Syrah
| Syrah | |
|---|---|
| Mahats-barietatea | |
| Mahatsaren kolorea | Beltz |
| Espeziea | Vitis vinifera |
| Beste izenak | Shiraz, Hermitage, Antourenein noir, Candive |
| Sorrera-data | 1970eko maiatzaren 25a |
| Jatorrizko herrialdea | Frantzia eta Italia |
| Eskualde nabarmenak | Rodanoko harana, Kalifornia, Texas, Columbia, Colorado, Australia (Barossa harana, Hunter harana, McLaren Vale), Zeelanda Berria |
| Lurzoru aproposa | Harri granitikoa |
| VIVC mahats-barietatea | 11748 |
| Ardoaren ezaugarriak | |
| Orokorra | Tanino altuak, azidotasun altua, masusta, txokolate beltza |
| Klima epela | Menda, eukaliptoa, ketutako haragia, piperbeltza |
| Klima beroa | Erregaliza, iltzea, espressoa, moka, txokolate beltza |
| Zahartzearekin | Larrua, hosto hezeak, lurra |
Syrah[1] —shiraz izenez ere ezaguna— azal iluneko mahats barietate bat da, jatorriz Rodano ibaiaren arrokoa; mahats hau ematen duen mahatsondoari eta mahats honekin egindako ardoari ere syrah deitzen zaie.[1] Mundu osoan zehar landatzen da, eta batez ere ardo beltza ekoizteko erabiltzen da. 1999an, aurkitu zen syrah Frantziako hego-ekialdeko dureza eta mondeuse blanche mahats ilunen kumea zela. Syrah ez da petite sirah barietatearekin nahastu behar; azken hori syrah eta peloursin barietateen arteko gurutzatzea da, 1880koa.[2]
Klimak eragin handia du syrah mahatsez egindako ardoen zaporetan. Klima moderatuetan gorputz ertain eta osoko ardoak ekoizteko joera dute, tanino maila ertain-altuekin eta masusta, menda eta piper beltz notekin.
Klima beroagoetan aldiz, syrahz egindako ardoak indartsuagoak daude tanino bigunagoekin eta erreximentutako fruitu zaporeekin. Erregaliz, anis eta larru lurkarako espezia notak sortzen ahal dituzte, orobat.
Leku anitzetan, syrahk lortzen dituen azidotasun eta tanino mailek ahalbidetzen diete ekoitzitako ardoei ongi zahartzeko joera izatea.[3]
Syrah bera bakarrik edo beste barietate batzuekin nahasirik erabiltzen da. Hainbat urtez gogor landatu ondotik, 2004an kalkulatu zen munduko mahats landatuenetan syrah zela zazpigarrena: 142 600 hektarea.[4]
Mundu osoan zehar aurki daiteke: Frantzian, Argentinan, Txilen, Hegoafrikan, Zeelanda Berriko Hawke's Bay eta Waiheke eskualdeetan, Kalifornian eta Washingtonen.
Australiako hainbat ardo eskualdetan ere lantzen dute.[3]
Historia
Jatorria
Syrah mahats barietateak historia dokumentatu luzea du Frantziako hego-ekialdeko Rodano eskualdean, baina ez zegoen jakiterik eskualde horretan sortu ote zen.
Carole Meredithen ikerketa-taldeak 1998an Davis Kaliforniako Unibertsitateko Mahastizaintza eta Enologia Sailean egindako ikerketa batean, DNAren tipifikazioa eta mahatsaren erreferentziazko material zabala erabili zituen Montpellierreko (Okzitania) mahastizaintzako ikerketa-estaziotik, Syrah Dureza (aita) eta Mondeuse blanche (ama) mahats-barietateen ondorengoa zela ondorioztatzeko.[2][5][6][7]

Dureza, Frantziako Ardèche eskualdeko azal iluneko mahats barietatea da, mahastietatik desagertu da beste guztia, eta barietate horiek zaintzea Montpellierren espezialitate bat da. Mondeuse blanche Savoia eskualdean landatzen den mahats barietate zuria da, eta gaur egun ere kopuru txikietan aurkitzen da eskualde horretako mahastietan.
Bi barietateak nahiko ezezagunak dira gaur egun, eta ez dute inoiz lortu syrahren ospe maila. Horrez gain, ez dago beren jatorriari edota hedapenari buruzko arrastorik. Horrela, syraren bi gurasoak Frantziako hego-ekialdeko eremu mugatu batetik datoz, Rodano iparraldetik gertu. Aurkikuntza horietan oinarrituta, ikertzaileek ondorioztatu dute syrah rhône iparraldetik sortu zela.[2][7]
DNAren tipifikazioak ez du zalantzarako tarterik uzten gai honetan, eta urteetan zehar mahatsaren jatorriari buruzko beste hipotesi ugariek ez dute froga edo ikerketa anpelografirik ekarri, izan botanika klasikoaren edo DNAren metodoen bidez.
