Atari:Lapurdi

Lapurdi Euskal Herriko erdialdeko herrialdea da, egun Frantziako estatuaren barneko Akitania eskualdeko Pirinio Atlantikoak departamenduko (64) parte dena, eta Bizkaia, Gipuzkoa, Araba, Nafarroa Garaia, Nafarroa Beherea eta Zuberoarekin batera, Euskal Herria osatzen duena. 858 km²ko eremua du eta 2013an 243.466 biztanle zituen. Ez du inolako lurralde ofizialtasunik Frantziako administrazioan. Hiriburua Baiona da, nahiz eta hori, euskal antolaketa politikoak deuseztatuak izan ostean izendatu zuten. Baiona Pirinio Atlantikoetako departamenduko suprefetura eta Ipar Euskal Herriko hiririk jendetsuena da.

Iparraldean Gaskoniarekin du muga, ekialdean Nafarroa Beherearekin, mendebaldean Kantauri itsasoarekin eta hegoaldean Gipuzkoa eta Nafarroa Garaiarekin. Baionaz gain, Angelu, Biarritz, Donibane Lohizune eta Hendaia dira hiri nagusiak.
...gehiago irakurri

• Lapurdi: Baiona-Angelu-Biarritz • Lapurdi Beherea • Lapurdi Ekialdea • Lapurdi Erdialdea • Lapurdi Garaia • Lapurdi Itsasegia
  
• Lapurdiko ikurrak: Lapurdiko armarria
• Lapurtarrak: Lapurtarrak eskualdearen arabera • Lapurtarrak jaioterriaren arabera • Lapurtarrak lanbidearen arabera
  
• Hizkuntzak: Euskara (Nafar-lapurtera) • Gaskoia (Itsasaldeko gaskoia) • Frantsesa
  
• Lapurdiko geografia: Lapurdiko eskualdeak • Lapurdiko geografia udalerriaren arabera • Lapurdiko hondartzak • Lapurdiko ibaiak • Lapurdiko mendiak • Lapurdiko hondartzak • Lapurdiko leizeak • Txingudi
  
• Lapurdiko historia: Agaramontar leinua • Lapurdiko bizkonderria • Lapurdiko historia udalerriaren arabera
  
• Lapurdiko ekonomia: Lapurdiko ekonomia udalerriaren arabera • Lapurdiko hotelak
  
• Lapurdiko eraikinak: Lapurdiko eraikinak udalerriaren arabera • Lapurdiko elizak • Lapurdiko gazteluak • Lapurdiko herriko etxeak • Lapurdiko jauregiak • Lapurdiko itsasargiak • Lapurdiko hotelak • Lapurdiko kiroldegiak • Lapurdiko monumentu historikoak • Lapurdiko museoak • Lapurdiko tren geltokiak • Lapurdiko zubiak
  
• Lapurdiko kirola: Lapurdiko errugbia • Lapurdiko arraunketa • Lapurdiko pilota • Lapurdiko kiroldegiak • Lapurdiko kirolariak • Lapurdiko kirola udalerriaren arabera
  
• Lapurdiko musika: Lapurdiko abeslariak • Lapurdiko musikagileak

Jacques Laffitte —okzitaniera arautuan Lahita edo Lafita— (Baiona, Lapurdi, 1767ko urriaren 24a - Paris, Frantzia, 1844ko maiatzaren 26a) bankaria eta politikaria izan zen.

Banka munduan igoera azkarra izan eta Frantziako Bankuaren gobernadorea bihurtu zen. Diputatu liberala, 1830eko Uztaileko Iraultzan esku hartu zuen eta frantses estatuko goreneko kargu politikoa okupatu zuen: Ministro Kontseiluko presidentea izan zen, hau da, lehen ministroaren edo gobernuburuaren orduko baliokidea. Luis Filipe I.arekin suertatu zen hori, bere 1. legegintzaldian. Charles Floquetekin batera kargu hau okupatu duen euskal herritar bakarra da.

Baionako Baiona Ttipia auzoko Trinket karrikako (orduan Maubec izena zeramana) 2. zenbakian jaio zen 1767an familia umil eta ugari (10 neba-arreba ziren) batean; bere aita Pierre Laffitte (1789an hila) arotza zen. Ikasketa laburren ostean 12 urterekin arotz-ikastun bihurtu zen bere aitarekin; gero bi urtez Baionako notario baten hirugarren idazkari aritu zen eta hamalaurekin hiri honetako Formalaguès izeneko tratulariaren zerbitzupean hasi zen.

...gehiago irakurri

Lapurdiko arkitektura • Lapurdiko udaletxeak • Lapurdiko elizak • Lapurdiko itsasbazterrak • Lapurdiko mapak • Lapurdiko jaiak