Share to:

Urduña

Urduña
 Bizkaia, Euskal Herria
Urduñako bandera

Urduñako armarria

Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaBizkaia
EskualdeaNerbioi ibarra
Izen ofiziala Urduña/Orduña
AlkateaIker Santocildes (Euzko Alderdi Jeltzalea)
Posta kodea48460
INE kodea48074
Herritarraurduñar[1]
Kokapena
Koordenatuak42°59′45″N 3°00′40″W / 42.99583333°N 3.01122872°W / 42.99583333; -3.01122872
Mapa
Azalera33,49 km²
Garaiera275 metro
Distantzia38 km Bilbora
Demografia
Biztanleria4.247 (2025:  44)
alt_left 2.056 (%48,5) (%51,5) 2.187 alt_right
Dentsitatea1,27 bizt/km²
Hazkundea
(2003-2013)[2]		% 6,39
Zahartze tasa[2]% 18,35
Ugalkortasun tasa[2]‰ 53,57
Ekonomia
Jarduera tasa[2]% 79,75 (2011)
Genero desoreka[2]% 9,81 (2011)
Langabezia erregistratua[2]% 12,78 (2013)
Euskara
Euskaldunak [3]% 30.79 + % 18.92 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [4]% 5.5 (2021)
Etxeko erabilera [5]% 9.93 (2021)
Datu gehigarriak
Sorrera1229. urtea
Webguneahttp://www.urduna.com/

Urduña[1] (ofizialki ele bietan Urduña/Orduña) Bizkaiko udalerririk hegoaldekoena da. Nerbioi ibarrean dago, Arabako eta Burgosko lurrez inguratua, Bizkaiko esklabea baita. Hartara, Arabako Aiaraldea eskualdeko herritzat ere har daiteke, arrazoi geografikoak direla kausa. Urduña da hiri titulua duen Bizkaiko biztanlegune bakarra. 2025. urtean 4.244 biztanle zituen.

Geografia

Airetiko ikuspegia

Ingurune naturala

Gorobel mendilerroaren azpian dago udalerria, Txarlazo mendia gainean daukala. Halaber, Urduñako mendatea urteetan izan da Euskal Herritik Gaztelara joateko bide nagusia.

Urduñaren eta inguruko mendien ikuspegi orokorra.

Udalerri mugakideak


Mapa
Urduña eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.


Kontzejuak

Urduñako udalerriaren barnean, Urduñako hiriko eremuaz gain, Belandia, Lendoñobeiti, Lendoñogoiti eta Mendeika kontzejuak daude. Zentzu honetan, Urduña da bere mugen barnean izaera administratiboa duten herriak dituen udalerri bakarra Bizkaian.

Halaber, Urduñako Komunitatea izeneko elkargo lur eremu bat dago udalerri honetan. Elkargo lur hau Junta de Villalba de Losa (Burgos), Aiara eta Amurrioko udalerriek erabil dezakete.

Historia

Urduña 1229. urtean sortu zen hiribildutzat, Bizkaiko jaurerriaren seigarren jauna zen Lope Diaz Harokoak hiri-gutuna eman zionean. Gaztelako Erresuman ekoizten zen artilea hiribildu honetatik garraiatzen zuten iparraldeko Europarako bidean. Hori dela eta, Henrike IV.ak Bizkaiko Jaurerriko hiri izendapena eman zion. 1535. urtean sute handi batek hiri osoa kiskaltzeko zorian egon zen.

Villañoko Esparrua udalerriak Lausa Haranean duen enklabea da. Enklabe honen jatorria Gaztelako Komunitateen Gerran aurkitzen da. Gatazka honen testuinguruan Karlos I.a enperadoreak Urduñari lursail hau eman zion bertako biztanleek Gaztelako Koroari eskainitako babesagatik.[6]

XVIII. mendean Urduña Gaztelarekin lotzen zuen bidea hobetu zuten eta 1774. urtean irekia izan zen. Halaber, aduana bat eraikitzeari ekin zioten eta 1792an bukatu zituzten lanak. Aduanak merkataritza gune garrantzitsua bihurtu zuen Urduña.

XIX. mendean Urduñak gainbeheran sartu zen bi arrazoi nagusigatik. Alde batetik, garai horietan izandako gerren ondorioz, eta bestetik 1841. urtean aduanak itsasaldean ezarri zituztelako. Halaber, karlistaldien porrotak foruen galera ekarri zuten.