Aldiz, badirudi barietatearen izenean edo sinonimoetan oinarritu direla. Mahats-izenen ortografia aldakorrak zalantzan jartzen du jatorrien izenetan oinarritutako edozein ebidentzia. Hala ere, besteak beste Sirakusa edo Irango Xiraz hiri ospetsua jatorriak proposatu ziren, azterketa genomikoak oraindik egin gabe ziren bitartean.[7]
Ez dakigu, haatik, ea mahats-barietate honek zenbat urte dituen. Izan ere, ez daukagu informaziorik syrah landarera eraman duen durezaren eta mondeuse blanche mahatsaren lehen polinizazioaren garaiari buruz. 77. urtean, idazle, historialari eta naturalista zen Plinio Zaharrak bere Natur Historian, Vienako ardoei buruz idatzi zuen (gaur egun Côte Rôtie). Idazki horretan azaltzen du Allobrogetarrek ardo ospetsu eta preziatua egiten zutela, 50 urte lehenago, Virgilioren garaian, existitu ez zen azal iluneko mahats barietate batetik abiatuta.
Pliniok allobrogica deitu zien ardo horren mahatsondoei, eta gaurko syrah izan zitekeela espekulatu da. Hala ere, ardoaren deskribapena ere bat etorriko litzateke, adibidez, dureza mahats barietatearekin. Gainera, Pliniok Allobrogicako mahatsondoak hotzarekiko erresistenteak zirela ikustea ez dator guztiz bat syrahrekin.[8][2][8]
Syrah eta shiraz izenak

Mahats barietate honen syrah izena euskarazko testu batean, lehendabizikoz, 2001. urtean erabili zela dokumentatu da.[1]
Munduko hainbat herrialdetan erabiltzen dira syrah izenaren beste sinonimo batzuk, besteak beste: antourenein noir, balsamina, candive, entournerein, hignin noir, marsanne noir, schiras, sirac, syra, syrac, serine eta sereine.[9]
Syrahren jatorriaren kondairek, askotan, antzinako Irango Xiraz hiriarekin lotzen dute. Akemenestar dinastiaren mendeko Persiar Inperioko hiriburu ohiak xirazi ardo ezaguna ekoizten zuen, eta kondairek diotenez, jatorrizko mahatsa beranduago eraman zuten Rodanoara. Gutxienez, mitoaren bi bertsio nabarmen desberdinen berri ematen da, mahats-barietateak ustez nola bidaiatu duen azaltzen duten kontakizun desberdinak emanez, 1 800 urtera arte bereiziz ekitaldia datatzean.[10][11][11][8]
Bertsio batek dioenez, fozeoarrek syrah ekarri zioten Marseilla inguruko beren koloniari, orduan Massilia izenez ezagutzen zenari. Massilia Mediterraneoko kostaldeko antzinako greziar kolonia (apoikia) bat zen, Rhôneren ekialdean, gutxi gorabehera K.a. 600. urtean antzinako greziarrek fundatua. Mahats barietatea ondotik Rhône iparraldera hedatu zen, fozeoarrek inoiz kolonizatu ez zuten eskualdera. Ez dago dokumentu frogarik kondaira hori babesteko, eta gainera esan beharko luke barietatea geroago Marseillako eskualdetik desagertu izatea arrastorik utzi gabe.[8]
Baliteke syrahren jatorria Frantzian izatea. James Busbyk 1826ko Œnologie Française liburuko pasarte bat idatzi zuen Journal of a new visit to the principal vineyards of Spain and France aldizkarian; «auzoko tradizioaren arabera, [Scyras] landarea jatorriz Pertsiako Xirazetik ekarri zuen, Gaspare de Stérimberg izeneko mendiko ermitauetako batek»[12] (kontuan hartu behar da erdara batzuetan —besteak beste, frantsesez— Xiraz hiriaren izena Shiraz idazten dela).
