Aegna
| Aegna | |
|---|---|
protected area with unrevised protection rules (en)  | |
 | |
| Datu orokorrak | |
| Mota | uhartea |
| Azalera | 2,95 km² |
| Geografia | |
 | |
| Koordenatuak | 59°34′50″N 24°45′28″E / 59.580555555556°N 24.757777777778°E |
| Kokapena | Aegna (en) |
| Herrialdea |  Estonia |
| Konderri | Harjuko konderria |
| Udalerri | Tallinn |
| Babestutako-eremua | Aegna Nature Park (en) |
| Ur-gorputza | Finlandiako golkoa |
Aegna (1929 eta 1939 artean Äigna deitua, baita Eigna ere [1]; alemanez: Wulf; suedieraz: Ulfsö) Tallinngo badiaren ipar-ekialdean dagoen uhartea da. Viimsi penintsularen muturretik (Rohuneem) 1,5 kilometrora ipar-mendebaldera kokatua dago.
Aegna administratiboki Tallinneko Kesklinn barrutiaren barruan dago. Hiriaren lur-eremutik 10 km-ra dago, eta Tallinnen barruan kokatutako itsas uharte bakarra da. 2003an Aegna eta Naissaar uharteen arteko trukea aztertu zen Tallinnen eta Viimsi udalerriaren artean [2].
2013–2016 bitartean 6 biztanle izan zituen. 2020ko datuen arabera, 16 biztanle zeuden erroldatuta [3]. 2022ko urtarrilean, 21 pertsona bizi ziren uhartean [4].
Izena
Aegna uhartea XIII. mendetik aurrera suediar eraginpean "Otsoaren uhartea" modura ezaguna izan zen (Vulvesöö, 1348an Wluesøø), eta XX. mendearen hasieran ere Wulf izena erabili zen estonierazko literaturan [2].
1683an Eikisari, 1724an Eignesar eta 1937an Äigna izenez ageri da [5].
Historialari Paul Johansenek uste zuen izena estoniar-suedierazko eik (zaldi) hitzetik zetorrela, izan ere Erdi Aroan Tallinngo rae aginduz zaldiak mantentzen ziren uhartean. Halaber, uste zuen uhartearen suediar izena Ulf Ragvaldsson bikingoarekin lotuta egon zitekeela [2].
Per Wieselgrenek, berriz, finlandierazko haikka (‘lurmuturra’) edo häikkä (‘hondar-harria’) hitzekin lotu zuen izena. Andrus Saaresteren arabera, Äigna izena tokian tokiko erabilera zen, eta Aegna izena Harjumaako gainerako tokietan erabiltzen zen [2].
Kokapena
Aegna eta Viimsi penintsularen artean Kräsuli eta Kumbli uharteak daude, eta Suursalmi itsasarteak lotzen ditu. Ipar-mendebaldera Sillikrunn eta Vullikrunn daude, eta mendebaldean Punakivi kari.
Uhartearen iparraldeko muturra Eerikneem da. Ekialdean dagoen penintsula estu bat Lemmiku ninara iristen da. Mendebaldean Kurikneem dago, eta hegoaldean Talneem, non kirol-portua dago [2].
Natura
Erliebea
Aegna uhartea nagusiki laua da, eta punturik altuenak ipar-mendebaldeko dunak dira. Lemmiku ninaren barnealdea 4,7 metrora iristen da itsas mailatik. Zenbait eremutan lurzorua artifizialki bete da, batez ere kostaldeko defentsa-egituretan [6].
Uhartean harri erraldoi ugari daude, hala nola Eerikukivi eta Tulekivi [6].
Hezeguneak
Aegnan zohikaztegi meheko padura txikiak daude [6].
Landaredia
Uhartearen %70 inguru basoz estalita dago, batez ere pinu, izei, haltz eta urki basoekin. Horrek eta hondartzek aisialdirako leku ezaguna bihurtu dute [6].
49 onddo espezie eta 80 goroldio espezie aurkitu dira, tartean espezie arraro batzuk [6]. Gainera, 344 landare baskular espezie dokumentatu dira, hala nola rand-kesakann eta europar kikkapuu [6].
Fauna
Aegnan arrano arrantzalea habia egiten du. 1930eko hamarkadan oreinak sartu zituzten. Gaur egun, azeriak, mapatxe-txakurrak, urtxintxak eta erbiak ere bizi dira, eta kastoreen aztarnak ere aurkitu dira [6].
Natura babesa
Estoniaren independentzia berrezarri ondoren, Aegna paisaiaren babesgune izendatu zuten. Bertako zentroa Külaniidu 12an dago, eta handik natura-ibilaldiak eta jarduerak antolatzen dira [2].
Erreferentziak
Bibliografia
- Nerman, Robert. (2013). Tallinna asumid ja ametlikud kohanimed. Tallinn.
- Tõnisson, Andres. (2011). Aegna maastikukaitseala kaitsekorralduskava 2012–2021. .
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
