María Fux

María Fux
Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotza	Buenos Aires, 1922ko urtarrilaren 2a
Herrialdea	Argentina
Bizilekua	Buenos Aires
Heriotza	2023ko uztailaren 31 (101 urte)
Familia
Seme-alabak	ikusi Sergio Aschero (en)
Hezkuntza
Hizkuntzak	gaztelania
Jarduerak
Jarduerak	dantzaria, koreografoa eta idazlea
Jasotako sariak	ikusi Illustrious Citizen of Buenos Aires trolazo  (2002)

María Ana Fux (Buenos Aires, Argentina, 1922ko urtarrilaren 2a – 2023ko uztailaren 31) argentinar dantzari, koreografo eta dantza-terapeuta izan zen, Argentinan ezaguna dantzaterapia sistema propioa sortzeagatik. Ehun urteduna izan zen.^[1]

Bere ikasketa eta prestakuntza-eskola Argentinan dago eta Dantzaterapiako metodoari buruzko prestakuntza-eskolak daude Italian eta São Paulon (Brasil). Bertan, fisioterapeutak, terapeuta okupazionalak, fonoaudiologoak, medikuak, dantza eta gimnasia irakasleak, psikoterapeutak, psikologoak, ezgaitasun ezberdinekin lan egiten duten irakasleak, eta ikasle gorrak, Down sindromedunak, espastikoak, isolamendu edo bakardade-zailtasunak dituzten pertsonak, adinekoak edo gerontologoak, nagusiak eta itsuak prestatzen dira.

Etengabe gonbidatu zuten erakunde, kongresu eta mintegietara bere esperientzia integratzailearen testigantza emateko, gai hauei buruz: gorrak, down sindromea, espastikoak, autistak, hirugarren adina (zahartzaro) eta hainbat ezgaitasun.

María Ana Fux 1922an jaio zen Rivadavia Ospitalean. Etorkin errusiar juduen alaba zen. 1915ean, amaren aldeko aitona-amonak Argentinara migratu zuten Odessako (Ukraina) pogrom (juduen jazarpena) batetik ihesi, 11 seme-alabarekin; bere ama haurrideetan gazteena zen. Bidean, Alemanian zeudela infekzioa izan zuen belaunean eta Buenos Airesera heldu zenean, errotula kendu behar izan zioten.^[2]

Amak uste zuen ni arraina izango nintzela, haurdun zegoela, aitarekin Rio de Janeirora joan baitzen itsasontziz. Amonak esan zion uretan arrainak saltoka ikusiko zituela, eta ez begiratzeko, haurdunaldian eraginik izan ez zezaten. Haren sabeletik irten nintzenerako konturatu zen ni ez nintzela arraina, baina seguru zegoen espazioan igeri egingo nuela.^[3]

Buenos Aireseko Caballo auzoan eman zuen haurtzaro osoa. Haurtzarotik dantza zale amorratua izan zen. 5 urterekin hasi zen: «Urtebetetzea animatzen nuen: jan baino, nahiago nuen dantzatu». 13 urte zituela hasi zen dantza klasikoko klaseak hartzen Ekatherina Galantha dantzari errusiarrarekin. Hamabost urterekin Mi vida irakurri zuen, Isadora Duncanen autobiografia. Isadora Duncanen dantzaren filosofia ezagutzean, gorputzaren bidez, hitzik gabeko komunikazio modu bat bilatzen hasi zen. Bere izena daraman dantzaterapia metodo original bat garatu zuen, eta bere jatorria dantzarekin duen artearen sormenean dago. 1941ean, 19 urte zituela, Juan Ascherorekin ezkondu zen. Buenos Airesko Liniers auzoan bizi izan zen.^[4]

1942an egin zuen lehen konposizioa, La última hoja, Leonidas Barlettak zuzendutako Teatro del Pueblo antzokian. Hamar urtez egon zen han.

1945eko ekainaren 8an izan zuen seme bakarra, Sergio Aschero, gitarra-jotzaile eta konpositorea (eta bere lan askoren musika sortu zuena).^[5]

1953an, 31 urterekin, Martha Graham dantzariaren New Yorkeko (AEB) eskolan klaseak hartzeko beka lortu zuen. 7 urteko semea utzi zuen Ameriketako Estatu Batuetan bizi izan zen urtean. Denbora horretan fotokopiak ateratzen jardun zuen Aerolíeas Argentinas-en, eta, beraz, astean 45 dolar irabazita, gela eta janari apur bat baino ezin zuen ordaindu.