Lotura bat dago syrah izenaren eta persierazko "سراستان" (siah edo syah ahoskatua, "beltza" esan nahi duena) hitzaren artean. Mahats beltzetik datorren eta Xiraz hiriaren eta mahats horren arteko lotura erakusten duen mahats horren jatorriari egiten dio erreferentzia. Mahats barietatearen jatorriaren beste kondaira bat, syrah izenean oinarritua, Probo erromatar enperadorearen legioek Sirakusatik ekarri zutela da, 280. urtearen ondoren noizbait. Kondaira horrek, gainera, ez du froga dokumentalik, eta ez dator bat aurkikuntza anpelografikoekin.[13][8]
Proposatutako beste etimologia batek *serra («inauskai») izen proto-zeltikoarekin lotzen du, ustez, tresna hori inausketetan erabiltzen zelako.[14][15][16]
Shiraz izena batez ere Australian erabili izan da garai modernoetan, non aspalditik ezarri den azal iluneko barietaterik landatuentzat. Australian, hermitage ere deitu ohi zitzaion 1980ko hamarkadaren amaierara arte, baina izen hori Frantziako jatorri deitura babestu bihurtu zenez, izendatzeko praktika horrek arazo bat eragin zuen esportazio-merkatu batzuetan, eta bertan behera utzi zuten. Scyras izena mahatsa deskribatzeko erabili zen Australiako lehen dokumentuetan, eta pentsatzen da shiraz (besteak beste Jancis Robinsonengatik) jatorrizko hitzaren bastardizioaren bidez sortu zela. Hala ere, shiraz eta hermitage izenek pixkanaka scyras ordezkatu zuten Australian XIX. mendearen erdialdetik aurrera, eta shiraz ortografia ere britainiar iturrietan dokumentatu da gutxienez 1830eko hamarkadara arte. Beraz, shiraz izena edo ortografia, ingeles hizkuntzak frantses izen batean izandako eragina izan daitekeen arren, ez dago Australian sortu zelako frogarik, nahiz eta, azken batean, Australiako ohiturak eta Australiako ardoak izan ziren izen horren erabilera ezagun egin zutenak.[9][12][17][18]
Osperantz
Syrah ospetsu egin zuten ardoak Hermitagekoak ziren, Rhône iparraldeko Tain-l'Hermitage herriaren gaineko muinokoak. Han, ermita bat (kapera) eraiki zen goialdean, eta ustez, De Stérimberg han finkatu zen ermitau, bere gurutzaden ondoren. Ermitetako ardoek boteretsu eta bikaintasun fama izan dute mendeetan zehar. Hermitage nahiko ospetsua izan zen XVIII. eta XIX. mendeetan, eta atzerriko enofiloen interesa piztu zuen, Thomas Jefferson Bordeleko ardoaren zalea kasu, XX. mendearen lehen erdian lekua eta atzerriko arreta galdu zituen.[19]
XVIII. mendean eta XIX. mendearen hasieran, Hermitageko ardo asko Frantziatik ateratzen zen. Ardo horiek Bordeleko ardoak nahasteko erabiltzen ziren. Garai hartan, Bordeleko ardoek gaur egun baino indar gutxiago zuten. Orduan, eskualde epelagoetako ardo beltzak erabiltzen ziren Bordeleko ardoak hobetzeko. Batzuen ustez, hori hobekuntza zen; beste batzuentzat, ordea, aizunketa. Espainiako eta Aljeriako ardoak ere horretarako erabiltzen ziren. Hala ere, Bordeleko etxalde handienek Hermitageko ardoak hobetsi zituzten. Bereziki, urte txarretan erabiltzen zituzten ardo horiek.[20]
Australiara iristea
1831n, James Busby eskoziarrak Europara itzultzeko bidaia bat egin zuen. Busby askotan "australiar mahastizaintzaren aita" deitua da. Bidaiaren helburua mahatsondoen aldaxkak biltzea zen. Aldaxkak Frantziatik eta Espainiatik bildu zituen batez ere. Australiara sartzeko ziren. Hark bildutako barietateetako bat syrah izan zen. Busbyk scyras eta ciras bi deiturak erabili zituen. Aldaxkak Royal Botanic Gardenen landatu zituzten. Hunter Valleyn ere landatu zituzten. 1839an, Sydneytik Australia hegoaldera ekarri zituzten.
1860ko hamarkadan, syrah barietate garrantzitsu gisa ezarri zen Australian.[21][22]
Historia modernoa
Syrahk Rhône iparraldeko mahats nagusia izaten jarraitzen du, eta hermitage, cornas eta côte-rôtie ardo klasikoei lotuta dago. Rhône hegoaldean, mahats nahasi gisa erabiltzen da adibidez Châteauneuf-du-Pape, Gigondas eta Côtes du Rhôneko ardoetan, non Grenatxak, normalean, nahasketaren zatirik handiena osatzen duen. Bere ardo onenak hamarkadetan zehar zahartuko diren arren, gutxiago ateratako estiloak gazte gozatu ahal izango ziren bere kolore gorri eta urdinxka biziengatik eta tanino egitura leunagatik. Syrah oso erabilia izan da mahats nahasi gisa herrialde askotako ardo beltzetan, ahosabai erdiko fruitu haragitsua duelako, beste barietate batzuen ahuleziak orekatuz eta ardo "osoa" lortuz.
