Sarasketa
- Artikulu hau Sarasketa Nafarroa Behereko herri bati buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Sarasketa (argipena)».
| Sarasketa | |
|---|---|
 Nafarroa Beherea, Euskal Herria | |
 Sarasketako bidegurutzea | |
 | |
| Kokapena | |
| Herrialdea | Nafarroa Beherea |
| Eskualdea | Garazi |
| Udalerria | Pirinio Atlantikoak |
| Administrazioa | |
| Mota | herria |
| Izen ofiziala |  Sarrasquette |
| Posta kodea | 64220 |
| Herritarra | sarasketar |
| Geografia | |
| Koordenatuak | 43°10′04″N 1°09′26″W / 43.1678338°N 1.157361°W |
| Azalera | 0,22 km² |
| Garaiera | 225 metro |
| Distantzia | 7,9 km (Donibane Garazitik) |
| Demografia | |
| Biztanleria | 195 (1836) |
| Dentsitatea | 886 bizt/km² |
Sarasketa[1][a] Duzunaritze-Sarasketa udalerriko herri bat da, Euskal Herriko Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta, Garazi eskualdean.
Antzina, udalerri propioa izan zen, baina 1841eko maiatzaren 12an Duzunaritze udalerri zaharrarekin bat egin zuen Duzunaritze-Sarasketa udalerria sortzeko.
Bertako biztanleak sarasketarrak dira.
Izenaz
Duzunaritze beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
- frantsesez: Sarrasquette ("zagazkét" ahoskatua)[2]
- okzitanieraz: Sarrasqueta ("zarrazkéta" ahoskatua)[3]
- aragoieraz: Sarrasqueta ("zarrazkéta" ahoskatua)
- gaztelaniaz: Sarrasqueta ("zarrazkéta" ahoskatua)
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:[4]
- Sarasqueta (1264)
- Sarasquete (1413)
- Sarasqueta (1513)
Herria, batzuetan, frantsesaren eraginagatik da, oker deitua Sarrasketa.
Geografia
Sarasketa Hergarai ibarran dago.
Ingurune naturala
Garaziko ekialdean, Hergarai azpieskualdeko iparraldean. Hegoaldean Altzieta eta Ahatsa ditu, mendebaldean Duzunaritze udalkidea; iparraldean Lakarra, Monjolose eta Gamarteko lurrekin topatzen da. Hau guztia Garazi barruan.
Ekialdean baino ez ditu auzokideak eskualde honetatik kanpo: Oztibarreko Ibarrola eta Hozta hain zuzen. Aipagarria da Gamia edo Azkonzabaleko lepoa (503 m) pasatu eta gero geografikoki eskualde honetan gaudela (Laminosine errekaren arroa) baina lehen lur eremuak administratiboki lehen Duzunaritze-Sarasketari eta gero Gamarteri dagozkiela.
Auzoak
- Etxeberria
- Azkonzabala
- Gamea
- Munuluxea
Historia
Erdi Aroan, Duzunaritzek eta Sarasketak parrokia bera partekatzen zuten, udalerri ezberdinak izan arren. Honek, udalerriko egungo eliza, bi herrien artean zaldiz kokatzea ezragin zuen.
Etxeparea etxe noblea, euskal literaturan ezagutzen den lehen idazlearen (Bernart Etxepare) balizko sehaska, 1294tik aipatua ageri da.[5] Jean Etchepare Ahatsako Jeanne de Saint Julien izenekoarekin ezkondu zen. 1664an Guillaume d'Etchepare ezkutaria Catherine de Lostal, Apateko jaunaren alaba eta bere neba hil ostean etxe horren oinordekoarekin ezkondu zen. Horrela bi familia nagusi hauek batu egin ziren. XVIII. mendean Apat-Etxeparetarrak Baigorriko Urdostarrekin batu ziren.
Frantziako Iraultzan, Gratian Dagorret herriko apaizak erbesteratu behar izan zuen.
1841eko maiatzaren 12an, Duzunaritze eta Sarasketa udalerriek bat egin zuten Duzunaritze-Sarasketa udalerri berria sortzeko.[6]
Demografia
Udalerri independentea zeneko datu demografikoak daude:
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 |
|---|---|---|---|---|---|
| 215 | 192 | 194 | 181 | 192 | 195 |
Ondasun nabarmena
- Herriko bidegurutzeko gurutzea eta hilerriaren sarreran dagoena monumentu historikoen zerrendan daude.
- Etxeparea etxaldea eta Etxondoa etxea XVII. mendekoak dira.
- Azkonzabaleko lepra heldu baino lehen Game edo Gamia (izen bereko lepotik hurbil) deituriko aztarnategia dago.
Sarasketar ospetsuak
- Bernart Etxepare (1480-1560), apaiza eta euskal idazlea.
- Martin Landerretxe (1842-1930), euskal idazle eta euskaltzaina.
Oharrak
Erreferentziak
- ↑ Euskaltzaindia. 122. araua: Nafarroa Behereko herri izendegia. .
- ↑ Jobbé-Duval, Brigitte. (2009). Dictionnaire des noms de lieux des Pyrénées-Atlantiques. Archives & Culture ISBN 978-2-35077-151-9. PMC 466662204. (kontsulta data: 2021-05-17).
- ↑ (Okzitanieraz) Diccionari toponimic occitan de las Lanas e deu Baish Ador. lo Congrès.
- ↑ Sarasketa Patxi Salaberriren "Nafarroa Behereko herrien izenak" lanean: 79/80. or.
- ↑ Etxeparea Kultura Ministerioko inbentarioan.
- ↑ (Frantsesez) texte, France Auteur du. (1841-01). «Frantziar errepublikako legeak» Gallica (kontsulta data: 2021-08-04).
Ikus, gainera
Kanpo estekak
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q3473703
Multimedia: Sarrasquette / Q3473703
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