Dantzaterapia liburuan hurrengo hau idatzi zuen:

Egun batean, gela batetik irtetean, azkenean bakarrik geratu nintzen Martha Graham erraldoi lortezinarekin. Igogailuan izan zen. Orduan, nire ingeles kaskar eta etenean, nire dantzak ikusteko erregutu nion. Onartu egin zuen. Erlojuari begiratu eta esan zidan hurrengo egunean ordu erdi bat emango zidala. Gau gogorra pasatu nuen, nire dantza guztiak ''in mente''' berrikusi nituen eta denak oso pobreak iruditun zitzaizkidan. Azkenean, ordua iritsi zen. Bera zain neukan eta ni, nire disko marradunekin, Martharen aurrean dantzan hasi nintzen. Ez zitzaidan batere axola, nire helburua zen. [...] Gero eta gehiago eskatu zidan. Ordubeteren buruan, ez neukan emateko beste ezer, eta haren aurrean eseri nintzen lurrean. Orduan, bere ahots guturalaz, astiro esan zidan: «Artista bat zara, ez bilatu maisu-maistrarik zugandik kanpo. Ez izan beldurrik antzerki dantzak egiteko, aktorea zara. Segi ezazu ahalik eta barrurago. Itzuli Argentinara eta ez espero ezer maisu-maistrengandik. Zure maistra bizitza da».^[6]

Itzuli zenean, Buenos Airesen, bere lagun baten alaba gor-mutuaren zailtasunek haur, heldu eta ezinduentzako dantzaterapia garatzera bultzatu zuten. Argentina barruko hiri garrantzitsuenetan zehar ibili zen bere dantza ikuskizunekin, eta dantzaren terapiari buruzko hitzaldiak ematen.

1954an eta 1960an Colon antzokian (Buenos Aires) jardun zuen dantzari bakarlari. Bira artistikoak egin zituen Brasilen, Ameriketako Estatu Batuetan, Mexikon, Moskun (Sobiet Batasuna), Perun eta Varsovian (Polonia). Berrogeita hamarreko hamarkadaren erdialdera, Colón-eko kultura-zuzendariek deitu zidaten, Lorategi Botanikoan dantzan ikusi ostean. Sasoi hartan, inor ez zen ausartzen aire zabalean dantza eta antzerkia uztartzen. Bere esanetan: "Colona zoragarria izan zen, hain trauma handia izan zen, sukarrarekin dantzatu nuela. Bi aldiz dantzatu nuen Vivaldi eta Debussy, Stockhausen laneko musika esperimentalean; musikarik gabe eta Lorcaren laneko poemetan ere dantzatu nuen. Eta hemen nago... Ez dakit nola ausartu nintzen..."

1960 eta 1965 urteen artean Buenos Aireseko Unibertsitateko (UBA) Dantza-Terapia Mintegiko zuzendaria izan zen. Aldi horretan bertan, Arteen Funts Nazionaleko epaimahaikidea izan zen, Buenos Airesen. Risieri Frondizi UBAko errektorearekin ados jarri eta gorputz-adierazpeneko tailerrak eman zizkien ikasleei eta unibertsitateko irakasleei. Bastoi Luzeen Gauarekin bukatu zen dena, 1966an.

1965etik 1990era, San Martin antzokian ikuskizunak egin zituen etengabe, eta dantzaterapiako mintegi pedagogikoak Argentinako probintzia guztietan.

1961. urtean Gillespiana film laburrean hartu zuen parte, dantzaria izan zen.

1962an eta 1963an Jorge Donn dantzari gaztearen dantza maistra izan zen, urte bukaeran Belgikara migratu zuena.

1965. urtean Génesis del Chaco film laburraren ekoizpenean eta koreografian hartu zuen parte.

1967. urtean, Madrilgo Hispaniar Kulturako Institutuak gonbidatuta, bira artistiko bat egin zuen, Espainia osoan 16 errezitaldi egin zituen, eta kritikaren goraipamen ederrak jaso zituen. Urte horretan bertan Israelera bidaiatu zuen, Israel Hispanoamerika eta Portugal Kultura Trukerako Institutuak gonbidatuta, eta 14 emanaldi egin zituen Tel Aviv, Jerusalem, Beerseba, Far Sava, Haifá eta hainbat kibbutz hirietan, dantzaterapiak hezkuntzan duen garrantziari buruzko ikuskizun eta hitzaldiak eman zituen.^[7]

1967an Lisboara (Portugal) bidaiatu zuen, eta bertan dantza eta dantzaterapiarekin lotutako jarduerak egin zituen.