1970eko hamarkadatik aurrera eta are gehiago 1990eko hamarkadatik aurrera, syrahk ospe handiagoa izan du, eta barietatearen landaketak nabarmen hedatu dira kokapen zahar zein berrietan. 2000ko hamarkadaren hasieran, lehen aldiz mundu osoan landatutako barietateen top 10ean sartu zen.[7][4]
Shiraz ardoak
Shiraz izena, Irango Xiraz hiriaren izenetik eratorria, historikoki shiraz ardo garaikideekin zerikusirik ez zuen ardo bati aplikatu zitzaion, eta Frantziako hego-ekialdean jatorria bide duen syrahtik erabat ezberdina den mahats edo mahats batekin egin zen.[23]
Syrah kantitate txikiagoak beste ardo estilo batzuen ekoizpenean ere erabiltzen dira, hala nola, ardo gorria, ardo gotortua Portoko ardoaren estiloan, eta ardo beltz aparduna.[24] Australiako shiraz apardunak tradizionalki gozotasun pixka bat izaten du. Hala ere, Australiako ardogile batzuek gorputz osoko shiraz lehor aparduna ere egiten dute, normalean ardo lasaietan egoten diren konplexutasuna eta batzuetan zapore nota lurtsuak bilduz.[25]
Zapore kontzentratuak eta tanino-eduki handia dutenez, syrah ardo asko beren onenean daude botilak zahartu ondoren. Salbuespenezko kasuetan, 15 urte edo gehiagokoa izan daiteke.
Syrahk zerbitzatzeko gomendatutako tenperatura altuenetako bat du: 18 °C.
Syrahz egindako ardoek zapore indartsua eta gorputz osokoa izan ohi dute. Barietateak zapore nota ugariko ardoak ekoizten ditu. Notak klimaren araberakoak dira. Landatzen den lurraren araberakoak ere bai. Beste mahastizaintza praktika batzuen araberakoak dira. Aromak bioletetatik has daitezke. Baietaraino ere joan daitezke (normalean iluna, gorriaren kontrakoa). Txokolate eta piper beltzera ere irits daitezke. Ezin zaio aroma tipiko deitu. Hala ere, masusta, kafea eta piperra nabaritzen dira askotan. Botilan, lehen mailako nota horiek moderatu egiten dira. Ondoren, hirugarren mailako notez osatzen dira. Nota horiek lurtarrak edo gaziak izan daitezke. Adibidez, larrua eta boilurra. Bigarren mailako notak beste gauza batzuei lotuta daude. Horien artean, ardogileen praktikak daude. Adibidez, haritz-kupela eta legamien tratamendua.
Shiraz-en hostoetan, C13-Norisoprenoideak, hala nola 7,8-dihidroiononaren deribatuak, megastigmane-3,9-diola eta 3-oxo-7,8-dihidro-α-ionola daude.
Syrah edo shiraz, etiketetan

Rhône iparraldeko syrah domeinuko izendapenek ez dute barietate etiketen tradiziorik. Frantziako beste izendapen eta eskualde gehienek ere ez dute tradizio hori. AOC arauek debekatu egiten dute praktika hori, oro har. Etiketan AOC izena bakarrik agertzen da. Adibidez: Cote-Rotie, Crozes-Hermitage edo Hermitage. Syrah/Shiraz ardoen barietate bidezko etiketatzea Mundu Berrian sortu den praktika da. Praktika hori Australian sortu da batez ere.
Gauzak nahasteko, Rhône iparraldean, syrahren klontzat aipatzen dira petite syrah (syrah txikia) edo gros syrah (syrah handia), bakoitzaren baien tamainaren arabera. Fenolikoetan ardo altuagoak ematen ditu petite syrah barietateak, eta maila goragotzat hartua da.[7]
Arau orokortzat, Australiako eta Hegoafrikako ardo gehienek shiraz etiketa dute. Europako ardo gehienek syrah etiketa dute. Hala ere, hori barietatearen etiketa egiten den eskualdeetan gertatzen da. Beste herrialde batzuetan, praktikak aldatu egiten dira. Ardogileek syrah edo shiraz aukeratu dezakete. Aukera horrek ardoaren desberdintasun estilistikoa adierazi nahi du. Syrah etiketatutako ardoek Ipar Rodanoko beltz klasikoen antza dute. Ustez, dotoreagoak dira. Tanikoagoak ere bai. Kearen zaporea dute. Fruta-osagaiarekiko eutsiak dira. Shiraz etiketatutako ardoek Australiako arketipoen antza dute. Mundu Berriko beste adibide batzuen antza ere bai. Ustez, baia onduagoekin egiten dira. Fruitu gehiago ematen dute. Alkoholean altuagoak dira. Ez hain tanikoak. Piperminak dira, keztatuak baino. Normalean preziatuagoak dira gazteak direnean. Beharbada, gozoagoak ere bai. Hala ere, arau hori modu desorekatuan aplikatzen da.[26]
Syrah, herrialdez herrialde
Syrah barietatea azken hamarkadetan hainbat herrialdetan laborantzarako inportatu den barietatea da. Batez ere eskualde epelagoetan landatzen da. Mundu osoan syrah landaketak asko handitu dira 1990eko hamarkadaren amaieran eta 2000ko hamarkadaren hasieran, eta syrah etiketatutako ardoak zein shiraz etiketatutakoak ugaritzen ari dira.[7]
Mundu osoko ardoa ekoizten duten eskualde askotan landatzen da, Australian, Frantziako Rodano Haranean eta AEBetan kontzentrazioak eginez. Askotan Espainian eta Italian ere erabiltzen da mahats nahasi gisa. Portugalen ere landatzen da syrah, eta ez soilik beste mota batzuekin nahasteko, baizik eta barietate bakar gisa ere.
