Tondo
| Tondo | |
|---|---|
| artelana | |
 | |
| Osagaiak | margolana eskultura |
Tondo bat (tondi, pluralean) disko biribil baten forman egindako konposizio piktorikoa da, ohiko forma laukizuzenarekin kontrastean. Batzuetan eskulturara eta erliebeetara ere igaro den konposizio forma da artearen historia. Hitza italierazko rotondo hitzetik dator, "biribila".
Historia
Tondoen aurrekari bat antzinate klasikoan dago: irudi gorrien zeramika grekoan ohikoa zen kílix izeneko kopen hondoan irudi biribilak konposatzea.
Italiako Pizkundean irabazi zuen arte forma horrek bere une gorena, italiar margolariek berriro sartu zutenetik, batez ere erromatar klasizismoa berregitean. Botticellik Madonna del Magnificat margotu zuen estilo honetan, Peruginok ere egin zituen batzuk [1], eta Michelangelok tondo zirkularrak erabili zituen, hala nola margotutako Tondo Doni, eta zizelkatutako Tondo Taddei.[2]
XVI. mendean, maiolikazko apainduretan ere asko hedatu zen, estilo piktorikoa zeramikazko pieza zirkular handiei aplikatu zitzaienean. Azken tradizio horretan Andrea della Robbia eta haren familia eta lantegiak nabarmendu ziren, beiraztatutako terrakota lanak sortuz iztukuzko hormetan sartzeko. Andrea della Robbiak elementu arkitektoniko gisa ere landu zituen batzuk 1490 inguruan, hamarkada batzuk eraikitako Florentziako Ospedale degli Innocenti umezurztegian Filippo Brunelleschik utzitako biribil zuriak okupatuz.
Harrezkero, Pizkundetik aurrera, elementu arkitektoniko gisa asko erabili izan da. Adibidez, sabaien apainketan, apoteosi margolan ugaritan, tondo konposizioa erabili izan da, boteretsuen deifikazioa irudikatuz.
Iruditegia
-
Kylix greziar bat. -
Maria haurrarekin (Filipe Bigarny), tondo eskultorikoa. -
Hieronymus Boschen margolan bat. -
Andrea della Robbiaren zeramika bat. -
-
Peruginoren tondo bat Louvren. -
-
Tondo Taddei, Michelangelo, Royal Academy of Arts (Londres). -
Tondo Doni, Michelangelo, Uffizi (Florentzia). -
George Washingtonen apoteosia, Constantino Brumidi, AEBetako Kapitolioa, Washington DC. -
.jpg)
Erreferentziak
- ↑ Pérugin (dit Il Perugino); Italie. (1475). La Vierge et l'Enfant entourés de deux anges, sainte Rose et sainte Catherine. (kontsulta data: 2026-04-18).
- ↑ (Ingelesez) Holy Family (Doni Tondo) (Michelangelo Buonarroti, 1505-1506 or 1507) – Artchive. (kontsulta data: 2026-04-18).
Kanpo estekak
- Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko Wikipediako «Tondo» artikulutik itzuli da; zehazki, 2025-03-24ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