XX. mendearen hasieran hiriak izaera turistikoa hartu zuen, La Muerako bainuetxearen bidez. Halaber, Antiguako pasealekuan eraikin berriak egin zituzten. XXI. mendearen hasieran, hiriaren erdialdeko plazan kokaturiko aduana zaharra, bainuetxe bilakatu zen.

Demografia

Biztanleriaren tamainaUrtea3000350040004500500055006000189019201950198020102040UrduñaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 2.187 gizon, 2.056 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.10
0.09
 
95-99
 
0.34
1.33
 
90-94
 
1.95
1.87
 
85-89
 
2.87
2.61
 
80-84
 
3.36
3.80
 
75-79
 
5.20
5.62
 
70-74
 
5.50
6.49
 
65-69
 
7.05
8.55
 
60-64
 
7.68
7.04
 
55-59
 
8.12
7.50
 
50-54
 
7.64
8.50
 
45-49
 
8.85
6.31
 
40-44
 
6.32
4.76
 
35-39
 
5.16
4.25
 
30-34
 
4.04
4.94
 
25-29
 
3.89
5.21
 
20-24
 
5.45
8.32
 
15-19
 
4.09
5.35
 
10-14
 
5.45
4.48
 
5-9
 
3.94
2.97
 
0-4
 
3.02
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[7]


Politika

Sakontzeko, irakurri: «Hauteskundeak Urduñan»

2023-2027 legegintzaldia

2023ko hauteskundeen ondorengo Urduñako udalbatza
Alderdia 2023ko maiatzak 28
Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
6 / 11
1.032 (% 46,30)
Euskal Herria Bildu (EHB)
5 / 11
985 (% 44,19)
Elkarrekin Podemos (EP)
0 / 11
96 (% 4,31)
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE)
0 / 11
83 (% 3,72)
Alderdi Popularra (PP)
0 / 11
33 (% 1,48)
Datuen iturria: Hauteskunde emaitzak. Eusko Jaurlaritza

Alkateak

Hauek izan dira Urduñako azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[11]
Ignacio Estevez Arechavaleta 1979 1983 Euzko Alderdi Jeltzalea
Ana Maria Barañano Laburu 1983 1987 Euzko Alderdi Jeltzalea
Ana Maria Barañano Laburu 1987 1991 Euzko Alderdi Jeltzalea
Juan Angel Bilbao Larrea 1991 1995 Euzko Alderdi Jeltzalea
Juan Angel Bilbao Larrea 1995 1999 Euzko Alderdi Jeltzalea
Xabier Eguiluz Isusi 1999 2003 Euzko Alderdi Jeltzalea-Eusko Alkartasuna
Ricardo Gutierrez Tellaetxe 2003 2007 Euzko Alderdi Jeltzalea
Ricardo Gutierrez Tellaetxe 2007 2011 Euzko Alderdi Jeltzalea
Carlos Arranz Diego 2011 2015 Bildu
Idoia Aginako Arbaiza 2015 2019 Euskal Herria Bildu
Itziar Biguri Ugarte 2019 2023 Euskal Herria Bildu
Iker Santocildes Perez[12][13] 2023 Jardunean Euzko Alderdi Jeltzalea
2027 2031

Garraioa

Eskualdeko Garraioa sareak 2 linea ditu udalerrian:

Urduñako mendaterako errepidea
 Eskualdeko Garraioa
 Zerbitzua   Hasiera   Ibilbidea   Amaiera ⁠
3 Amurrio
Urduña		 Tertanga • Delika • Artomaña • Aloria • Urduña (geltokia) • Lekamaña • Saratxo • Inoso • Ziorraga • Baranbio • Lezama • Larrinbe • Amurrio (gasolindegia) • Amurrio (geltokia) Amurrio
Urduña⁠
5 Urduña
Izarra
Murgia
Gopegi		 Urduña (suhiltzaileak) • Apregindana • Untza • Uzkio Urkabustaiz • Oiardo • Goiuri • Beluntza • Ziorraga • Altube • Gillerna • Lukiano • Aperregi • Donamaikia • Jugo • Bitoriano • Zarate • Markia • Sarria • Olano • Letona • Zaitegi Urduña
Izarra
Murgia
Gopegi

Kirolak

Urduñako udal pilotalekua 1931. urtean eraiki zen. 40 metro luze da eta 1983. urtea geroztik teilatua du. Udal igerilekuei dagokienez, hiru ditu: 50 metro luzerakoa (olinpiarra), 25 metrokoa eta haurrentzakoa.