Italia
Italian, syrah Toskanan hazten da (Cortona), Lazion (pontine agro), eta Apulian (syrah tarantino). Jatorri deitura bat ere existitzen da: sirah piemonte. Syrah (neron d'Avola mahatsarekin nahasita) hobekien aprobetxatu duen eskualdea Sizilia da.
Frantzia

Syrah, Frantzian, Rodano haran osoan landatzen da. Handik egiten diren ardoak asko aldatzen dira, baita mahatsondoen kokapenean aldaketa txikiak eginez ere. Lurraren kalitatearen desberdintasunek eta lurraren maldaren aldaketek ardo-estilo desberdinak sortzeko joera dute. Baselizaren izaera mineral eta tanikotik hasi eta Côte-Rôtie udalerriaren kasuan fruta-gustukoa eta lurrintsua izateraino.
Syrah ere nahasketa askoren funtsezko osagaia da. Rhône hegoaldeko nahasketetan Grenatxeri egitura eta kolorea gehitzeko erabil daiteke, Côtes-du-Rhône eta Châteauneuf-du-Pape barne. Syrah da, gainera, Rodano iparraldeko ardoetan erabiltzen den mahats beltz bakarra.
1968an, syrah mahastien 2 700 hektarea baino ez zeuden Frantzian, batez ere Rhône iparraldeko ohiko izendapenetan, garai hartan hainbat hamarkadatan ardoaren munduan arreta handirik jaso ez zutenak, eta mahastiak gaitasun osoz landatu ez zirenak. 1970eko hamarkadan Rhône iparraldeko ardoak ardo idazleek "berraurkitu" ondoren, landaketak asko zabaldu ziren. Joera horrek aparteko bultzada jaso zuen 1980ko eta 1990eko hamarkadetan, Robert M. Parker Jr. eragin handiko ardo-idazleak puntuazio altuak eman baitzizkien, 100 puntuko puntuazio "perfekturaino", Rodanoko ekoizle batzuen ardoei. Shiraz australiarrak esportazioen merkatuan duen ospeak ere zeresana izan zezakeen. 1988an, Frantziako landaketak 27 000 hektarea hartzen zituzten, eta 1999ko mahastizaintzako inkestan syrah mahastien 50 700 hektarea zenbatu ziren. Hartara, Frantziak munduko syrah plantazio handienak ditu.[7]
Lehen Rhôneko iparraldeko mahastien zati erabili gabeak syrah landatu badira ere hedapenaren zati gisa, Frantziako syrah landaketa berrien zati nagusia Rhôneko hegoaldean (iparraldeko zatia baino mahasti-azalera askoz handiagoa hartzen duena) eta Languedoc-Roussillon daude. Rhône hegoaldean syrah gehiengoan dagoen lekuetan nahiko ardo gutxi ekoizten diren bitartean, eskualde honetako ardo erdipresentzialetan syrah proportzioa gorantz joan da. Languedoc-Roussillonek syrah erabiltzen du Hego Rhône eta Grenache arteko nahasketa ekoizteko, baita Cabernet sauvignonekin australiar estilokoak eta syrah barietatekoak ere.[7]
Syrah mahatsondoek, Frantzian, maiz jasaten dute eritze mota bat, ezaugarri hauekin: hostoak uda amaieran gorritzen dira, zurtoinean arrail sakonak garatzen dira mentuaren gainean, eta mahatsondoaren heriotza goiztiarra. Sindromea 1990eko hamarkadan ikusi zen lehen aldiz Frantzia hegoaldeko Gard eta Hérault departamentuetan, baina gaur egun oso zabalduta dago. Onddo batek edo birus batek eragindako infekzio batek eragin beharrean, errotagintzaren eta eskusoinuaren arteko desorekak eragindakoa dela uste da.[27][28]
Espainian eta Katalunian
Espainian, syrah mahatsean landutako azalera 4.000 hektareatik 19.045 hektareara igo zen 1990ean. Batez ere Gaztela-Mantxan landatzen da; bai eta Aragoin eta Katalunian ere, kopuru txikiagoekin. 2015etik aurrera, Espainiako zazpigarren mahats gorri landatuena izan zen, 20 155 hektarea, mahats gorri guztiaren %4 izanik.[29]
Suitza
