Sukralosa

Sukralosa konposatu organikoa da C₁₂H₁₉Cl₃O₈ formula duena, disakarido sintetikoen klasekoa. Bere osagaiak 4-kloro-4-desoxigalaktosa eta 1,6-dikloro-1,6-didesoxifruktosa dira. Solido kristalino zuria da. Disolbagarria da uretan, etanoletan eta metanoletan^[1].

Sukralosa
Formula kimikoa	C12H19Cl3O8
SMILES kanonikoa	2D eredua
SMILES isomerikoa	OC[C@H]1O[C@H](O[C@]2(CCl)O[C@H](CCl)[C@@H](O)[C@@H]2O)[C@H](O)[C@@H](O)[C@H]1Cl
MolView	3D eredua
Konposizioa	oxigeno, karbono, kloro eta hidrogeno
Mota	konposatu organokloratu eta carbohydrate derivative (en)
Ezaugarriak
Dentsitatea	1,69 g/cm³
Fusio-puntua	125 ℃
Masa molekularra	396,015 Da
Erabilera
Konposatu aktiboa	Splenda (en)
Arriskuak
NFPA 704	1 1 0
Eguneroko ingestio onargarria	15 eta 9
Identifikatzaileak
InChlKey	BAQAVOSOZGMPRM-QBMZZYIRSA-N
CAS zenbakia	56038-13-2
ChemSpider	64561
PubChem	71485
Reaxys	3654410
Gmelin	32159
ChEMBL	CHEMBL3185084
EC zenbakia	259-952-2
ECHA	100.054.484
CosIng	59924
MeSH	C026285
RxNorm	1439115
Human Metabolome Database	HMDB0031554
UNII	96K6UQ3ZD4
KEGG	C12285
PDB Ligand	40J

Sukralosa sakarosaren klorazio selektiboaren bidez sintetizatzen da, hiru hidroxilo talde espezifiko kloro-atomoekin ordezkatzen dituen urrats anitzeko erreakziobide bati jarraituz. Klorazio hori alkohol primarioetako bat ester gisa (azetatoa edo bentzoatoa) selektiboki babestuz lortzen da; ondoren, klorazioa lortzen da agente kloratzaile bat baino gehiagorekin, geratzen diren bi alkohol primarioak eta alkohol sekundarioetako bat ordezteko, eta, ondoren, esterraren hidrolisi bidez disakaridoa lortzen da^[2].

Sukralosa elikagaigintzan edulkoratzaile gisa azukrea ordezkatzeko baliatzen da. Sukrosa baino 600 bider gozoagoa da, ez du nutrizio-baliorik, ez du kaloriarik eransten, txantxarrak ez ditu sortzen eta digestio-aparatuan zehar metabolizatua izan gabe pasatzen da. Halaber, diabetikoek hartzeko modukoa da^[3].

Europar Batasunean E955 kodea du^[4].

Giza gorputzak sukralosa metabolizatzen ez duenez, aldatu gabe gernuaren bidez estolderietara ailegatzen da eta hortik hondakin-urak tratatzeko plantetara.. Ohiko araztegiek eta hondakin-urak tratatzeko prozesuek ez dute ezabatzen eta, ondorioz, ingurugirora bere horretan isurtzen da. Ingurugiroan oso poliki degradatzen denez, bertan metatzea eta arazoak sortzeak kezka piztu du^[5].

1. ↑ (Ingelesez) PubChem. «Sucralose» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-08-16).
2. ↑ Fraser-Reid, Bert. (2012). From Sugar to Splenda: A Personal and Scientific Journey of a Carbohydrate Chemist and Expert Witness. Springer Berlin Heidelberg ISBN 978-3-642-22780-6. (kontsulta data: 2025-08-16).
3. ↑ (Ingelesez) Grotz, V. Lee; Henry, Robert R.; McGill, Janet B.; Prince, Melvin J.; Shamoon, Harry; Trout, J. Richard; Pi-Sunyer, F. Xavier. (2003-12-01). «Lack of effect of sucralose on glucose homeostasis in subjects with type 2 diabetes» Journal of the American Dietetic Association 103 (12): 1607–1612.  doi:10.1016/j.jada.2003.09.021. ISSN 0002-8223. (kontsulta data: 2025-08-16).
4. ↑ EBk beste bi gozagarri berri erabiltzea onartu du | Consumer. 2003-04-02 (kontsulta data: 2025-08-16).
5. ↑ (Ingelesez) Goddard, Alan; Derry, Matthew. (2024-07-12). «Some artificial sweeteners are forever chemicals that could be harming aquatic life» The Conversation (kontsulta data: 2025-08-16).