1968an, herrialde barnean errezitaldiak egiten jarraitu zuen, eta dantzaterapiari buruzko metodoarekin jendea sortzen. Urte horretan bertan, Buenos Aires hirian egindako Musikoterapia Kongresuan lan bat aurkeztu zuen, La danzaterapia, un medio de comunicación para el sordo izenekoa. Dantzarekin hainbat ezgaitasun integratzeko sortutako metodoarekin etengabe ikertzen jarraitu zuen eta nazioarteko kongresuetan aurkeztu zituen lanak.

1970eko apirilean, Gor-mutuen Latinoamerikako Lehen Konferentzian hartu zuen parte, dantzak haur gorra hezteko eta adierazteko baliabide gisa duen garrantziari buruzko lanarekin.

Boliviako Hezkuntza eta Kultura Ministerioak gonbidatuta, hezkuntzari buruzko ikuskizunak eta ikastaroak egin zituen dantzaterapiarekin.

1971n, lehen aldiz, ikuskizunak egin zituen entzule ez ziren dantzariekin. Haur eta nerabeei eskainitako ikuskizunak aurkeztu zituen, San Martin antzokian. Urte berean mintegi informatiboak antolatzen hasi zen herrialdean eta atzerrian.

1974atik aurrera urtero bidaiatu zuen Espainia eta Italiara, non, Madril, Zaragoza, Milan, Florentzia eta Triesteko hirietan, bere metodoa irakasten duten Maria Fux zentroak zituen.

1980an, British Councilek Cambridgeko Unibertsitatera eta gorrentzako erakunde batera gonbidatu zuen. Tavistock klinikan eta Arooth Association elkarteko mediku-talde batekin zuzeneko jarduerak eta esperientziak egin zituen buruko gaixoekin eta mendekotasuna zuten pertsonekin.

1981ean eta 1982an Danza Abiertan parte hartu zuen, diktadura militarrari desafio egin zion dantza garaikide independentearen zikloan.^[8]

1984an, The Very Special Art-ek gonbidatuta, bere dantzaterapia metodoa aurkeztu zuen John F. Kennedy Center for the Performing Arts (euskaraz Arte Eszenikoen John F. Kennedy Zentroa), Washington Hirian. 1985ean Kubara joan zen, bertako Kultura Ministerioak gonbidatuta. Herrialde horretako Psikobaletarekin lan egin zuen, formatzaileentzako ikastaroak eman zituen hainbat urritasunetan eta hilabetez ikuskizunak eskaini zituen. 1985 eta 2000 bitartean, Espainiako Pertsona Minusbaliatuen Errege Patronatuan (Sofia erreginaren menpekoa) prestakuntza eskolak eman zituen, eta irakasleei gorrentzako institutuetan prestakuntza eskaini zien (non profesional ez entzuleak integratu ziren), Espainiako antzerki eta telebistan ikuskizunak emateaz gain.

1989an, Very Special Arts-ek (Washington Hiria) gonbidatuta, Taiwan-era joan zen Argentinako ordezkari eta artista gonbidatu gisa, bere dantzaterapia-metodoa erakusteko.

1996an, Sorbonako Unibertsitateak (Paris) gonbidatu zuen, musikoterapia karrerako ikasle eta profesionalei zuzendutako mintegi bat emateko. 1997an, Kolonbiako Kultura Zuzendaritzak gonbidapena luzatu zion, dantzaterapiari buruzko ikastaroak emateko, desgaitasunaren arloan lan egiteko. 1997 eta 1999 bitartean, 3 urtez jarraian, Brasiliara bidaiatu zuen —CIAPek (desgaitasunari buruzko brasildar erakundea) deituta—, dantzaterapeutak prestatzeko asmoz. Sarah Kubitschek Ospitaleak ebakuntza ostean pazienteen errehabilitazioan lan egitera gonbidatu zuen. 1998. urtean Mexikoko Kultura Zuzendaritzak gonbidatu zuen Arteen Unibertsitatean dantzaterapiari buruzko ikastaroak emateko. Erakunde psikiatriko batera gonbidatu zuten, gaitasun desberdinak dituzten pertsonekin lan egiteko.