Syrah mahatsa 1926an sartu zen Suitzan, eta 2009an Suitzako 6. ardo beltz mahats ohikoena izan zen (181 hektarea). Gehienbat Valaisen landatzen da, Geneva aintziraren gaineko Rodano goi-ibarrean zehar, eta "mahatsondo helduetatik ustekabean kontzentratutako ardoa" ekoizten du.[30][30]
Argentina
Argentinako syrah landaketak 1.000 hektarea baino gutxiagotik 9.500 hektareara igo ziren 1990ean, 2002an. Syrah, batzuetan, Argentinaren sinadura azal iluneko Malbec mahatsarekin nahasteko osagai gisa erabili izan da, Cabernet-Shiraz nahasketa australiarrari "hartze argentinarra" emateko.[7]
Australia
Syrah mahatsa 1832an sartu zuen Australian James Busbyk, berarekin batera Europatik mahatsondo-zatiak ekarri zituen etorkinak, eta ia beti "Shiraz" deitzen zaio. Gaur egun Australiako mahats beltzik ezagunena da, baina ez da beti horren aldekoa izan; 1970eko hamarkadan, hain zen ezaguna ardo zuria, ezen laborariek Shiraz eta Grenache mahasti ez errentagarriak erauzten baitzituzten, baita mahatsondo zaharrak zituztenak ere. Barossa haranean, etengabe ekoizten den munduko mahasti komertzialik zaharrena Tanundako Turkey Flat jauregiko Shiraz mahatsondoak direla uste da, jatorriz 1847an landatu zirenak.[31]
Faktore askok —besteak beste, Erresuma Batuko Lindemans (Treasure Wine Estates-en zati bat) eta Jacob's Creek marken arrakastak, bai eta AEBko eta Erresuma Batuko Rosemount markarenak ere— landaketen hedapen handia eragin zuten 1980ko eta 1990eko hamarkadetan; antzera gertatu zen Kalifornian. Hala ere, hedapen horren faktorerik handiena 1990eko hamarkadan zehar esportazioen etengabeko igoera izan zen, historikoki Australiako dolarraren balio baxua zela eta.
2005-2006ko hazkunde-denboraldian, Australiako Shiraz landaketek guztira 41.115 hektarea hartzen zituzten, eta horietatik 39.087 hektarea produktiboak izateko adina zuten. Mahatsondo horiek, guztira, 422.430 tona shiraz mahats eman zituzten ardoa ekoizteko. Horren ondorioz, shiraz zen Australiako barietaterik landatuena, eta Australia zen munduko bigarren syrah/shiraz laborari handiena, Frantziaren atzetik.[7]
Eskualde viktoriarren artean Heathcote dago, Melbournetik 1,5 ordu iparraldera. Klimaren eskualde hotzagoek, hala nola Mendebaldeko Australiako Margaret ibaiak, Shiraz alkohol gutxirekin ekoizten dute, eta, askotan, Frantziako estilo tradizionalago batean.
Australiako mahastizaintzan Shiraz mahatsaren adibide ezagun bat "Grange" Penfoldak dira. Max Schubert ardogileak sortu zuen ardo hori, 1951n, eta ondo zahartzearen ospea du. Penfolds Grange nagusiki Shiraz da baina askotan Cabernet Sauvignon kopuru txiki bat barne hartzen du. Normalean kalitate handiko eskualde anitzeko Hegoaldeko Australiako Shiraz nahasketa bat da, Barossa Haranak paper garrantzitsua jokatzen duelarik, eta Amerikako Haritz berrietan heldu zen. Australiako beste shiraz ardo ezagun batzuk Henschke "Hill of Grace" eta "RWT" Penfolds dira.
Duela gutxi, Australiako shiraz ekoizleak euren ardoari %4 viognier gehitzen hasi dira, ardoaren sudurrean eta ahosabaian abrikot tonuak gehitzeko. Ehuneko hain txikia gehituta, ekoizlea ez zegoen behartuta nahasketa etiketan adieraztera. Azken 5 urteetan, ordea, gero eta modakoagoa da ardoa shiraz viognier etiketatzea, viognierrek merkatuan kontsumitzaileen onarpena lortzen ari baita. Viognier eta syrah nahastearen praktika, berez, ohikoa izan da urteetan Cote-Rotie eskualdeko Ipar Rodano haranean.[32]
Shiraz, orobat, S letra da GSM siglan (Grenache-Shiraz-Mourvèdre): Australiako izendapen arrunta da, Châteneuf-du-Pape motako nahasketa batentzat.
