25372001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 2008ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM25372001" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	10	7	7	3	6	11	8	3	−4	9	−1	−3	3	−6	3	−11	−5	−7
Jaiotzak	26	23	20	17	19	25	23	19	16	18	16	15	19	10	17	9	17	10
Heriotzak	16	16	13	14	13	14	15	16	20	9	17	18	16	16	14	20	22	17

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Mathay udalerrian 2.115 biztanle zeuden eta 951 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,22 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

2.115biztanle

951elkarbizitza-unitate

2,22lagun elkarbizitza-unitateko

664familia

Udalerria

% 27

% 36

% 29

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 664 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (344). Guraso bakarreko 60 familietatik 45etan ama zen guraso bakarra. 375 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 147k seme-alaba bakarra zuten etxean, 94k bi, eta 48k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 259 bikoteetatik 47tan (% 18,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

344

259

60

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean375

Seme-alaba bat147

Bi seme-alaba94

Hiru seme-alaba37

Lau edo gehiago11

15 urte edo gehiago zituzten 1.796 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,7).<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 5

25-39% 7

40-54% 7

55-64% 18

65-79% 22

80 +% 46

Bikotean bizi da

15-24% 5

25-39% 74

40-54% 82

55-64% 73

65-79% 75

80 +% 51

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,9 izatezko bikotean eta % 7,3 PACS bidez lotuta). % 20,5 ezkongabeak ziren, % 7,7 alargunak eta % 5,3 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 50,3

Ezkongabea% 20,5

Izatezko bikotean% 8,9

Alarguna% 7,7

PACS bidez lotuta% 7,3

Dibortziatuta% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,0), erdi-mailako lanbideak (% 18,1), eskulangileak (% 13,2), enplegatuak (% 11,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,0) Doubs departamenduko batez bestekoaren (% 30,1) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,1).<ref name="menages" />

Udalerria

% 8

% 18

% 12

% 13

% 41

Doubs

% 10

% 16

% 14

% 19

% 30

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	259	% 27,2
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	339	% 35,6
Guraso bakarrekoak	60	% 6,3
Kide bakarrekoak	278	% 29,2
Bestelakoak	15	% 1,6
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	344	% 51,8
Seme-alabadun bikoteak	259	% 39,0
Guraso bakarrekoak	60	% 9,0
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	375	% 56,5
Seme-alaba bat	147	% 22,1
Bi seme-alaba	94	% 14,2
Hiru seme-alaba	37	% 5,6
Lau seme-alaba edo gehiago	11	% 1,7
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	903	% 50,3
Izatezko bikotean	160	% 8,9
PACS bidez lotuta	131	% 7,3
Ezkongabea	368	% 20,5
Alarguna	139	% 7,7
Dibortziatuta	95	% 5,3
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	10	% 1,1
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	50	% 5,3
Goi-mailako langileak	76	% 8,0
Erdi-mailako lanbideak	172	% 18,1
Enplegatuak	111	% 11,7
Eskulangileak	126	% 13,2
Erretiratuak	390	% 41,0
Bestelakoak	15	% 1,6
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.027 etxebizitza zeuden. Horietatik 950 egoitza nagusi ziren, 11 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 66 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (873), eta apartamentuak gutxi ziren (153). Egoitza nagusietatik 757 beren jabearen bizilekuak ziren, 175 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 18 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

1.027etxebizitza

950egoitza nagusi

873etxe

153apartamentu

Etxebizitza multzoa

950

Egoitza nagusia (950)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (11)Hutsik (66)

Etxe mota

873

153

Etxea (873)Apartamentua (153)

Jabetza egoera

757

175

Jabeak (757)Alokairuan (175)HLM (4)Doan lagata (18)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (308).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik64

1919-194545

1946-1970182

1971-1990308

1991-2005191

2006-2020127

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (576). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (290 etxebizitzatan). 869 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 363 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 533tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela4

2 gela34

3 gela121

4 gela215

5 gela edo gehiago576

Berogailu mota

290

182

209

265

Gas sarea (290)Fuel-olioa (182)Elektrizitatea (209)Gas botila (4)Bestelakoak (265)

Aparkalekua eta ibilgailuak

869aparkalekua

363ibilgailu 1

533ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	950	% 92,5
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	11	% 1,1
Hutsik	66	% 6,4
Etxe mota
Etxeak	873	% 85,0
Apartamentuak	153	% 14,9
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	4	% 0,4
2 gela	34	% 3,6
3 gela	121	% 12,7
4 gela	215	% 22,6
5 gela edo gehiago	576	% 60,6
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	64	% 6,7
1919-1945	45	% 4,7
1946-1970	182	% 19,2
1971-1990	308	% 32,4
1991-2005	191	% 20,1
2006-2020	127	% 13,4
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	757	% 79,7
Alokairuan	175	% 18,4
HLM	4	% 0,4
Doan lagata	18	% 1,9
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	290	% 30,5
Fuel-olioa	182	% 19,2
Elektrizitatea	209	% 22,0
Gas botila	4	% 0,4
Bestelakoak	265	% 27,9
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	869	% 91,5
Ibilgailu bat	363	% 38,2
Bi ibilgailu edo gehiago	533	% 56,1
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.217 biztanleetatik 955 aktibo ziren (% 78,5), horietako 877 lanean (% 72,1) eta 78 langabezian (aktiboen % 8,2).

1.21715-64 urteko biztanle

% 78,5aktibo

% 72,1lanean

% 8,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,0

25-54 urte% 94,5

55-64 urte% 63,1

Gizonak% 79,9

Emakumeak% 77,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,0

BEPC, brebeta% 13,3

CAP-BEP% 10,4

Batxilergoa% 7,3

Goi-mailako +2% 7,1

Goi-mailako +3/4% 3,0

Goi-mailako +5% 3,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

262 ez-aktibotik 96 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,6), 104 erretiraturik zeuden (% 39,7) eta 62 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,7).

Ez-aktiboak

% 37

% 40

% 24

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 14

% 36

% 20

% 22

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 398 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 877 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

398enplegu udalerrian

% 79,4soldatapeko

% 20,6ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.850 eurokoa zen, eta biztanleen % 6 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.850 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.190 €

% 6,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,4

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 19,1

18-29 urte% 16,6

30-39 urte% 12,5

40-49 urte% 13,2

50-64 urte% 10,9

65-74 urte% 9,1

75 urte eta gehiago% 8,1

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 5,2

Errentariak% 29,5

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 76,8

Pentsio/erretiroak% 25,7

Ondarea, bestelakoak% 9,1

Gizarte-prestazioak% 4,5

Zuzeneko zergak−% 16,1

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 70,3, ez-soldatapekoen errenta % 4,3, langabezia-sariak % 2,2.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 67 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 zurginak, 4 iturginak, 2 ile apaindegiak, 4 jatetxeak eta 1 apaindegia.^[5]

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen eta 1 elektrotresna denda zen.^[6]

2000. urtean Mathay udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 300 hektarea erabiltzen.^[7]