1999an Después de mis 70 comienzo antzerki ikuskizun dantzatuaren protagonista izan zen, Recoleta Kultur Etxeko auditorioan. «¿Qué es el tiempo?», «Mis miedos» eta «La búsqueda permanente del amor» lanak biltzen zituen. 1999. urtearen bukaeran, Argentinan bere ikastaroak emateko Italiara bidaiatu baino lehen, Fux erori egin zen kaleko putzu batean eta errotuletako bat bi zatitan apurtu zuen.^[9]

2000. urtean Buenos Aireseko Borda Ospitale Psikiatrikoak mediku eta pazienteekin batera lan egiteko deia egin zion, eta bertan dantza ikuskizunak eskaini zituen. 2001eko azaroan Buenos Airesen Gerontologia eta Geriatriari buruzko IX. Kongresuaren irekierara gonbidatu zuten.

2002ko ekainean, Buenos Aires hiriko Legealdiak Buenos Aires Hiriko Hiritar Ospetsua izendatu zuen. Urte berean, irailean, Brasilgo Humanus Espaço Integral eta DaCi & the Child Internationalek Recife hirira gonbidatu zuten. San Frantziskoko komentuan (Olinda) mintegiak eman zituen, hezkuntzako profesionalei, psikologoei, fonoaudiologoei, dantzariei, gimnastei eta artistei zuzenduta. Eta urrian, Txileko Andrés Bello Unibertsitatean, Argentinako Koreografo eta Dantzaterapeuta Aditu izendatu zuten eta «Paralelismo entre la Musicoterapia y la Danzaterapia» mintegia eman zuen. Azaroan tailer bat egin zuen Txileko Santiagon, Musika Hezkuntza Sailak antolatuta, Hezkuntza Zientzien Unibertsitate Metropolitarreko Hezkuntza Diferentzialeko Sailarekin lankidetzan, Hezkuntza Diferentzialeko, Gorputz Hezkuntzako, Kinesiologiako eta Musika Hezkuntzako karreretako profesional eta ikasleentzat.

2003ko urtarrilean, “Musika-terapiako garapenak” Udako Nazioarteko Lehen Biltzarrean hartu zuen parte. Kongresu hori Nazioaren Senatuak interes parlamentariokotzat jo zuen, eta Argentinako Gizarte Museoko Unibertsitateak eta Musikoterapia Fundazioak antolatu zuten. Urte berean, maiatzean, Dantzaterapiako Mintegia eman zuen, São Pauloko (Brasil) Marista Arquiocesano Ikastetxean tailerrak eginez. Urrian, FLADEMek (Musika Hezkuntzaren Foro Latinoamerikarra) eta erakunde berak Txileko bere sailean gonbidatu zuten, dantzaterapiako tailer bat emateko.

2004ko urtarrilean, Italian zehar urtero egiten zuen biran, María Fux Dokumentazio Zentroa inauguratu zen Toscanar Arte eta Danzaterapia Italia Zentroan, herrialde horretan 20 urte eman zituenean. Zentro hori dantzaren artearekin terapiaren sektorean lan egiten zuten guztientzako erreferentzia-puntu gisa proposatzen zen. Urte berean, apirilean, Qué es la danzaterapia, preguntas que tienen respuesta liburua aurkeztu zuen, erantzuna duten galderak, Buenos Aires hiriko Nazioarteko Liburu Azokan dantzan. Maiatzean, dantzaterapian trebatzeko mintegiak eta tailerrak eman zituen San Pablon (Brasil). Eta urrian Después de los 80, qué ikuskizuna aurkeztu zuen Lankidetzaren Kultur Zentroan, bere Danzoterapia Hoy taldearekin batera. Bertan, Sergio Aschero semearen musikainterpretatu zuen, baita Irene Aschero bilobaren ahotsa ere. Urteetan zehar Norman Briski, Marilú Marini, eta Ana Kamien aktoreei gorputz espresioa irakatsi zien. 2006ko ekainean Regio Antzokian errepikatu zuen ikuskizun hori, Danza Hoy taldearekin batera. Urrian, IUNAren Kontseilu Gorenak Dantza Mugimendua Terapian espezializatzeko eta maistratzeko ikasketa-planak onartu zituen, eta María Fux izendatu zuen arte-zuzendari.

