16 de otobre

El 16 de otobre el ze el 289° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 290° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 76 dì.

• 456 – Ricìmero el vinse contro de l'inperatore roman Avito a Piacensa e el divien sior de l'Inpero de Osidente
• 1472 – Paze de Pedralbes: ła corona de Aragona ła tołe de novo ła Catełogna del Nord e ła Sardegna
• 1793 – Bataja de Wattignies: l'ezèrsito revołusionàrio franseze dèzema łe forse de ła Prima coałision
• 1806 – S-ciopa ła guera intrà ła Rùsia e l'Inpero otoman
• 1813 – Bataja de Lipsia: i liai de ła Sesta coałision i vinse contro de l'ezèrsito napołeònego
• 1817 – Inte ła Vałe dei Re, in Ezito, ła vien descuerta ła tonba del faraon Seti I
• 1834 – A Londra un inséndio el desfa ła Pałaso de Westminster
• 1843 – El matemàtego irlandeze William Rowan Hamilton descuerze i cuaterniuni
• 1846 – Primo dòparo cofà anestètego de l'etere
• 1859 – L'abołisionista statunitense John Brown el guida na incursion a Harper's Ferry (Virginia Osidentałe)
• 1866 – I fransezi i bonbarda i bonbarda Seul, revendegando l'ucizion de nove misionari fransezi
• 1869
  • A Cardiff (New York) el vien descuerto el Zigante de Cardiff
  • L'Università de Cambridge ła inàugura el Girton College el primo cołejo femenin del mondo
• 1902 – Primo dòparo de ła conparasion de łe peche dizitałi
• 1914 – Prima trasfuzion de sàngue de ła prima guera mondiałe a Biaritz (Fransa)
• 1923 – Walt e Roy Oliver Disney i fonda la Walt Disney Company
• 1934 – I comunisti cinezi de Mao Zedong i scumìsia ła Longa màrcia
• 1939 – Prima incursion aèrea de ła todesca Luftwaffe sora de łe tere de l'Inghiltera
• 1940
  • El Gheto de Varsàvia el vien finio
  • I Stati Unii de l'Amèrica i bloca tute łe esportasion de aciajo e fero verso del Japon
• 1942 – Un siclon el se roersa inte łe coste del Bengała, provocando 11.000 vìteme
• 1943 – Deportasion dal Gheto de Roma de 1023 ebrei verso del Canpo de stermìnio de Auschwitz
• 1945 – Fondasion de ła FAO a Québec (Cànada)
• 1946 – Dìeze crìmenałi de guera nazisti de ła seconda guera mondiałe, condanai al Proceso de Norinberga, i vien zustisiai co l'inpicajon.
• 1962 – Crize dei mìsiłi de Cuba: John F. Kennedy el vien informà de łe foto scatae inte el 14 de otobre da un U-2 che łe mostra mìsiłi nucleari, ła prova de forsa intrà Stati Unii e Union Soviètega su łe armi nucleari sovièteghe in Cuba ła mete el mondo intiero soto de ła menasa de na guera atòmega
• 1963 – Guera de indipendensa in Ciad
• 1964 – La Repùblega Popołare Cineze ła fa s-ciopar ła so prima arma nucleare
• 1978 – Roma: ełesion de Joani Poło II
• 1986 – Reinhold Mesner el riva a sora de ła sima del Lhotse (Nepal) e el divien el primo omo che el ga scalà tute łe cuatòrdaze sime che łe sorpasa i 8000 metri
• 1991 – A Killeen (Texas) un omo ciapà da folia omisida, George Hennard, el entra de colpo armà de 2 pistołe in na cafetèria, copando 23 persone e ferìndoghene 19, prima de cavarse ła vita
• 1993 – Forti esplosion de orìzane volcànega a Stronbołi
• 1995 – A Washington se ga ła Màrcia del milion de ómani
• 1996
  • Straje del Mateo Flores: in Sità del Guatemała 83 persone łe resta copae e pì de 200 ferie, dopo che na masa de 46.000 tifozi ła ghea asaltà l'Estadio Mateo Flores par vardar na partia de bałon, sibè che i posti i fuse solché 38.000.
  • La Croasia ła devien el 40º Stato menbro del Consejo de Eoropa
• 2001 – Durante l'Invazion de l'Afghanistan, aèrei da guera statunitensi i bonbarda par sbajo un canpo de ła Croze Rosa Internasionałe in Kabul
• 2002 – A Ałesàndria de Ezito ła vien inaugurada ła Bibliotheca Alexandrina, in memòria de ła mìtega biblioteca antigamente desfada
• 2003 – El Consejo de seguresa de łe Nasion Unie el vota unàneme ła Resołusion 1511 su ła recostrusion pułìtega e ecònomega de l'Iraq e el mantegnimento de ła seguresa
• 2004 – Atentai in Iraq contro 5 ceze cristiane (4 a Baghdad e 1 a Masur)
• 2005 – A łe 04:32, inte l'ora locałe, ła atera co bon èzito a Siziwangqi l'astronave Shenzhou VI, seconda mision spasiałe cineza

• Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so 16 de otobre
• Scholia el detien schemi gràfeghi so 16 de otobre