Neelakesi

Neelakesi ( tiếng Tamil: நீலகேசி, đã Latinh hoá: Nīlakēci, n.đ. 'Woman with blue hair', nghĩa đen: 'Người phụ nữ có mái tóc xanh') là một tác phẩm thơ sử thi Jain bằng tiếng Tamil. Truyền thống văn học Tamil xếp nó vào nhóm năm bài thơ sử thi nhỏ, cùng với Naga kumara kaviyam, Udhyana kumara Kaviyam, Yasodhara Kaviyam và Soolamani. Đây là một tác phẩm tranh luận được viết như một phản biện của đạo Jain đối với những chỉ trích của Phật giáo trong sử thi lớn Tamil Kundalakesi.^[1]^[2] ^[3] ^[4] ^[5] ^[6]

Tác phẩm kể câu chuyện về một nữ tu Jain cùng tên, người là đối thủ của nhân vật chính Phật giáo trong Kundalakesi. Theo sử thi, khi các nghi lễ hiến tế động vật tại một ngôi đền của Kali ở Panchala bị ngừng lại do ảnh hưởng của đạo Jain, nữ thần đã sai vị thần địa phương Nīli quyến rũ và tiêu diệt nhà sư chịu trách nhiệm cho việc đó. Tuy nhiên, Nīli lại bị nhà sư đó chuyển sang đạo Jain. Nīlakēci, tên mới của cô, đi khắp đất nước tham gia các cuộc tranh luận triết học với các nhà hùng biện của các tôn giáo khác. Cô tranh luận và đánh bại nhiều nhà hùng biện Phật giáo như Arkachandra, Kundalakesi, Moggallana (Tamil: Mokkala) và thậm chí cả Đức Phật Gautama. Nīlakēci cũng đánh bại các tín đồ từ các trường phái triết học Ấn Độ khác, bao gồm Samkhya, Vaisheshika, Mīmāṃsā và Cārvāka. Câu chuyện trong sử thi chủ yếu là khung để trình bày các cuộc tranh luận này và ca ngợi các nguyên lý của đạo Jain.^[7]

Sử thi và phần chú giải của thánh nhân Jain Vamanar trích dẫn nhiều từ Kundalakesi để phản bác các luận điểm Phật giáo. Vì văn bản gốc của Kundalakesi đã bị mất, các đoạn trích dẫn trong Neelakesi trở thành nguồn chính để tái tạo lại tác phẩm đó. Tên tác giả của sử thi này không được biết đến.^[1]^[3] ^[6] ^[8] Sử thi gồm 10 chương Charukkam và 894 đoạn thơ theo thể Viruttam. Nó được xác định niên đại vào nửa sau thế kỷ 10 CN. Phần chú giải của Vamanar về Neelakesi làm sáng tỏ các tranh cãi tôn giáo của thời kỳ đó và cũng đề cập đến tên nhiều tác phẩm văn học Jain khác (hiện đã mất) như Anjanakesi, Pinkalakesi và Kalakesi.^[2]

Các trích dẫn

Naomi Appleton trong "The Multi-life Stories of Gautama Buddha and Vardhamana Mahavira" nhắc đến Neelakesi như sau:^[9]

Chúng ta có thể hiểu phần nào thái độ của người Kỳ Na đối với thể loại jātaka của Phật giáo qua một tác phẩm Tamil Kỳ Na thời trung cổ (có thể thế kỷ thứ mười) gọi là Nīlakēci. Trong văn bản này, một nữ tu sĩ Kỳ Na tên là Nīlakēci tham gia tranh luận với các nhân vật tôn giáo chủ chốt, bao gồm một số đệ tử thân cận của Đức Phật và sau đó là chính Đức Phật. Trong một số cuộc tranh luận này, bà thách thức thể loại truyện jātaka, cho rằng chúng thật nực cười vì mô tả một Bồ Tát ngớ ngẩn cho đi các bộ phận cơ thể của mình cho những người không thể sử dụng chúng, hoặc cho những người không có đầu mà dù sao cũng không thể sống sót đủ lâu sau khi bị chặt đầu để yêu cầu một cái đầu mới! Bà cho rằng những câu chuyện này mâu thuẫn với quan điểm của Phật giáo về việc không chấp nhận một linh hồn hay cái tôi cố định, vì chúng cho thấy một cá nhân tiến triển qua nhiều kiếp sống, và bà hỏi làm sao người Phật tử có thể tôn kính Bồ Tát dưới hình dạng một con vật mà vẫn ăn thịt. Vì Nīlakēci dành nhiều thời gian để chế giễu thể loại jātaka, rõ ràng thể loại này là một phần sống động của Phật giáo vào thời đó. Văn bản này cho thấy không chỉ người Kỳ Na không cảm thấy cần có một thể loại jātaka riêng, mà họ còn công khai chế giễu sự yêu thích các câu chuyện này của Phật giáo.
— Appleton, N. (2012). The Multi-life Stories of Gautama Buddha and Vardhamana Mahavira. Buddhist Studies Review, 29(1), 5-16. https://doi.org/10.1558/bsrv.v29i1.5. Page 14