2007ko apirilean aurkeztu zuen bere Fragmentos de vidaz liburua, La Platako Liburutegi Probintzialak braillera itzulia. Urte berean, maiatzean, gaitasun desberdinak zituzten ikasle talde integratu batekin dantzatu zuen 2007ko Liburuaren Nazioarteko Azokan. Bere bosgarren liburua aurkeztu zuen bertan: Ser un danzaterapeuta hoy, Italian eta Argentinan bere metodoaren aplikazioaren irudiak zituen DVD batekin batera, Lumenek argitaratua. Uztailean, Maria Fuxek San Martin antzokiko Casacuberta aretoan egin zuen dantza gurasoentzat eta seme-alabentzat El viaje de María con sus amigas izeneko antzerki ikuskizun dantzatuan. Zuzendaritza, koreografia eta testuak bereak izan ziren.

2008ko abuztuan, María Fux-ek CID-en (Dantzaren Nazioarteko Kontseilua) / UNESCO Dantzaren Munduko Forumean parte hartu zuen: «Dantzaren balioak, gizakiaren prestakuntzari eta beharrei laguntzen dietenak, gizabanako eta gizarte-erakunde gisa».

2009ko abenduan María Fux-ek Elkarrizketa irudiekin ikuskizuna aurkeztu zuen Lankidetzaren Kultur Zentroan. 2010eko martxoan, Lankidetzaren Kultur Zentroan, publikoak halaxe eskatuta, Diálogo con Imágenes ikuskizun unipertsonala eskaini zuen, bi funtzio bakar eta berezitan. Ikuskizun horrekin Maria Fuxek agertokiei agur esan zien bakarlari gisa.

2010ean, Leon Gieco musikariak Encuentro (Buenos Aires) kanalaren bidez egin zuen Una gira diferente dokumentalean parte hartzeko deitu zioten. 2011ko martxoan Grupo Hoy taldea aurkeztu zuen ¿Y ahora qué? ikuskizunean, Veinticinco de Mayo antzokian (Buenos Aires). Urte berean, irailaren 21ean, Gerontologia Zerbitzuen Kudeaketako Maisu-maistratzaren ISALUD Unibertsitateko agintariek Maria Fux gonbidatu zuten mende berriko zahartzeari buruz hitz egiteko. «Te jubilás o te jubilan (Erretiratuko zara edo erretiratuko zaituzte)» mahai-inguruan parte hartu zuen, Silvia Gascon irakaslearekin, Fernando Bravo esatariarekin eta Ruben el Mago Capria futbolariarekin. Urrian, María Fux gonbidatu zuten IDEAren urteroko 47. Mahai-ingurura, «La Argentina en el mundo. Construyendo oportunidades para la próxima década (Argentina munduan. Hurrengo hamarkadarako aukerak eraikitzen)», Mar del Plata hirian. Dantzaterapiari eta osasunari buruzko ikus-entzunezko proiekzio batekin parte hartuz. Hitzaldia, zuzeneko dantzarekin eta elkarrizketa zabalarekin.

2022an, bere jaiotzaren mendeurrena ospatzeko dantza kolektibo bat antolatu zen kalean, bere estudioaren aurrean, omenaldi gisa.^[10]

3 aldiz ezkondu eta 3 aldiz banandu zen. Seme bat izan zuen Sergio Aschero gitarrista eta konpositorea (Angeles Ruibal musikarekin ezkondu zena), biloba bat, Irene Aschero abeslaria eta bi birbiloba. Mario Litwin konpositorearen lehengusina zen. Callao etorbidean eta Corrientesen dagoen departamendu batean bizi izan zen, Buenos Aires Hiri Autonomoko Congreso auzoan.^[11]

Liburuak argitaratu zituen, italierara eta portugesera itzuli direnak:

•  Fux, María (1982). Paidós, ed. Primer encuentro con la danzaterapia. or. 149. ISBN 978-950-12-4415-1
•  Fux, María (1997). Gedisa, ed. La formación del danzaterapeuta. or. 112. ISBN 9788474326413
•  Fux, María (1998). Lumen Argentina, ed. Danzaterapia: Fragmentos de vida. or. 128. ISBN 978-950-724-724-8
•  Fux, María (1999). Ediciones Paidós Ibérica, ed. Danza, experiencia de vida. or. 128. ISBN 978-968-853-361-1
•  Fux, María (2001). Lumen Argentina, ed. Después de la caída... ¡continúo con la Danzaterapia!. or. 94. ISBN 978-987-00-0056-3
•  Fux, María (2005). Lumen, ed. Qué es la danzaterapia, preguntas que tienen respuesta. or. 72. ISBN 9789870003519
•  Fux, María (2007). Lumen Argentina, ed. Ser danzaterapeuta hoy. or. 120. ISBN 978-987-00-0692-3
•  Fux, María (2009). Lumen Argentina, ed. Imágenes de la danzaterapia. or. 40. ISBN 978-987-00-0875-0
•  Fux, María (2013). Papers Editores, ed. El Color es Movimiento. or. 109. ISBN 978-987-1274-20-8 