Hegoafrika
Hegoafrikako landaketak asko handitu dira: 1995ean mahasti-azaleraren % 1 zen, eta 2007an % 9,7. Guztira, 9.856 hektareako laborantza-azalera da. Hegoafrikan, barietatea shiraz izenez ezagutzen da nagusiki, baina syrah izendapena "Rhône-estiloko" ardoetarako erabiltzen da. Batzuek barietate hau Hegoafrikako ardoentzako "itxaropen handia" dela uste dute.[33][10]

Estatu Batuetan, mahatsetik sortutako ardoari, gehienbat, frantses izenarekin deitzen zaio, syrah. Hala ere, ardogileek New World estiloa jarraitzea aukeratzen duten kasuetan, penfolds grange ardoaren antzekoa, beren ardoak shiraz etiketatzea aukeratu dezakete. AEBko ardo legeen arabera, bi izenetako edozein ager daiteke etiketan. Syrah 1970eko hamarkadan agertu zen lehen aldiz ardo-mahats gisa Kalifornian, non bere buruari "Rhone rangers" deitzen zioten mahastizain talde batek landatu zuen. Mahatsaren landaketa gehienak Kalifornian dauden arren, gero eta gehiago dira Washington estatuan landatzen direnak. Syrahk Washingtongo hainbat mahastizaintza eremutan ekoizten den ardoaren ehuneko esanguratsu bat osatzen du, hala nola Naches Heights mahastizaintza eremuan eta Walla Walla mahastizaintza eremuan. Syrah gero eta gehiago ari da hazten eta ekoizten Oregonen. Syrah Ohioko eskualde txikietan ere aurkitzen da.

Kaliforniako jarabeak, Frantziakoen oso antzekoak, asko aldatzen dira bizi diren klimaren eta lurraldearen arabera. Oso eskualde beroetan, Naparen zati batzuetan adibidez, ardoa askotan Rhôneko beste barietate batzuekin nahasten da. Beste deitura batzuek, batez ere menditsuak, beren kabuz iraun dezaketen ardoak ekoizten dituzte. 1986an syrah Washington Hirian sartu zen, Red Willow Vineyardek bultzatuta, Woodinville, Washingtongo Columbia Winery eta David Lake Ardoaren Maisuarekin elkarkidetuta. Erritmo esanguratsuan hedatuz, barieta bakarreko ardoak ekoizteko erabiltzen da, bai eta garnatxa, mourvèdre, cinsault eta viognier mahatsekin nahastuta ere.[34][35][36]
Txile
2005 inguruan, 2.500 hektarea syrah zeuden Txilen.[7]
Durif
Durif —edo petite sirah— syrah eta peloursin barietateen ondorengoa da. Francois Durif doktoreak zabaldu zuen, eta bere izena jarri zion. Durif arraza gurutzatua da, peloursin ezezagunagoaren eta syrah barietatearen artean. Rutherglen eskualdeak eta beste batzuek euren durifarekiko begirunea lortu dute nazioartean. Barietate hori shirazen antzekoa da, baina are gorputz osoagokoa eta tanikoagoa, azal lodiko mahats gutxiago erabiltzen delako. Petite sirah asko landatzen dute Kalifornian, non barietate gisa ezaguna den, eta bereziki zinfandelekin nahastua, ardo aberatsa, ausarta eta fruta-gustukoa sortzen duena.
Erreferentziak
- ↑ a b c «syrah» Neoloteka (UZEI) (kontsulta data: 2026-04-10).
- ↑ a b c d (Ingelesez) Syrah WORLDWIDE ROMA. .
- ↑ a b (Ingelesez) Wine & Spirits Education Trust. Wine and Spirits: Understanding Wine Quality. 6-9. or., Second Revised Edition (2012), Londres, ISBN 9781905819157.
- ↑ a b (Ingelesez) «Vine varieties» in J. Robinson (ed.), The Oxford Companion to Wine, Third Edition, 746. or., Oxford University Press, 2006, ISBN 0-19-860990-6.
- ↑ (Ingelesez) Bowers, J.E; Siret, R; Meredith, C.P; This, P; Boursiquot, J.-M. (2000). «A Single Pair of Parents Proposed for a Group of Grapevine Varieties in Northeastern France» Acta Horticulturae (528): 129–132. doi:. Proceedings of the Seventh International Symposium on Grapevine Genetics and Breeding.
- ↑ (Ingelesez) Clark, Oz; Rand, Margaret. (2001). Oz Clarke's Encyclopedia of Grapes. Hardcourt, inc, 247 or. ISBN 978-0-15-100714-1..
- ↑ a b c d e f g h i j k (Ingelesez) «Syrah» in J. Robinson (ed.), The Oxford Companion to Wine, Third Edition, 676-677. or., Oxford University Press, 2006, ISBN 0-19-860990-6.
- ↑ a b c d e (Ingelesez) «Rhône» in J. Robinson (ed.), The Oxford Companion to Wine, Third Edition, 572-573 or., Oxford University Press, 2006, ISBN 0-19-860990-6.
- ↑ a b (Ingelesez) Jancis Robinson, Vines, Grapes & Wine, 90 or., Octopus Publishing, 1986 ISBN 978-1-85732-999-5.
