Oreitia
| Oreitia | |
|---|---|
 Euskal Herria | |
 | |
 | |
| Kokapena | |
| Herrialdea |  Araba |
| Udalerria | Gasteiz |
| Geografia | |
| Koordenatuak | 42°51′26″N 2°33′31″W / 42.8572°N 2.5586°W |
Oreitia Arabako erdialdeko herri eta kontzeju bat da, Gasteizko udalerrikoa. Itsas mailatik 534 metro gorago dago, Gasteizki hirigunetik 10 bat kilometro ekialdera, Dulantziko bidearen alboan.
Herriko 6 lagun nekazaritzatik bizi dira oraindik, batez ere zerealak, erremolatxa eta patata landatzetik. Gainerako biztanleek Gasteizen egiten dute lan.
Historia
Oreitia toponimoa bere horretan aipatua agertzen da lehen aldiz 1025. urteko Donemiliagako goldean.
XI. mendean bertan eta geroago, esate baterako Aznar Calahorrako katedraleko gotzainaren kartan (1257) Oretia aldaera agertzen da.
Gero toponimoa berriro ere aipatuko da Erdi Aroko dokumentu batzuetan, edo XV. mendetik aurreragoko beste dokumentu batzuetan. Herriaren izena betiere Oreitia / Oretia aldaeretan agertzen da dokumentuetan (<i>/<y> grafien alternantziarekin).[1]
Etimologia
Patxi Salaberrik Oretia > Oreitia bilakaera egon dela defendatzen du eta jatorrian pertsona izen latindar bat egongo zela:
| « | Para llegar a Oretia podemos partir del nombre personal (Latinez) Olitius; la evolución habrá sido ésta: *(uilla) olitiana ‘la propiedad de Olitius’ > *Oletiana (por disimilación de vocales) > *Oretiãɦ̃ã > Oretia. | » |
—Patxi Salaberri Zaratiegi, 2015.[2] | ||
Bokalen arteko -l- > -r- bilakaera euskararen baitan askotan dokumentatu da eta sudurkari leunen erorketa ere bai: -ãɦ̃ã > -a.
Gero, Oretia > Oreitia bilakaera azaltzeko: "(Gaztelaniaz) [...] una especie de repercusión" esamoldea erabiltzen du, eta antzeko adibideak ekartzen ditu: (Cf. Deredia > Dereidia, Domakia > Domaikia edo Leketio > Lekeitio).[3]
Demografia
1964an biztanle kopururik altuena eduki zuen, 94 lagun bizi baitzen bertan. Gasteizko 2001. urteko hiri plangintzaren ondorioz, etxe berriak eraiki eta populazioa handitu egin zen.
| Oreitiako biztanleria |
|---|
 |
Garraioa
Araba Bus sareko 
lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
|
Ondasun nabarmenak
- Oreitiako elizan (XIII. mendekoa) San Julian eta Santa Basilisa gurtzen dira.
- Herriko beste eraikin nabarmena Gebara-Lazarraga jauregia da. Oreitian jaiotako Juan Beltrán de Guevara Enrike IV. Espainiakoaren enbaxadorea izan zen Frantzian.
- Dorre Zuria.
- Oreitiako zubia.
- Ortiz Zarate jauregia.
Oreitiar ospetsuak
- Rikardo Gonzalez de Durana (1959): bertsolaria.
Argazki galeria
-
San Julian eta Santa Basilisa eliza -
San Julian eta Santa Basilisa elizako ataria -
San Julian eta Santa Basilisa elizako absidea -
San Julian eta Santa Basilisa elizako absideko ataria -
San Julian eta Santa Basilisa elizako atariko leihoa -
San Julian eta Santa Basilisa elizako atariko kapitelak -
Gizarte zentroa, herriko aretoa eta bolatokia -
Herriko eraikin historiko bat
Erreferentziak
- ↑ «Oreitia - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2025-08-20).
- ↑ (Gaztelaniaz) Salaberri Zaratiegi, Patxi. (2015). «Araba/Álava: Los nombres de nuestros pueblos» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2025-07-27).
- ↑ (Gaztelaniaz) Salaberri Zaratiegi, Patxi. (2015). «Araba/Álava: Los nombres de nuestros pueblos» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2025-07-27).
Kanpo estekak
|
Gasteizko herriak: Oreitia |
|
|---|---|---|
|
Aberasturi • Amarita • Andetxa • Andollu • Arangiz • Aretxabaleta • Argandoña • Ariñiz • Arkaia • Arkauti • Armentia • Artatza Foronda • Askartza • Aztegieta • Berroztegieta • Betoñu • Billafranka • Bolibar • Ehari • Elorriaga • Erretana • Eskibel • Eztarroa • Foronda • Gamarra • Gamarragutxia • Gamiz • Gardelegi • Gaztelu • Gereña • Gobeu • Gometxa • Ihurre • Ilarratza • Jungitu • Krispiña • Lasarte • Legarda • Lermanda • Lopida • Lubinao • Mandoia • Margarita • Martioda • Matauku • Mendiguren • Mendiola • Mendoza • Miñao • Miñaogutxia • Monasterioguren • Oreitia • Otazu • Otobarren • Otogoien • Subilla • Uribarri Arratzua • Uribarri Dibiña • Uribarri Nagusia • Zerio • Zuhatzu • Zumeltzu | ||
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