• 1984: National Committee Arts with the Handicapped errekonozimendu ziurtagiria.^[12]
• 1985: Alicia Moreau de Justo Fundazioaren saria.
• 1996: Unescoren diploma irakaskuntzan egindako lanarengatik.
• 1996: Unibertsitate Ireki Interamerikarreko Psikologia Fakultateko irakasle emeritua
• 1999: Hirugarren Adineko Pertsonen Nazioarteko Urtea zela eta, Nazio Batuen Erakundeak «Argentinako gizartearen garapenaren alde egindako ekarpen baliotsuaren aitorpena» eman zion.
• 2000: Urteko Emakumea aukeratzeko izendatua izan zen.
• 2002: Buenos Aires Hiriko Legealdiak «hiritar ospetsu» izendatu zuen.
• 2004: La Orden del Buzón saria jaso zuen.
• 2007ko irailaren 27a: Arte Ederren Elkarte Nazionalak Gratia Artis saria eman zion, «dantzan egindako lanaren eta ibilbidearen aitorpen gisa, bai sormenari dagokionez, bai pedagogiari dagokionez».^[13]
• 2008ko ekainaren 18a: Zilarrezko Hirusta saria, Rotary Internationalek emana, komunitatearen zerbitzuan, artean, zientzietan, hezkuntzan eta gizarte-ekintzan nabarmendu diren emakume ospetsuei.
• 2009ko irailaren 7a: Bizitza Maisu-maistren Saria, CTERAk emana, Jorge Rivas (diputatua), Laura Bonaparte (Plaza de Mayorko ama), Jack Fuchs (Lodz, Auschwitz eta Dachauko ghettotik bizirik irtendakoa), Floreal Ferrara (medikua), Pepe Di Paola (Villa miseriako apaiza), Carlos Alonso (artista plastikoa), Federico Luppi (akrorea), Norma Aleandro (aktorea), Nelly Omar (herri kantaria), Raúl Barboza (herri musikaria), Abraham Gak (ekonomialaria eta Fénix Planaren zuzendaria), Amanda Toubes (irakaslea), María Fux (dantzari, koreografo eta gdantzaterapeuta), Juan Curuchet (txirrindulari olinpikoa), Marta Tomé (irakaslea), Francisco Paco Cabrera (irakaslea).^[14]
• 2009ko azaroa: Emakumeen Agenda fundazioaren saria, bere kideen eskubideen alde lan egiten duten beste emakume batzuekin batera.^[15]
• 2010ko martxoa: Bigarren Mendeurreneko domina.
• 2010eko urria: omenaldia Buenos Aires Danza jaialdiaren irekieran.
• 2011ko abendua: Arteen Funts Nazionalaren ibilbide artistikoaren saria, Carlos Di Fulvio, Oscar Edelstein, Hector Larrea, Antonio Liosi, Luis Juan Quesada, Andres Rivera eta Elena Tasistorekin batera.
• 2012ko martxoa: Nazioko Senatarien Ganbarak emandako Zilarrezko Arrosa saria jaso zuen (Kongresu Nazionaleko Areto Urdinean). Sari hori urtero ematen da, zeregin nazionaleko hainbat arlotan nabarmentzen diren emakumeak saritzeko.
• 2012ko uztaila: Azul hiriko (Buenos Aires probintzia) udal-intendenteak, José Manuel Inza doktoreak, «Azuleko partiduaren bisitari ospetsua» izendatu zuen. María Fuxek behin baino gehiagotan bisitatu zuen Azul, eta hara itzuli zen dantzaren terapiari buruzko mintegi trinko bat ematera.
• 2012ko iraila: Nazioaren Kultura Idazkaritzak omenaldia egin zion Mariaren ibilbideari.
• 2012ko azaroa: Quinquela Martín Museoak Torlojuren Ordenarekin bereiztu zuen, Benito Quinquela Martín maisuarengan inspiratua, zeinak mundu honetan zehar egiaren, ongiaren eta edertasunaren kultore gisa ibiltzera ausartzen diren gizon eta emakumeentzat bereizketa hau ezarri zuen.