- ↑ a b (Ingelesez) «Shiraz» in J. Robinson (ed.), The Oxford Companion to Wine, Third Edition, 627. or., Oxford University Press, 2006, ISBN 0-19-860990-6.
- ↑ a b (Ingelesez) «Persia» in J. Robinson (ed.), The Oxford Companion to Wine, Third Edition, 512–513. or., Oxford University Press, 2006, ISBN 0-19-860990-6.
- ↑ a b (Ingelesez) Busby, James. (1834). Journal of a recent visit to the principal vineyards of Spain and France. Smith, Elder, 108 or..
- ↑ (Ingelesez) Hugh, The Story of Wine. (2004). Mitchell Beazley, 58 eta 131 or. ISBN 1-84000-972-1..
- ↑ (Ingelesez) «The Old North» www.old-north.co.uk.
- ↑ (Ingelesez) «NAMES - The Name Syrah : popularity, meaning and origin, popular baby names» Popular-BabyNames.com.
- ↑ (Ingelesez) Ranko (2009-02-11). Etymological Dictionary of Proto-Celtic. Brill. ISBN 9789004173361 – via Google Books.
- ↑ (Ingelesez) Redding, Cyrus. (1834ko uztaila). «History of Wines» Gentleman's Magazine 157: 7–11..
- ↑ (Ingelesez) Redding, Cyrus. (1836). A history and description of modern wines. Whittaker & co., 20 or..
- ↑ (Ingelesez) «Hermitage» in J. Robinson (ed.), The Oxford Companion to Wine, Third Edition, 344. or., Oxford University Press, 2006, ISBN 0-19-860990-6.
- ↑ (Ingelesez) «Adulteration and fraud» in J. Robinson (ed.), The Oxford Companion to Wine, Third Edition, 4-5. or., Oxford University Press, 2006, ISBN 0-19-860990-6.
- ↑ (Ingelesez) «Busby, James» in J. Robinson (ed.), The Oxford Companion to Wine, Third Edition, 116. or., Oxford University Press, 2006, ISBN 0-19-860990-6.
- ↑ (Ingelesez) «James Halliday: Syrah in Australia since 1800» The Syrah Producers' Club 19 April 2004 – Syrah Worldwide Roma: 10-14..
- ↑ (Ingelesez) J. Robinson (ed.), The Oxford Companion to Wine, Third Edition, 676. or., Oxford University Press, 2006, ISBN 0-19-860990-6.
- ↑ (Ingelesez) MacNeil, Karen. (2001). The Wine Bible. Workman Publishing Company, 786 or. ISBN 978-1-56305-434-1..
- ↑ (Ingelesez) Gray, W. Blake. (2005-05-26). «RED FIZZ Australian-style red bubbly is a grown-up pleasure» San Francisco Chronicle (kontsulta data: 2006-10-14).
- ↑ (Ingelesez) Clark, Oz; Rand, Margaret. (2001). Oz Clarke's Encyclopedia of Grapes. , 250 or. ISBN 978-0-15-100714-1..
- ↑ (Frantsesez) Dépérissement de la Syrah. Institut Français de la Vigne et du Vin (kontsulta data: 2014-08-04).
- ↑ (Frantsesez) Brochures techniques: Dépérissement de la Syrah. Institut Français de la Vigne et du Vin (kontsulta data: 2014-08-04).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Catálogo general de las variedades y los clones de uva de vino y de mesa» Agromillora (Vivai Cooperativi Rauscedo): 101. 2013 (kontsulta data: 2018-05-15).
- ↑ a b (Ingelesez) Jancis Robinson, Julia Harding, José Vouillamoz, Wine Grapes, 1029. or., Penguin Group, 2012, ISBN 978-1-846-14446-2.
- ↑ (Ingelesez) G. Harding A Wine Miscellany, 20. or., Clarkson Potter Publishing, New York, 2005, ISBN 0307346358.
- ↑ (Ingelesez) Robinson, Jancis. (2005-10-15). «Viognier – it's everywhere nowadays» Jancisrobinson.com (kontsulta data: 2006-12-20).
- ↑ (Ingelesez) South African Wine Industry Statistics 2008. .
- ↑ (Ingelesez) Clark, Oz; Rand, Margaret. (2001). Oz Clarke's Encyclopedia of Grapes. Hardcourt, inc, 252–253 or. ISBN 978-0-15-100714-1..
- ↑ (Ingelesez) P. Gregutt, Washington Wines and Wineries: The Essential Guide, 17-38. or., 61-75. or., 107-109. or., University of California Press, 2007, ISBN 0-520-24869-4.
- ↑ (Ingelesez) Clark, Oz; Rand, Margaret. (2001). Oz Clarke's Encyclopedia of Grapes. Hardcourt, inc, 253 or. ISBN 978-0-15-100714-1..
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.









