Aszur-uballit I![]() Aszur-uballit I – król Asyrii w latach 1363–1328 p.n.e., syn i następca Eriba-Adada I (1390-1364 p.n.e.), ojciec i poprzednik Enlil-narari (1327-1318 p.n.e.). Za jego panowania Asyria uwalnia się spod zwierzchnictwa państwa Mitanni i rozciąga swoją kontrolę nad ziemiami na północ i wschód od miasta Aszur. ![]() ImięAkadyjskie imię tego władcy brzmi Aššur-uballiṭ[1][2][3], co znaczy „Aszur utrzymał przy życiu”[2]. Najczęściej spotykane w tekstach formy zapisu tego imienia to mda-šur-TI, mda-šur-TI.LA i mda-šùr-DIN (w inskrypcjach królewskich Aszur-uballita I)[3], mdaš-šur-TI.LA (w późnej kopii inskrypcji Aszur-uballita I)[4], (m)aš-šur(-u/ú)-TI.LA (w kopiach Asyryjskiej listy królów)[2], maš-šur-ú-TI.LA (w Kronice synchronistycznej)[2] i mAN.ŠÁR-DIN-iṭ (w Kronice P)[2]. TytulaturaW swoich własnych inskrypcjach królewskich Aszur-uballit I, wzorem swoich poprzedników, nosi tytuł „zarządcy boga Aszura” (ÉNSI da-šur, ÉNSI da-šùr, ŠID da-šùr, ŠID daš-šur)[3]. Czasem nazywa też siebie „wybrańcem boga Enlila” (šakin Enlil)[3]. Wyjątkiem jest inskrypcja na jego pieczęci cylindrycznej (której odciski są znane), w której nosi on tytuł „króla Asyrii” (LUGAL KUR aš-šur)[5]. RodzinaZgodnie z Asyryjską listą królów Aszur-uballit I był synem i następcą Eriba-Adada I oraz ojcem i poprzednikiem Enlil-narari[6]. Sam król we własnych inskrypcjach wylicza długą listę swoich przodków, sięgającą wstecz aż do Puzur-Aszura III:
prolog z jednej z inskrypcji budowlanych Aszur-uballita I
Z kolei Kronika synchronistyczna i Kronika P wspominają o córce Aszur-uballita I o imieniu Muballitat-Szerua, którą ojciec wydać miał za kasyckiego króla[2][7]. Kara-hardasz, syn Muballitat-Szeruy, zasiadał przez krótki okres na tronie babilońskim, ale został zabity w przewrocie pałacowym[2][7]. Długość i lata panowaniaZgodnie z kopią B (Khorsabad List) Asyryjskiej listy królów Aszur-uballit I panować miał przez 36 lat[6], natomiast mocno uszkodzony fragment Synchronistycznej listy królów (tekst KAV 9) podaje 35-letni okres rządów w miejscu, w którym powinno znajdować się imię tego władcy[2][8]. Uczeni datują jego panowanie na lata 1363–1328 p.n.e.[1][2]. Kontakty z EgiptemZa panowania Aszur-uballita Asyria ponownie wkracza na arenę międzynarodową. Świadczyć o tym może zgoda faraona egipskiego na akredytowanie przy jego dworze ambasadora asyryjskiego[9] i odkrycie w Tell el-Amarnie listów Aszur-uballita skierowanych do faraona[10]. Kontakty z BabiloniąPoprzez małżeństwo swojej córki Muballitat-Szeruy z Kara-indaszem, synem króla kasyckiego Burna-Buriasza II, Aszur-uballit doprowadził do przymierza Babilonii i Asyrii, skierowanego przede wszystkim przeciw koczowniczemu plemieniu Sutu najeżdżającemu pogranicze obu państw. Sojusz ten nie trwał jednak długo. Po śmierci Burna-Buriasza II w Babilonie wybuchło antyasyryjskie powstanie, prawowity następca tronu i wnuk króla asyryjskiego Kara-hardasz został zamordowany, a jego miejsce zajął uzurpator Nazi-Bugasz. Aszur-uballit I zdołał go pokonać, zlikwidować stronnictwo przeciwne Asyrii i osadzić na tronie Kurigalzu II. Przypisy
Bibliografia
|