Ondasun nabarmenak

Ikus zerrenda: «Urduñako kultura ondasunak»

Ondare erlijiosoa

  • Familia Sakratuaren eliza
  • Andra Maria eliza
  • Antiguako Andra Mariaren santutegia

Ondare zibila

Jauregiak

Argazki galeria

  • Familia Sakratuaren eliza.
    Familia Sakratuaren eliza.
  • Andra Maria eliza.
    Andra Maria eliza.
  • Harresia.
    Harresia.
  • Antiguako Andra Mariaren santutegia.
    Antiguako Andra Mariaren santutegia.
  • Aduana zaharraren eraikina Foruen plazan.
    Aduana zaharraren eraikina Foruen plazan.
  • Udaletxea.
    Udaletxea.
  • Mimenza jauregia
    Mimenza jauregia
  • Ortes de Belasko jauregia
    Ortes de Belasko jauregia
  • Belasko jauregia.
    Belasko jauregia.
  • Mariaren Konpainiaren ikastetxea.
    Mariaren Konpainiaren ikastetxea.
  • Urduñako geltokia.
    Urduñako geltokia.

Urduñar ospetsuak

Erreferentziak

  1. ↑ a b Euskaltzaindiaren Euskal Onomastikaren Datutegia (EODA) - Urduña
  2. ↑ a b c d e f Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  3. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  4. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  5. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Las raíces vascas de La Cerca de Villaño» Ezagutu Urduña.
  7. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  8. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  9. ↑ «Euskal AEko biztanleria, lurralde eremuaren eta jaioterriaren arabera-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  10. ↑ «Euskal AEko biztanleria, lurralde eremuaren eta jaioterriaren arabera-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  11. ↑ «Base de datos de Alcaldes y Concejales:: Ministerio de Política Territorial y Función Pública ::» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2020-03-21).
  12. ↑ «Hego Euskal Herriko alkateak 2023ko ekainak 17» Orain 2023-06-17 (kontsulta data: 2025-12-04).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) ««Hemos sabido transmitir ilusión y juventud a los vecinos de Orduña»» El Correo 2023-06-19 (kontsulta data: 2024-07-30).

Kanpo estekak

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Bizkaia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Index: pl ar de en es fr it arz nl ja pt ceb sv uk vi war zh ru af ast az bg zh-min-nan bn be ca cs cy da et el eo eu fa gl ko hi hr id he ka la lv lt hu mk ms min no nn ce uz kk ro simple sk sl sr sh fi ta tt th tg azb tr ur zh-yue hy my ace als am an hyw ban bjn map-bms ba be-tarask bcl bpy bar bs br cv nv eml hif fo fy ga gd gu hak ha hsb io ig ilo ia ie os is jv kn ht ku ckb ky mrj lb lij li lmo mai mg ml zh-classical mr xmf mzn cdo mn nap new ne frr oc mhr or as pa pnb ps pms nds crh qu sa sah sco sq scn si sd szl su sw tl shn te bug vec vo wa wuu yi yo diq bat-smg zu lad kbd ang smn ab roa-rup frp arc gn av ay bh bi bo bxr cbk-zam co za dag ary se pdc dv dsb myv ext fur gv gag inh ki glk gan guw xal haw rw kbp pam csb kw km kv koi kg gom ks gcr lo lbe ltg lez nia ln jbo lg mt mi tw mwl mdf mnw nqo fj nah na nds-nl nrm nov om pi pag pap pfl pcd krc kaa ksh rm rue sm sat sc trv stq nso sn cu so srn kab roa-tara tet tpi to chr tum tk tyv udm ug vep fiu-vro vls wo xh zea ty ak bm ch ny ee ff got iu ik kl mad cr pih ami pwn pnt dz rmy rn sg st tn ss ti din chy ts kcg ve
Prefix: a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Portal di Ensiklopedia Dunia

Portal : Agama
Agama
Portal : Bahasa
Bahasa
Portal : Biografi
Biografi
Portal : Budaya
Budaya
Portal : Ekonomi
Ekonomi
Portal : Elektronika
Elektronika
Portal : Film
Film
Portal : Filsafat
Filsafat
Portal : Geografi
Geografi
Portal : Indonesia
Indonesia
Portal : Ilmu
Ilmu
Portal : Lingkungan
Lingkungan
Portal : Masyarakat
Masyarakat
Portal : Matematika
Matematika
Portal : Militer
Militer
Portal : Mitologi
Mitologi
Portal : Musik
Musik
Portal : Olahraga
Olahraga
Portal : Pendidikan
Pendidikan
Portal : Politik
Politik
Portal : Sastra
Sastra
Portal : Sejarah
Sejarah
Portal : Seni
Seni
Portal : Teknologi
Teknologi
Kembali kehalaman sebelumnya